II FZ 235/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Bogusław Dauter po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 16 marca 2010 r. sygn. akt I SA/Rz 847/09 w zakresie zmiany pełnomocnika wyznaczonego z urzędu w sprawie ze skargi G. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych postanawia: oddalić zażalenie. 1. Postanowieniem z 16 marca 2010 r., I SA/Rz 847/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił wniosek G. K. o ponowne przyznanie adwokata z urzędu. 2. Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym, przyjętym przez sąd pierwszej instancji stanie faktycznym: skarżąca wniosła o ustanowienie adwokata urzędu w celu wniesienia w jej imieniu skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Rzeszowie z 15 grudnia 2009 r. WSA postanowieniem z 5 lutego 2010 r. na podstawie art. 243 i n. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) przyznał skarżącej prawo pomocy i ustanowił dla niej adwokata z urzędu. Wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką w R. adwokat, poinformował skarżącą, iż z uwagi na brak merytorycznych podstaw nie wniesie w jej imieniu skargi kasacyjnej od opisanego wyżej wyroku. Jednocześnie poinformował ją, iż może zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie innego pełnomocnika. Wnioskiem z 15 marca 2010 r. skarżąca wniosła ponownie o ustanowienie dla niej innego adwokata z urzędu. 3. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie sąd pierwszej instancji wskazał, iż prawo pomocy obejmujące ustanowienie adwokata zostało przyznane skarżącej na mocy postanowienia z 5 lutego 2010 r. Konkretyzacja przyznanego skarżącej prawa pomocy, należała już do Okręgowej Rady Adwokackiej w R., która przydzieliła jej adwokata. Powołując się na orzecznictwo sąd pierwszej wskazał, iż nie jest możliwe ponowne przyznanie stronie prawa pomocy, po uprzednim przyznaniu go w zakresie całkowitym, prawomocnym postanowieniem. 4. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 5. Zażalenie nie zasługuj na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, iż w niniejszej sprawie sąd pierwszej instancji nie badał przesłanek do przyznania prawa pomocy, gdyż wniosek dotyczył w istocie zmiany pełnomocnika. Skarżąca wniosła o jego zmianę, gdyż nie była zadowolona z działania wyznaczonego przez ORA w R. adwokata. Prawomocnym postanowieniem z 5 lutego 2010 r. WSA przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu, czyli przyznano już skarżącej fachową pomoc prawną. Treść wydanego postanowienia odpowiadała żądaniu skarżącej. Strona nie wskazywała żadnych nowych okoliczności ani nie wniosła o zmianę prawomocnego postanowienia wykazując równocześnie, że po jego wydaniu zaszły okoliczności taką zmianę uzasadniające. Strona nie może skutecznie domagać się od sądu ustanowienia kolejnego pełnomocnika ponieważ jej prawo w tym zakresie zostało skonsumowane prawomocnym postanowieniem sądu. Wyznaczenie przez ORA adwokata z urzędu i sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, stanowiło wykonanie wydanego w sprawie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Sąd nie ma bowiem wpływu na decyzję w zakresie wyznaczenia konkretnego pełnomocnika przez organy samorządu adwokackiego. Tym bardziej sąd nie może wnioskować do tegoż organu o zmianę pełnomocnika w sytuacji, gdy stronie nie odpowiada sposób reprezentowania jej przez pełnomocnika. Rola sądu w tym zakresie kończy się, zgodnie z art. 253 p.p.s.a. do wystąpienia do właściwej okręgowo rady adwokackiej o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. Przepisy ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawierają normy, która przyznawałaby stronie prawo żądania od sądu wyznaczenia kolejnego pełnomocnika z urzędu, w omawiany przypadku zmiany osoby pełnomocnika, z uwagi na okoliczność, iż w jej ocenie wyznaczony adwokat nie spełnia jej oczekiwań. Z tych względów Sąd na podstawie art.184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.