II OZ 917/10

Dnia 29 września 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Wiesław Kisiel po rozpoznaniu w dniu 29 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia N. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2010 r., VIII SA/Wa 695/09, o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi D. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Radomiu z dnia [...] sierpnia 2009 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez zezwolenia postanawia: 1. oddalić zażalenie 2. sprostować z urzędu postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w ten sposób, iż na stronie 2. uzasadnienia, akapit 3., w linijce 15. od góry, zamiast "zażalenie" wpisać "zarządzenie". Wyrokiem z dnia 25 marca 2010 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę D. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Radomiu z dnia [...] sierpnia 2009r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez zezwolenia. Wnioskiem z dnia 26 marca 2010 r. pełnomocnik uczestnika postępowania N. D. – adwokat Ż. Z.-S. złożyła wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VIII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 marca 2010 r., VIII SA/Wa 695/09, wezwano pełnomocnika N. D. do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł. za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, w terminie 7 dni pod rygorem jej ściągnięcia. Uzasadnienie sporządzono w dniu 6 kwietnia 2010 r. N. D. w piśmie z dnia 7 kwietnia 2010 r. cofnęła wniosek o doręczenie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi uczestnika postępowania w dniu 15 kwietnia 2010 r. Zarządzeniem z dnia 17 maja 2010 r. ponownie wezwano pełnomocnika uczestnika postępowania do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzanym i doręczanym na skutek zgłoszonego żądania. N. D. wniosła zażalenie na powyższe zarządzenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 18 czerwca 2010 r., VIII SA/Wa 695/09, odrzucił zażalenie na zarządzenie z dnia 17 maja 2010 r. W uzasadnieniu Sąd I. instancji podniósł, że zażalenie jest środkiem odwoławczym przysługującym od wskazanych ustawowo postanowień incydentalnych, niekończących postępowania w sprawie (art.194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2002r. nr 153, poz.1270 ze zm. dalej "P.p.s.a.") oraz zarządzeń przewodniczącego, jeżeli ustawa przewiduje wniesienie zażalenia (art.198 P.p.s.a.). Na zarządzenie wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia dotyczącego uiszczenia opłaty sądowej zażalenie nie przysługuje, skoro przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w takim wypadku możliwości zaskarżenia nie przewidują. N. D. w zażaleniu na powyższe postanowienie zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych przez przyjęcie, że przedmiotem zaskarżenia było "zażalenie" Przewodniczącego Wydziału wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia żądanej opłaty kancelaryjnej, a nie Zarządzenie Przewodniczącego wydziału z dnia 27 maja 2010 r. skutkujący naruszeniem art.170 P.p.s.a. Podniosła również, że pełnomocnik nie otrzymała zarządzeń z dnia 26 marca 2010 r. i 27 maja 2010 r., a o ich treści dowiedziała się z wezwań sądowych. Pełnomocnik skutecznie cofnęła wniosek o sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 25 marca 2010 r., a jego doręczenie nastąpiło na skutek wystąpienia o jego sporządzenie pełnomocnika skarżącego D. P.. Z tego względu brak jest podstaw do wzywania jej do uiszczenia opłaty z tego tytułu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Za stwierdzenie prawomocności oraz wydanie odpisów, zaświadczeń, wyciągów i innych dokumentów na podstawie akt, pobiera się opłatę kancelaryjną (art.234 § 1 P.p.s.a.). Opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. W przypadku nieuiszczenia tej opłaty, przewodniczący zarządzi ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek (art. 234 § 2 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie, należna opłata kancelaryjna wynosi 100 zł (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych, Dz.U. nr 221, poz. 2192.). Odpis wyroku oddalającego skargę wraz z uzasadnieniem sporządzonym na skutek żądania strony, doręcza się bez względu na to, czy strona uiściła opłatę kancelaryjną. W art.234 § 2 P.p.s.a. wprowadzono odstępstwo od zasady niepodejmowania przez sąd żadnych działań przed uiszczeniem należnej opłaty (art. 220 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a.). Przyjęte rozwiązanie jest wyrazem ochrony prawa do sądu (art.45 ust.1 Konstytucji) w postaci uruchomienia postępowania ze skargi kasacyjnej. Jednocześnie jednak ustawodawca zabezpieczył realizację przez strony postępowania zasady partycypacji w kosztach postępowania sądowego, wprowadzające zasadę, że nieuiszczone opłaty będą podlegały ściągnięciu w drodze egzekucji. Sformułowanie "pobiera się", odnoszące się do opłaty kancelaryjnej (art. 234 § 2 P.p.s.a.), oznacza obowiązek podjęcia działań przez sąd administracyjny, zmierzających do uiszczenia przez stronę wskazanej opłaty. Zarządzenie o wezwaniu strony skarżącej do uiszczeniu opłaty nie było w tym przypadku obligatoryjne, lecz wynikało z ekonomiki procesowej, pozwalając jednocześnie stronie skarżącej na uiszczenie opłaty bez narażania się na ściąganie jej w drodze egzekucji. Ponowne wezwanie do uiszczenia opłaty kancelaryjnej nie stanowi zarządzenia, o którym mowa w art.220 § 1 P.p.s.a., lecz jest wezwaniem do wykonania prawomocnego zarządzenia w tym przedmiocie. Zarządzenie przewodniczącego ponownie wzywające do uiszczenia opłaty kancelaryjnej nie jest zarządzeniem w przedmiocie kosztów sądowych, w rozumieniu art.227 § 1 P.p.s.a., a w istocie jest zarządzeniem wzywającym do wykonania prawomocnego zarządzenia. Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby (art.170 P.p.s.a.). Od prawomocnych orzeczeń nie przysługuje żaden środek zaskarżenia. Zażalenie można wnieść na nieprawomocne zarządzenia przewodniczącego o wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej. Zatem na zarządzenie wzywające do wykonania wcześniejszego zarządzenia w przedmiocie wezwania do uiszczenia opłaty kancelaryjnej nie przysługuje zażalenie. Prawidłowo więc Sąd I. instancji odrzucił zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VIII tego Sądu z dnia 27 maja 2010 r. jako niedopuszczalne, ponieważ pismo to nie stanowi nowego zarządzenia, wydanego na podstawie art.220 § 1 P.p.s.a. podlegającego zaskarżeniu. Podnoszona w zażaleniu okoliczność niedoręczenia zarządzeń z dnia 26 marca 2010 r. i 27 maja 2010 r. nie miała wpływu na wynik sprawy, skoro o ich treści pełnomocnik strony dowiedział się z wezwań sądowych, których potwierdzenie doręczenia znajdują się w aktach sprawy. Z przytoczonych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.184 w zw. z art.197 § 2 i 198 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. Oczywista omyłka pisarska polegająca na wskazaniu na stronie 2., akapit 3., w linijce 15. od góry uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, że pełnomocnik skarży "zażalenie" zamiast prawidłowego "zarządzenie" sprostowana została na podstawie art.156 § 3 w zw. z art.166 P.p.s.a.