II GZ 44/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Robotowska po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 15 grudnia 2009 r., sygn. akt VIII SA/Wa 749/09 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia skargi w sprawie ze skargi M. R. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności do gruntów rolnych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2009 r. sygn. akt VIII SA/Wa 749/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmówił M. R. przywrócenia terminu do złożenia skargi na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych. W uzasadnieniu Sąd podał, że pismem z dnia 17 września 2009 r. M. R. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na ww. decyzję podnosząc, że w okresie doręczenia awizo dotyczącego tej decyzji, tj. od 19 do 31 marca 2009 r., przebywał w szpitalu w K., gdzie był operowany, a następnie w okresie rekonwalescencji poszpitalnej przebywał u rodziny. Do domu wrócił w dniu 15 kwietnia 2009 r. O fakcie wydania decyzji przez Dyrektora [...] Oddziału ARiMR w W. dowiedział się w dniu 10 września 2009 r. Sąd stwierdził, że niedochowanie przez skarżącego terminu do złożenia skargi nie jest następstwem okoliczności od niego niezależnych, lecz jest wynikiem niedostatecznej dbałości i staranności w prowadzeniu własnych spraw i dlatego uznał, że nie wystąpiły okoliczności uzasadniające przywrócenie uchybionego terminu. Zdaniem Sądu I instancji skarżący nie wykazał, że mimo dołożenia należytej staranności nie był w stanie dokonać czynności procesowej w terminie. Zaskarżona decyzja wydana została w dniu [...] marca 2009 r. i doręczona na adres skarżącego w trybie art. 44 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze. zm.). Wezwanie uznano za doręczone po upływie 14 dni od dnia pierwszego awizo, tj. w dniu 8 kwietnia 2009 r. Tym samym termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 8 maja 2009 r., natomiast skarżący złożył skargę w dniu 1 grudnia 2009 r. Sąd podkreślił, że zaskarżona decyzja została wydana na skutek złożonego przez skarżącego odwołania, a zatem powinien on spodziewać się, że zostanie wydane i doręczone mu rozstrzygnięcie organu odwoławczego. Sąd zauważył, że skarżący nie wskazał innego adresu do doręczeń ani nie ustanowił pełnomocnika do odbioru korespondencji, co świadczy o braku wystarczającej dbałości o swoje sprawy. W ocenie Sądu pobyt M. R. w szpitalu w okresie od 19 do 31 marca 2009 r. nie może mieć wpływu na wynik sprawy. Sąd uznał również za nieudowodnioną okoliczność pobytu u rodziny w okresie od 1 do 15 kwietnia 2009 r. Zdaniem Sądu, skarżący nie wykazał, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi złożył w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W zażaleniu M. R. zarzucił powyższemu postanowieniu błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę uzasadnienia. Skarżący wyjaśnił, że nie ustanowił pełnomocnika do odbioru korespondencji, ponieważ nie mógł przewidzieć nagłego pogorszenia się stanu swojego zdrowia i w konsekwencji pobytu w szpitalu. Na zwolnieniu lekarskim przebywał 180 dni. W dniu 11 września 2009 r. odwiedził ARiMR w K., gdzie poinformowano go o uprawomocnieniu się zaskarżonej decyzji i umożliwiono zapoznanie się z jej treścią. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uchybienie terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym zachodzi wówczas, gdy strona nie dokonała określonej czynności w ciągu zakreślonego dla tej czynności terminu. Trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi, o jakim mowa w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) jest terminem ustawowym, który nie może być skracany ani przedłużany. Jeżeli jednak termin ten nie może być zachowany z przyczyn od strony niezależnych, stronie służy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Stosownie do art. 86 i 87 p.p.s.a. warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie łącznie następujących przesłanek: wniesienia przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła jej dochowanie terminu, dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony oraz powstanie w wyniku uchybienia terminu ujemnych dla strony skutków procesowych. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. nie ustalił kiedy, w okolicznościach niniejszej sprawy, ustała przyczyna uchybienia terminu, od którego to momentu należy liczyć siedmiodniowy termin do złożenia pisma z wnioskiem o przywrócenie terminu. Termin siedmiodniowy do złożenia wniosku o przywrócenie terminu biegnie od daty ustania przyczyny uchybienia, np. w przypadku choroby od jej zakończenia. Sąd nie wskazał co w rozpatrywanej sprawie było taką przyczyną. Sąd uznał, że okoliczność przebywania u rodziny do dnia 15 kwietnia 2009 r. nie została udowodniona. WSA nie wskazał natomiast od kiedy dokładnie strona miała realną możliwość złożenia wniosku o przywrócenie terminu i dokonania czynności, której nie dokonała w terminie, czyniąc ogólną uwagę, że po zakończeniu hospitalizacji skarżący mógł skutecznie zapoznać się z treścią zaskarżonego aktu oraz wnieść skargę do sądu. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skarżący złożył w dniu 17 września 2009 r., ponieważ – jak twierdzi - o fakcie wydania decyzji dowiedział się dopiero w dniu 10 września 2009 r. Jak już wyżej wskazano, warunkiem przywrócenia terminu jest łączne spełnienie przesłanek z art. 86 i 87 p.p.s.a., w tym wniesienia przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła jej dochowanie terminu. Brak ustalenia przyczyny uchybienia terminu i momentu jej ustania uniemożliwia prawidłową ocenę wniosku strony w przedmiocie przywrócenia terminu, a w tym zakresie brak jest odniesienia się Sądu I instancji, co skutkuje zasadnością zażalenia. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.