I SA/Wa 1469/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogdan Wolski Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Miernik (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant Ilona Obara po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2009 r. sprawy ze skarg L. P. i M. P. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP oddala skargę Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołań M. P. oraz L. P., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r., działając na podstawie art. 1 ust. 1 i 2, art. 2, art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418) odmówił potwierdzenia M. R. i L. P. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez B. P. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położnej w miejscowości P., ul. [...], powiat P. ([...]). Organ pierwszej instancji stwierdził, że z orzeczenia z dnia [...] maja 1947 r. nr [...], wydanego przez Państwowy Urząd Repatriacyjny Wojewódzki Oddział w B., wynika, że B. P. pozostawiła w P. plac o obszarze ½ ha z [...] i [...]. Ponadto w zaświadczeniu Państwowego Urzędu Repatriacyjnego z dnia [...] stycznia 1947 r. [...] stwierdzono, że B. P. jest repatriantem przybyłym [...] kwietnia 1945 r. do Polski, a przed przybyciem stale zamieszkiwała w P. Organ ustalił, że matka wnioskodawców B. P. była właścicielką nieruchomości położonej w miejscowości P. znajdującej się na obszarze L. i tam też w dniu 1 września 1939 r. zamieszkiwała. Organ wskazał, że z wyjaśnień M. P. wynika, że przed wybuchem II wojny światowej B. P. zamieszkiwała w P., na Litwie, gdzie była [...]. W związku z szykanami L. wobec Polaków, w dniu 1 sierpnia 1940 r. uciekła do W. i od [...] września 1940 r. do [...] sierpnia 1941 r. była [...] w W. Powiatowym Polskim Gimnazjum. Od dnia 1 sierpnia 1941 r. zamieszkała w B., gdzie urodził się brat wnioskodawczyni L. P. Organ uznał, że zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy wskazuje, że pomimo tego, że właścicielka nieruchomości była obywatelka polską i została uznana za repatriantkę przybyłą w 1945 r. do Polski, to jednak w dniu 1 września 1939 r. nie zamieszkiwała na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a nieruchomość jej znajdowała się poza obszarem byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W związku z tym organ uznał, że przesłanki wynikające z art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. nie zostały spełnione. Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., po rozpatrzeniu odwołań M. P. oraz L. P., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ stwierdził, że okoliczności ustalone w trakcie postępowania przed organem pierwszej instancji pozostają bezsporne, wobec tego stanowisko Wojewody o braku spełnienia jednego z wymogów art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. jest zgodne z przepisami prawa. Minister nie zgodził się z interpretacją odwołujących się, że jest możliwe potwierdzenie prawa do rekompensaty podmiotowi, który spełnia wprawdzie przesłanki wynikające z art. 1 cytowanej ustawy, ale nie spełnia jednocześnie przesłanek określonych w art. 2 tej ustawy. W związku z powyższym, zdaniem Ministra Skarbu Państwa, organ pierwszej instancji prawidłowo stwierdził, że B. P. nie jest osobą uprawnioną do rekompensaty na podstawie ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., gdyż nie została spełniona przesłanka, o której mowa w art. 2 pkt 1 tej ustawy, tj. właścicielka nieruchomości nie zamieszkiwała na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 1 września 1939 r. Z uwagi na powyższe nie jest możliwe przyznanie jej następcom prawnym prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej bowiem nie spełnienia ona wymogu, o którym mowa w art. 2 pkt 1 tej ustawy. Skargi na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] złożyli M. P. oraz L. P., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej. W ocenie skarżącej M. P., koleje losu jej matki wskazują, że spełnia ona przesłanki wynikające z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżąca podniosła, ze nieuprawniona pozostaje wykładnia ustawy prowadząca do zawężenia jej stosowania wyłącznie do dyspozycji przepisu art. 2. Skarżący L. P. zarzucił naruszenie zasad współżycia społecznego i naruszenie praw nabytych. W odpowiedzi na skargi Minister Skarbu Państwa podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o ich oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Kontrola sądowo-administracyjna decyzji organów administracji publicznej w zakresie ich zgodności z prawem sprowadza się do wyjaśnienia w toku rozpoznawania sprawy, czy organy administracji nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Skargi wniesione w rozpatrywanej sprawie nie są uzasadnione, bowiem organy orzekające w sprawie nie naruszyły przepisów prawa. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418), określa ona zasady realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w wyniku wypędzenia z byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego opuszczenia w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. dokonanego na podstawie tzw. "układów republikańskich". Powyższe zasady realizacji prawa do rekompensaty mają również zastosowanie do osób, które na skutek innych okoliczności związanych z wojną rozpoczętą w 1939 r., były zmuszone opuścić byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Przepisy art. 2 zaś określają przesłanki jakie podmiot określony w art. 1 musi spełniać, aby otrzymać prawo do rekompensaty. W świetle powyższych przepisów nie może budzić wątpliwości fakt, że prawo do rekompensaty przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, ale pod warunkiem, że spełnione są wszystkie wymogi, w tym także wymóg zamieszkiwania w dniu 1 września 1939 r. na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. A zatem prawo do rekompensaty nie przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli nie zamieszkiwał w dniu 1 września 1939 r. na byłym terytorium II Rzeczypospolitej, nawet jeżeli właściciel ten był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim i opuścił byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1 ustawy. Jak wynika z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy B. P. byłą właścicielką nieruchomości położonej w miejscowości P. Miejscowość P. w dniu 1 września 1939 r. znajdowała się na terytorium L. i nie wchodziła w skład terytorium II Rzeczypospolitej. Dokumenty potwierdzają, a także nie jest kwestionowany przez strony, fakt, że w dniu 1 września 1939 r. B. P. zamieszkiwała w swoim majątku w miejscowości P. Powyższe potwierdzone zostało również w skardze M. P. Bez znaczenia jest zatem powoływanie się przez skarżących na fakt zamieszkiwania przez matkę po dniu 1 września 1939 r. w W. i B., a więc na terytorium II Rzeczypospolitej. W świetle powyższego stanu faktycznego i prawnego prawidłowo organy orzekające w sprawie przyjęły, że skarżącym nie przysługuje prawo do rekompensaty, na podstawie ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia zasad współżycia społecznego i naruszenie praw nabytych, wskazać należy, że są one niezasadne. Sposób ustalenia i wysokość prawa do rekompensaty określa bowiem ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, a potwierdzenie tych praw do rekompensaty odbywa się w drodze postępowania administracyjnego (art. 5 ust. 3 ustawy). Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.