I OZ 323/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. U. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 marca 2011 r., sygn. akt II SO/Wa 97/10 odrzucające wniosek I. U. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] maja 2006 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia specjalnego postanawia: oddalić zażalenie I. U. pismem z dnia 23 listopada 2010 r., które złożyła w dniu 30 listopada 2010 r. wniosła bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania jej świadczenia specjalnego. W uzasadnieniu wniosku podała, że w okresie do wniesienia skargi od wydanej przez organ decyzji, przebywała w szpitalu i nie mogła jej złożyć w terminie. Sąd przekazał wniosek organowi, który w odpowiedzi wniósł o jego odrzucenie. Pismem Sądu z dnia 5 stycznia 2011 r. wnioskodawczyni została wezwana do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez nadesłanie skargi na decyzję Prezesa Rady Ministrów. Powyższe wezwanie zostało jej doręczone w dniu 14 stycznia 2011 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k-19). Strona w dniu 19 stycznia 2011 r. (data stempla pocztowego na kopercie, k-40) uzupełniła przedmiotowy wniosek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 16 marca 2011 r. odrzucił wniosek I. U. na podstawie art. 88 w zw. z art. 87 § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wskazując, że zgodnie z ww. przepisami warunkiem dopuszczalności merytorycznego rozpoznania przez sąd wniosku o przywrócenie terminu, jest złożenie go w ciągu roku od uchybionego terminu. Podał, że sąd rozpoznając złożony wniosek o przywrócenie terminu powinien najpierw rozstrzygnąć, czy zachodzą warunki dopuszczalności jego rozpoznania, a więc czy przywrócenie uchybionego terminu w okolicznościach danej sprawy jest w ogóle dopuszczalne. Sąd wskazał, że decyzja Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania I. U. świadczenia specjalnego, została doręczona dorosłemu domownikowi – matce, w dniu 17 maja 2006 r. wraz z prawidłowym pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia skargi. Oznacza to, że termin do jej wniesienia upłynął z dniem 16 czerwca 2006 r. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony w Biurze Podawczym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 30 listopada 2010 r. (data przekazania wniosku do organu to dzień 10 grudnia 2010 r.), a zatem znacznie po upływie roku od uchybionego terminu. Jednocześnie skarżąca nie przedstawiła żadnych wyjątkowych okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. W treści wniosku strona powołała się na pobyt w szpitalu i trudne warunki życiowe. Sąd podkreślił, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony po upływie czterech lat, a więc ze znacznym przekroczeniem roku od uchybienia terminu do wniesienia skargi. Podniósł, że pobyt w szpitalu, w szczególności nie potwierdzony stosownymi dokumentami, bądź trudne warunki życiowe, nie stanowią wyjątkowej okoliczności, o której stanowi art. 87 § 5 p.p.s.a. Ponadto w tym okresie wnioskodawczyni mogła zwrócić się o pomoc do swojej matki, która w terminie do wniesienia skargi na decyzję skierowała pismo do organu o przyznanie córce renty socjalnej po ojcu (k-101 akt administracyjnych). I. U. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, prosząc o ponowne zapoznanie się z aktami sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 85 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże w przypadku, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.) W myśl art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. We wniosku tym strona zobowiązana jest do uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 ustawy). Zgodnie zaś z art. 87 § 5 p.p.s.a. po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych. Przepis ten zaostrza przesłanki przywrócenia terminu, uzależniając możliwość merytorycznego rozpoznania wniosku od zaistnienia wyjątkowego przypadku. Przez ,,wyjątkowy przypadek" należy rozumieć okoliczność nadzwyczajną, która uniemożliwiła stronie dokonanie czynności w normalnym trybie. Artykuł 88 powołanej ustawy przewiduje natomiast, że spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Powyższe przepisy miały w sprawie niniejszej zastosowanie, gdyż jak wynika z akt sprawy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony dopiero po ponad czterech latach od upływu uchybionego terminu, skoro termin do wniesienia skargi na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] maja 2006 r. upływał w dniu 16 czerwca 2006 r., a wniosek o przywrócenie terminu został złożony w dniu 30 listopada 2010 r. Należy przy tym podzielić ocenę dokonaną przez Sąd I instancji, że wskazane przez skarżącą okoliczności nie mogły być uznane za "wyjątkowy przypadek", o którym mowa w art. 87 § 5 p.p.s.a. Wyżej podniesione względy przesądzały zatem o konieczności odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu z powodu jego niedopuszczalności. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia