VII SA/Wa 1763/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Miron, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2009 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w C. kwotę 460 zł (czterysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2009r. stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] marca 2008 r., zmieniającej pozwolenie na użytkowanie salonu samochodowego [...], objętego decyzją nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] czerwca 2006 r. Decyzją z dnia [...] marca 2008 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C., na podstawie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej k.p.a., działając na wniosek inwestora A. K. zmienił własną decyzję pozwolenia na użytkowanie nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r., w ten sposób, że usunął z tejże decyzji warunek nakazujący wykonanie podwyższenia ekranów akustycznych do poziomu równego z poziomem ekranów przy Drogowej Trasie [...], w terminie do dnia [...] września 2006 r. Organ wskazał, że w sprawie zachodzą wszystkie przesłanki z art. 155 k.p.a., a przedmiotowa inwestycja nie pogorszyła, a nawet lokalnie spowodowała poprawę istniejącego klimatu akustycznego. W uzasadnieniu decyzji stwierdzającej nieważność w/w decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa procesowego, co wypełniło przesłankę art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ wskazał, że postępowanie nadzwyczajne zostało wszczęte na wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w C., pominiętej w postępowaniu o pozwoleniu na użytkowanie, a którą należało uznać za stronę postępowania. W tym przypadku bowiem, dobrem chronionym jest środowisko, czyli interes społeczny, a obowiązkiem władz publicznych jest zapewnienie jak najlepszego stanu akustycznego środowiska, o czym stanowi art. 112 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2008 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r., nr 25, poz. 150). Po rozpatrzeniu odwołania inwestora A. K. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że wniosek o stwierdzenie nieważności został złożony w dniu [...] listopada 2008 r., a więc po wejściu w życie ustawy z dnia 27 marca 2007 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. 80, poz. 718), która ograniczyła krąg stron postępowania w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie do osoby inwestora (art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego). W tej sytuacji organ wojewódzki winien odmówić wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności z wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w C. Wprawdzie proceduralną podstawą decyzji kwestionowanej był art. 155 k.p.a., jednak przedmiotem postępowania jest pozwolenie na użytkowanie i wobec decyzji zmieniającej ma także zastosowanie ust. 7 art. 59 Prawa budowlanego. Uznając więc, że stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej na podstawie art. 155 k.p.a. może być jedynie inwestor, organ uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie w sprawie. Skargę na decyzję Głównego Inspektor Nadzoru Budowlanego złożyła Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w C., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i podnosząc, że organ niezasadnie zakwestionował legitymację Spółdzielni do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2008 r. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, tj. art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego w zw. z art. 28 k.p.a. i 157 § 2 k.p.a., poprzez ich błędną wykładnię. Organ w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie podnosząc jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji lub aktu organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego. Skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, 77 i 107 k.p.a. Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Ponadto art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organ administracji obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, niezbędnego do wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku wydania decyzji o przekonującej treści. Uzasadnienie decyzji winno wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, także stanowisko strony, a jeśli zapadło rozstrzygnięcie niekorzystne dla strony uzasadnienie winno wskazać, że przyczyną tego są istotne powody. Organ odwoławczy wprawdzie wskazał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nowym postępowaniem administracyjnym, jednakże nie przeprowadził w okolicznościach sprawy analizy stanu faktycznego i prawnego, z której wynikałoby, że składająca wniosek o stwierdzenie nieważności Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w C. nie posiada przymiotu strony w tym postępowaniu. Przepis art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego stanowiący, iż stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor nie może być bowiem mechanicznie przeniesiony na postępowanie o stwierdzenie nieważności. Postępowanie nadzwyczajne jest postępowaniem odrębnym od postępowania o udzielenie pozwolenia na użytkowanie, w którym przymiot strony powinien być badany w oparciu o przepis art. 28 k.p.a. W niniejszej sprawie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie badał przymiotu strony Spółdzielni w aspekcie art. 28 k.p.a., przyjmując, że w postępowaniu ma bezpośrednie zastosowanie art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego. Ponadto należy mieć na względzie, że w postępowaniu nadzwyczajnym podlegała kontroli decyzja wydana na podstawie art. 155 k.p.a. Istotą postępowania w trybie art. 155 k.p.a. jest sprawdzenie czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Prawna możliwość zastosowania trybu art. 155 k.p.a. uwarunkowana jest prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego lecz nie zawsze z udziałem tych samych stron postępowania. Organ administracji w postępowaniu w trybie art. 155 k.p.a. zmierzającym do zmiany decyzji ostatecznej, na podstawie której strona nabyła prawo, winien każdorazowo, w odniesieniu do ustalonego stanu faktycznego i prawnego ocenić jaki jest krąg osób, którym przysługuje status strony (tak NSA w Warszawie w wyroku z dnia 27 listopada 2000 r., sygn. akt IV SA 816/99). Podobnie w postępowaniu o stwierdzenie nieważności i w postępowaniu zwykłym tożsamość stron nie zawsze jest regułą. Już chociażby z tej przyczyny, że organ I instancji uznał Spółdzielnię Mieszkaniową [...] w C. za stronę postępowania o stwierdzenie nieważności organ odwoławczy winien się odnieść do interesu prawnego składającej wniosek o stwierdzenie nieważności w aspekcie przepisów prawa materialnego przez ten organ przywołanych, tj. ustawy - Prawo o ochronie środowiska. Jak bowiem wskazano, stroną postępowania o stwierdzenie nieważności jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Skarżący powinien więc wskazać konkretny przepis prawa materialnego, którego złamanie przez inwestora narusza jego uprawnienia. Skarżąca, na wezwanie organu, wskazała w piśmie z dnia 12 stycznia 2009 r., że interes prawny po jej stronie wynika z art. 112 i następnych ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r., nr 25, poz. 150 ze zm.) i polega na prawie Spółdzielni Mieszkaniowej [...] do tego, by na terenie należących do niej nieruchomości (usytuowanych w zasięgu oddziaływania inwestycji) nie był przekraczany poziom hałasu. Skarżąca wskazała, że uprawnienie do wdrożenie postępowania o stwierdzenie nieważności (a więc i interes prawny) wywodzi też z treści art. 140 ust. 1 w/w ustawy. Upatrywanie przez organ odwoławczy interesu prawnego skarżącego w postępowaniu nadzwyczajnym jedynie w przepisach Prawa budowlanego i nie odniesienie się do stanowiska skarżącej, które znalazło uznanie organu I instancji stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 152 w/w ustawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, a na podstawie art. 200 Sąd orzekał o kosztach postępowania sądowego.