II SA/Wa 1279/09

WyrokWSA w Warszawie2009-12-14

Skład orzekający: Iwona Dąbrowska, Bronisław Szydło, Joanna Kube

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, zwracając wniosek o uchylenie decyzji w trybie art. 157 § 1 k.p.a., prawidłowo przyjął, że właściwym do rozpoznania sprawy jest sąd powszechny, a nie sąd administracyjny?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył art. 66 § 3 k.p.a., zwracając wniosek o uchylenie decyzji w trybie art. 157 § 1 k.p.a., ponieważ nie było podstaw do przyjęcia, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny. Sprawa dotycząca zwrotu podania w trybie art. 66 § 3 k.p.a. podlega kognicji sądu administracyjnego, nawet jeśli pierwotny wniosek dotyczył spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Stan faktyczny
Skarżący złożył do Ministra Obrony Narodowej wniosek o uchylenie decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w L. dotyczącej waloryzacji emerytury wojskowej, powołując się na art. 157 § 1 k.p.a. Minister Obrony Narodowej zwrócił wniosek, uznając go za wniesiony do niewłaściwego organu i wskazując na właściwość sądu powszechnego. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. Minister utrzymał w mocy swoje wcześniejsze postanowienie. Skarżący zakwestionował postanowienie Ministra, zarzucając naruszenie art. 157 § 1 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2009 r. oraz utrzymane nim w mocy postanowienie z dnia [...] maja 2009 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędziowie WSA Bronisław Szydło, Joanna Kube (spr.), Protokolant Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi S.P. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wniosku o uchylenie decyzji w sprawie waloryzacji emerytury wojskowej 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie z dnia [...] maja 2009 r. nr [...], 2. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości. S.P. pismem z dnia [...] kwietnia 2009 r. zwrócił się do Ministra Obrony Narodowej w trybie art. 157 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a z wnioskiem o uchylenie decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w L. z dnia [...] marca 2009 r. dotyczącej waloryzacji emerytury. Minister Obrony Narodowej, działając na podstawie art. 66 § 3 k.p.a., postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] zwrócił zainteresowanemu jego wniosek z dnia [...] kwietnia 2009 r. Następnie, po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] maja 2009 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 ze zm.) decyzje ostateczne, od których nie zostało wniesione odwołanie do właściwego sądu, mogą być z urzędu przez wojskowy organ emerytalny zmienione, uchylone lub unieważnione, na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Przepis ten wyraźnie wskazuje, że organem właściwym do stosowania powyższych trybów nadzwyczajnych jest wojskowy organ emerytalny. A zatem wniosek skarżącego z dnia [...] kwietnia 2009 r., jako dotyczący spraw z zakresu ubezpieczenia społecznego, winien być rozpatrywany przez Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w L., nie zaś przez Ministra Obrony Narodowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S.P. zakwestionował postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2009 r. Zarzucił organowi naruszenie art. 157 § 1 k.p.a. Stwierdził, że to ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 1994 r. Nr 10, poz. 36) określiła sposób naliczenia podstawy wymiaru świadczenia oraz sposób waloryzacji, zaś Minister Obrony Narodowej od 1999 r., łamiąc te zasady, obniża wysokość świadczenia na podstawie zmienionej ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Podstawą materialnoprawną zaskarżonego i poprzedzającego go postanowienia Ministra Obrony Narodowej jest przepis art. 66 § 3 k.p.a., który stanowi, że jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Jak wynika z treści pisma skarżącego z dnia [...] kwietnia 2009 r. zwrócił się on do Ministra Obrony Narodowej o uchylenie decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w L. z dnia [...] marca 2009 r. w trybie art. 157 § 1 k.p.a. W związku z powyższym, stwierdzić należy, iż organ zwracając pismo wnioskodawcy naruszył art. 66 § 3 k.p.a., ponieważ nie było podstaw do przyjęcia, że właściwym w sprawie wniosku skarżącego z dnia [...] kwietnia 2009 r. jest sąd powszechny. Należy zwrócić uwagę, że w wydanych rozstrzygnięciach organ nie wyraził jednoznacznej oceny charakteru przedmiotowego wniosku. I tak w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2009 r. przyjął, że podlega on rozpatrzeniu przez Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w L. wobec tego, że dotyczy spraw z zakresu ubezpieczenia społecznego. Natomiast w utrzymanym nim w mocy postanowieniu z dnia [...] maja 2009 r. organ uznał, że wskazany wniosek, jako dotyczący uchylenia decyzji waloryzacyjnej z dnia [...] marca 2009 r., podlega rozpoznaniu przez sąd powszechny. Należy wyjaśnić, że decyzje wydawane w trybach nadzwyczajnych w oparciu o przepis art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, jako rozstrzygnięcia z zakresu ubezpieczeń społecznych, nie mogą zostać poddane kontroli sądu administracyjnego (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2007 r., sygn. akt I OSK 279/07- dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślenia wymaga jednak, że sprawa wywołana skargą S.P. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2009 r. nie jest jednak sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych. Przedmiotem tej sprawy jest bowiem zwrot podania w trybie art. 66 § 3 k.p.a., a sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznania skarg w tym przedmiocie. Skoro wydanie zarówno zaskarżonego postanowienia jak i postanowienia utrzymanego nim w mocy nie miało oparcia w materialnoprawnej podstawie rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia w całości Sąd orzekł, na podstawie art. 152 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło