I OZ 29/10
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2010-01-25
Skład orzekający: Anna Łukaszewska - Macioch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyjaśnienie treści przepisu prawa, który nie jest skargą na konkretny akt administracyjny, może stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy przez sąd administracyjny?Ratio decidendi
Prawo pomocy nie może być przyznane stronie w przypadku oczywistej bezzasadności wniosku, który nie mieści się w zakresie kognicji sądów administracyjnych. Wniosek o wyjaśnienie treści przepisu prawa, niebędący skargą na akt administracyjny, nie podlega rozpoznaniu przez sądy administracyjne, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
J. P. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o przyznanie prawa pomocy w celu zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawca domagał się wyjaśnienia treści przepisu ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, kwestionując sposób jego stosowania przez Urząd Pracy i inne organy administracji. Sąd I instancji odmówił przyznania prawa pomocy, uznając wniosek za oczywisty bezzasadny, ponieważ nie stanowił on skargi na akt administracyjny i nie mieścił się w kognicji sądów administracyjnych. J. P. wniósł zażalenie, argumentując, że jego wniosek wynika z decyzji administracyjnych i że sąd powinien był wezwać do jego uściślenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnadministracyjnej zażalenia J. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 grudnia 2009 r. III SO/Gd 28/09 odmawiające wnioskodawcy przyznania prawa pomocy w sprawie z wniosku J. P. w przedmiocie wyjaśnienia treści przepisu prawa postanawia: oddalić zażalenie.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 grudnia 2009 r. sygn. akt III SO/Gd 28/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił J. P. przyznania prawa pomocy w sprawie z jego wniosku w przedmiocie wyjaśnienia treści przepisu prawa.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, iż pismem z dnia 10 listopada 2009 r., J. P. zwrócił się do tutejszego Sądu o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawca wyjaśnił, iż jest osobą bezrobotną, posiada udział w prawie do domu jednorodzinnego, nie posiada oszczędności, a jedyny przychód uzyskuje z najmu pokoju w domu, którego połowę zajmuje.
Wojewódzki Sąd Administracyjny mając na względzie treść art. 3 § 2-3 oraz art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) dalej jako "P.p.s.a." pismo wnioskodawcy, które nie zawiera skargi na konkretny akt organów administracji potraktował jako wniosek złożony w trybie art. 63 P.p.s.a., który przewiduje, że jeżeli ustawy tak stanowią, postępowanie sądowe wszczyna się na wniosek. Wnioskodawca wniósł o wyjaśnienie treści przepisu prawa przez ustalenie, że dla spełnienia warunku wymienionego w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wystarczające jest spełnienie jednego z wymienionych tam warunków alternatywnych, wyjaśnienie w/w przepisu, którego stosowanie przez Urząd Pracy w G. budzi wątpliwości i jest rozbieżne z brzmieniem ustawowym oraz o podjęcie uchwały zawierającej rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości, w sprawie stosowania wykładni a contrario - w odniesieniu do lit. f art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Zdaniem Sądu I instancji już wstępna analiza przedmiotowego wniosku pozwoliła na stwierdzenia, że żądanie wnioskodawcy nie należy do katalogu spraw przekazanych na mocy art. 3 § 2 i 3 P.p.s.a. oraz art. 4 P.p.s.a. do rozpoznania sądom administracyjnym.
W kontekście poczynionych wyżej rozważań Sąd uznał, iż w niniejszej sprawie mamy do czynienia z oczywistą bezzasadnością wniosku, która powoduje konieczność odmowy przyznania wnioskodawcy prawa pomocy z mocy art. 247 P.p.s.a.
Zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł J. P. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i ponowne rozpoznanie przedmiotowego wniosku przez zwolnienie z wszelkich kosztów postępowania w sprawie.
Wnioskodawca podał, że Sąd niesłusznie określił, że jego wniosek nie mieści się w katalogu spraw podlegających rozpoznaniu przez sądy administracyjne, kiedy wynika on z decyzji Urzędu Pracy w G. dotyczącej jego osoby i nie załatwionej przez Wojewodę Pomorskiego w postępowaniu odwoławczym, a także w Ministerstwie Pracy. Wszystkie wymienione jednostki administracji państwowej wydając decyzje administracyjne z powołaniem się na brzmienie art.2 ust. 1 pkt. 2. lit. f ustawy o promocji zatrudnienia, kwestionowały zawartą w w/w zapisie alternatywę rozłączną wynikającą z zastosowania przez ustawodawcę słowa "albo" twierdząc, że obie przesłanki występujące w lit. f muszą być spełnione jednocześnie, dla przyznania statusu osoby bezrobotnej. W kolejnych wyjaśnieniach i decyzjach twierdzono z kolei, iż w odniesieniu do lit. f przedmiotowego przepisu należy stosować interpretację a contrario, jednocześnie nie stosując takiej wykładni do pozostałych punktów i liter wymienionego artykułu. Przyznał, iż jego wniosek został sformułowany ogólnikowo, tzn. bez wskazania konkretnych decyzji, jednak tę niejasność można było wyeliminować, analizując załączniki a także wzywając do uściślenia i wyjaśnienia niejasności pisma procesowego. Dodatkowo podniósł, iż jest osobą bezrobotną i nie stać go na fachową pomoc prawną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zasadnym jest stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, iż w przedmiotowej sprawie zachodzi przesłanka o jakiej mowa w art. 247 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Zgodnie z tym przepisem prawo pomocy nie może być przyznane stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. W niniejszej sprawie J. P. wniósł pismo, w którym domagał się w istocie wyjaśnienia treści przepisu prawa. Działanie, którego skarżący wymaga od Sądu, nie może być uznane za czynności kontrolne nad działalnością administracji publicznej, do jakich powołane zostały sądy administracyjne. Żądanie wnioskodawcy nie mieści się w żaden sposób w zakresie kognicji tych sądów, określonej w art. 3 § 2 oraz art. 4 ustawy P.p.s.a., na co wskazał wyraźnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku i nie zachodziła w sprawie, wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu, konieczność uściślenia przedmiotu zaskarżenia. Zasadnym więc było stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego co do oczywistej bezzasadności skargi J. P., a postanowienie odmawiające przyznania stronie prawa pomocy, z uwagi na spełnienie przesłanki wskazanej w art. 247 ustawy P.p.s.a., w pełni odpowiada prawu.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło