VI SA/Wa 719/09
WyrokWSA w Warszawie2009-12-15
Skład orzekający: Ewa Frąckiewicz, Magdalena Bosakirska, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zgłoszenie patentowe dotyczące urządzenia kodującego, urządzenia dekodującego i nośnika zapisu, które opisuje jedynie algorytmy i parametry, a nie konkretną konstrukcję urządzenia, może być uznane za rozwiązanie o charakterze technicznym podlegające opatentowaniu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zgłoszone rozwiązanie nie ma charakteru technicznego, ponieważ w zastrzeżeniach patentowych nie opisano konkretnej konstrukcji urządzeń ani cech technicznych nośnika zapisu, a jedynie algorytmy, parametry i skutki działania. Prawo patentowe wymaga, aby wynalazek wiązał się z oddziaływaniem na materię poprzez jej nowe techniczne wykorzystanie, a rezultatem musi być wytwór materialny lub nowy sposób technicznego oddziaływania. Instrukcja dotycząca procedury technicznej, nawet precyzyjna, nie może być przedmiotem patentu w kategorii 'urządzenie'.Stan faktyczny
Skarżąca spółka K. wniosła o udzielenie patentu na wynalazek dotyczący urządzenia kodującego, urządzenia dekodującego i nośnika zapisu. Urząd Patentowy RP odmówił udzielenia patentu, uznając, że zgłoszenie nie spełnia wymogów rozwiązania o charakterze technicznym, gdyż opisuje jedynie algorytmy i parametry, a nie konkretną konstrukcję urządzeń czy cechy techniczne nośnika. Po utrzymaniu w mocy tej decyzji, spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. błędną wykładnię pojęcia 'rozwiązanie o charakterze technicznym' oraz naruszenie przepisów postępowania. WSA oddalił skargę, podzielając stanowisko Urzędu Patentowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi K. z siedzibą w E. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia patentu oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] Urząd Patentowy RP utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2008 r. o odmowie udzielenia patentu na wynalazek pt. "Urządzenie kodujące do przekształcania słów informacji na sygnał modulowany, urządzenie dekodujące poprzekształcania sygnału z nośnika i nośnik zapisu".
Do jej wydania doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 14 sierpnia 1996 r. weszło w fazę krajową złożone przez K. z siedzibą w E. /zwany dalej Skarżącym/ międzynarodowe zgłoszenie patentowe [...] wynalazku pt. "Sposób przekształcania szeregu m-bitowych słów informacji na sygnał modulowany, sposób wytwarzania nośnika do zapisu, urządzenie kodujące, urządzenie dekodujące, urządzenie zapisujące, urządzenie odczytujące, sygnał jak również nośnik do zapisu". Urząd Patentowy udzielił patentu na wynalazek w części dotyczącej sposobu kodowania, zaś w pozostałej części odmówił udzielenia patentu, kwestionując techniczny charakter rozwiązania. Decyzja o odmowie została uchylona ze względów proceduralnych wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 15 września 2004 r. (sygn. akt 6 II SA 2969/03).
W toku ponownego rozpoznawania sprawy w listopadzie 2005 r. skarżący wydzielił do odrębnego postępowania wynalazki kwestionowane przez Urząd Patentowy. Wydzielone zgłoszenie otrzymało nr [...]. Jest ono przedmiotem sprawy niniejszej. W styczniu 2007 r. skarżący dokonał modyfikacji zastrzeżeń patentowych. Urząd uznał modyfikacje za niedopuszczalne i umorzył postępowanie. Rozstrzygnięcie to zostało uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2007 r. (VI SA/Wa 1594/07), w którym Sąd wskazał na konieczność wydania merytorycznego rozstrzygnięcia.
Rozpoznając sprawę po raz kolejny i oceniając merytorycznie zmodyfikowane zgłoszenie organ pismem z dnia [...] czerwca 2008 r. zawiadomił skarżącego, że zgłoszenie nie spełnia wymogów art.10 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości /tekst jedn. Dz.U. nr 26 z 1993 r. poz. 117, dalej zwanej ust. wyn./, ponieważ jego znamienne cechy wymienione w 35 zastrzeżeniach patentowych nie dotyczą rozwiązania o charakterze technicznym.
W odpowiedzi na te zarzuty zgłaszający wskazał, że istotą jego wynalazku jest urządzenie formujące sygnał o określonych własnościach fizycznych.
Decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. Urząd Patentowy działając na podstawie art.10 ust. wyn. oraz art. 315 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej /Dz.U. nr 119 z 2003 r. poz. 1117 z późn. zmianami, zwanej dalej pwp/ odmówił udzielenia patentu na wynalazek pt. "Urządzenie kodujące do przekształcania słów informacji na sygnał modulowany, urządzenie dekodujące poprzekształcania sygnału z nośnika i nośnik zapisu".
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w zastrzeżeniach od 1 do 13 dla urządzenia kodującego i od 14 do 21 dla urządzenia dekodującego brak jest cech, które powinny określać te urządzenia. W zastrzeżeniach dotyczących nośnika (zastrzeżenia od 22 do 35) również brak jest cech właściwych dla kategorii wytworu tj. nośnika zapisu.
W urządzeniu kodującym według pierwszego, niezależnego zastrzeżenia patentowego, w jego części znamiennej i nieznamiennej, nie została określona jego konstrukcja (układ). Cechą konstrukcyjną nie są bowiem "środki wprowadzania stanu kodowania...", "środki do dostarczania przynajmniej pary słów kodowych...", "środki wybierające do wybierania słowa kodowego...", "zespół stanu do wprowadzenia pierwszego typu stanu kodowania...", "zestawy V1, V2, V3 i V4 słów kodowych" i założenia do realizacji przypisane tym środkom. W zastrzeżeniu tym nie został też w ogóle określony związek konstrukcyjny znanych elementów tj. przetwornika i modulatora z innymi elementami urządzenia. "Środki" i "zestaw słów kodowych" nie są elementami urządzenia. Zastrzeżenia zależne (do 2 do 13) również nie rozwijają cech konstrukcyjnych urządzenia (układu).
W zastrzeżeniu dla urządzenia dekodującego, poza wymienieniem bliżej nieokreślonych "środków do przekształcania sygnału na łańcuch bitowy", "środków przekształcających szereg słów kodowych", zupełnie brak jest cech urządzenia. Cechami układowymi nie są parametry, skutki działania i przeznaczenie.
W zastrzeżeniach 22-35 dla nośnika zapisu podano własności abstrakcyjnej części pierwszej i drugiej ścieżek oraz własności i założenia. W znamiennej części zastrzeżenia niezależnego nr 22 nie podano cech technicznych dotyczących struktury konstrukcyjnej lub struktury chemicznej nośnika, lecz informacje, jakie części reprezentujące sygnał informacyjny są wybrane z określonej grupy słów kodowych. Cech technicznych wytworu nie rozwijają również wszystkie zastrzeżenia zależne od nr 23 do nr 35. Cechami konstrukcyjnymi nie są bowiem informacje o wartościach komórek bitowych, ich liczbie, o słowach bitowych, o pozycjach bitowych oraz częściach reprezentujących sygnał informacyjny.
Wskazane przez zgłaszającego środki i zespół stanu to kombinacje bitów ze słowami kodowymi, rozłącznymi zestawami słów kodowych i grupy słów kodowych.
W zastrzeżeniach patentowych nie są opisane rozwiązania zgodnie z kategorią określoną w tytule. Zastrzeżenia niezależne nie ujmują całokształtu cech układowych ani też nie są zupełne. Zastrzeżenia patentowe niezależne określają zakres żądanej ochrony, powinny więc określać wynalazek odpowiednimi środkami technicznymi, a te środki powinny prowadzić do uzyskania pożądanego rezultatu. Zgłaszający natomiast chce uzyskać ochronę patentową na skutki wynikłe z działania, założenia i parametry. W ocenie organu zgłoszony wynalazek nie ma charakteru technicznego, a treść zastrzeżeń patentowych nie wskazuje, iż rzeczywiście chodzi o urządzenie. Tymczasem ochrona patentowa jest udzielana na konkretne rozwiązania techniczne, a nie na skutki wynikłe z realizowanego programu. Organ wskazał, że istnieją różnice w ocenie charakteru technicznego pomiędzy Urzędem Patentowym RP a EPO, jednak zgodnie z art. 27 ust. 5 Układu PTC poszczególne Państwa mają swobodę w ustalaniu warunków zdolności patentowej.
Skarżący wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy i przeprowadzenie rozprawy w celu ustalenia okoliczności faktycznych.
Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. Urząd Patentowy powołując się na art.10 i 11 ust. wyn. i art.315 ust. 3 pwp utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazał, że w zastrzeżeniach w kategorii urządzenia należy podawać strukturę wewnętrzną urządzenia określoną przez wzajemne usytuowanie i połączenie poszczególnych części lub podzespołów tworzących łącznie zwartą całość przestrzennie ukształtowaną, zdolną do osiągnięcia ustalonego z góry przeznaczenia wynalazku. Te cechy należy jednoznacznie wymienić w każdym zastrzeżeniu dotyczącym rozwiązania w kategorii urządzenia.
Dalej organ omówił kolejne numery zastrzeżeń patentowych od nr 1 do nr 21 i wskazał, że nie są w nich przedstawione cechy urządzenia, a jedynie informacje o cechach sygnałów lub o konfiguracji bitów. Tymczasem, jak wskazał organ, istotą właściwego ujawnienia rozwiązania w kategorii urządzenia jest wymienienie elementów o określonych cechach technicznych oraz ich wzajemnego usytuowania i połączenia tak, by tworzyły łącznie zwartą całość przestrzennie ukształtowaną, zdolną do osiągnięcia ustalonego z góry przeznaczenia wynalazku. Ujawnienie wynalazku powinno być jednoznaczne i zupełne. Określając podzespół należy podawać jego techniczne cechy funkcjonalne. Niedopuszczalne jest charakteryzowanie urządzenia przez konfigurację słów bitowych czy inne cechy obiektów informatycznych uczestniczących w procedurach realizowanych przy pomocy urządzenia.
Rozwiązanie "nośnik zapisu..." objęte zastrzeżeniami od 22 do 35 także nie spełnia wymogów ani sposobu, scharakteryzowanego jako zespół czynności, operacji jednostkowych, bądź procesów technologicznych rozumianych, jako oddziaływanie na materię bądź na sygnały, ani wytworu materialnego zdeterminowanego przestrzennie, charakteryzowanego przez cechy techniczne, ani wytworu materialnego niezdeterminowanego przestrzennie, scharakteryzowanego przez cechy techniczne tj. strukturę chemiczną, skład jakościowy ilościowy, parametry fizykochemiczne.
Zdaniem organu przedstawione rozwiązania nie mają charakteru technicznego.
Już po pouczeniu o sposobie zaskarżenia decyzji organ przedstawił swój pogląd, że nie jest zasadne dla określenia pojęcia "technika" odwoływanie się przez skarżącego do Encyklopedii PWN ani też do Wikipedii, dla określenia pojęcia "wynalazek".
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł na powyższe decyzje K.
Skarżący wnosił o: 1/ przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu RP pytania prawnego dotyczącego zgodności § 32 ust.1 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 września 2001 r. (Dz.U. nr 102 z 2001r. poz.1119 z późn. zmianami) z art.93 p.w.p., 2/ sformułowanie wytycznych dla Urzędu Patentowego RP dotyczących sposobu ustalania treści normy prawnej wynikającej z art.10 ust. wyn. określającej przesłanki zdolności patentowej, 3/uchylenie obu decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, 4/zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżący zarzucał naruszenie :
1. art. 10 ust. wyn. przez nieprawidłową wykładnię pojęcia "rozwiązanie o charakterze technicznym" i bezzasadne przyjęcie, że zgłoszone rozwiązania nie mają charakteru technicznego w rozumieniu tego przepisu;
2. art.7 i 77 kpa poprzez brak wszechstronnego i dokładnego zbadania wszystkich okoliczności sprawy i wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o błędne założenia natury faktycznej i prawnej;
3. art.10 k.p.a. poprzez pominięcie wniosku o przeprowadzenie rozprawy i brak ponownego poinformowania zgłaszającego o zarzutach stawianych przedmiotowi zgłoszenia;
4. art.107 § 3 k.p.a. poprzez niespójne uzasadnienie decyzji;
5. art.8 i 12 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji po 14 latach od zgłoszenia.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że Urząd Patentowy oceniał tylko cechy znamienne urządzenia, tymczasem powinien ocenić wszystkie cechy znajdujące się w zastrzeżeniu. Organ nie powinien oceniać pojedynczych zastrzeżeń, tylko wynalazek jako całość, bowiem tylko jako całość spełnia on określony cel i tworzy rozwiązanie problemu. Z przepisów prawa (art.26 ust. wyn i 33 ust.3 p.w.p.) nie wynika obowiązek ujawnienia konstrukcji urządzenia. Cechy techniczne urządzenia to takie cechy, które dla znawcy stanowią wystarczającą instrukcję dotyczącą procedury technicznej, którą należy przeprowadzić, aby uzyskać zakładany rezultat.
Określenie "rozwiązanie o charakterze technicznym", o którym mowa w art.10 ust. wyn. należy interpretować dynamicznie, bowiem w trakcie obowiązywania przepisu dokonał się postęp techniczny, który spowodował zmianę jego rozumienia. Skarżący powołał się na art. 1 ust. 3 Konwencji Paryskiej o ochronie własności przemysłowej z 20 marca 1883 r. (Dz.U. nr 9 z 1975 r. poz. 51) i wskazał, iż własność przemysłową należy pojmować w najszerszym możliwym znaczeniu. Skarżący wskazał na Porozumienie w Sprawie Handlowych Aspektów Własności Intelektualnej (Załącznik 1 C do Porozumienia Ustanawiającego Światową Organizację Handlu (WTO) sporządzonego w Marakeszu 15 kwietnia 1994 r. Dz.U. nr 32 z 1996 r. poz.143 - TRIPS) i podniósł, że zgodnie z art. 27 TRIPS patenty udzielane są na wszystkie wynalazki, produkty i procesy ze wszystkich dziedzin techniki.
Wykładnia pojęcia "rozwiązania o charakterze technicznym" w oparciu o § 32 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 września 2001 r. jest wadliwa, bowiem rozporządzenie wykracza poza delegację ustawową z art. 93 p.w.p. Rozporządzenie jest aktem o charakterze procesowym i jego przepisy nie mogą kształtować normy o charakterze materialnym wynikającej z art. 10 ust. wyn.
Uzasadnienie decyzji jest wadliwe, bowiem zarzuca jednocześnie niedostateczne ujawnienie wynalazku i brak technicznego charakteru rozwiązania.
Organ pominął okoliczność udzielenia patentu europejskiego na zgłoszone rozwiązanie.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko.
Wskazał, że rozumie "rozwiązanie techniczne", jako obiekt materialny albo oddziaływanie materią na materię. Zdaniem organu w sprawie niniejszej zgłoszone do opatentowania jest oprogramowanie, które nie jest rozwiązaniem technicznym i nie należy do techniki, gdyż nie ma związku z oddziaływaniem na materię.
Organ wskazał, że istotnie pominął wniosek o przeprowadzenie rozprawy, ale nie miało to wpływu na treść zaskarżonej decyzji.
Użyte w decyzji sformułowanie "niedostateczne ujawnienie" należy rozumieć, jako "niedostateczne ujawnienie cech technicznych" i oznacza ono, że rozwiązanie jest nietechniczne. Dopiero techniczne zrealizowanie rozwiązania jest wynalazkiem. Na zgłaszającym ciążył obowiązek ujawnienia technicznej budowy urządzenia, która to budowa spowoduje, że sygnał modulowany będzie pozbawiony składowych częstotliwościowych w obszarze niskiej częstotliwości widma częstotliwościowego. Rozwiązania podane w zgłoszeniu są postulatami wynalazczymi a nie wynalazkami.
Urząd Patentowy nie podlega EPO i ma swobodę stosowania kryteriów swego prawa krajowego w odniesieniu do wcześniejszego stanu techniki i innych warunków zdolności patentowej. W decyzjach Urząd Patentowy wyraża swoje własne stanowisko, którego nie można konfrontować ze stanowiskiem innego organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej zwana p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja i decyzja utrzymana nią w mocy nie naruszają prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.
Na wstępie wskazać trzeba, że spór między organem a skarżącym sprowadza się w istocie do zasadniczej kwestii, czym jest "rozwiązanie o charakterze technicznym", o którym mowa w art.10 ust. wyn. W sprawie nie chodzi bowiem o to, że zgłoszone rozwiązanie nie jest nowe ani o to, iż wynika ono w sposób oczywisty ze stanu techniki, ale o to, czy w ogóle jest to rozwiązanie o charakterze technicznym.
Art. 10 ust. wyn. stanowi, że "wynalazkiem podlegającym opatentowaniu jest nowe rozwiązanie o charakterze technicznym, nie wynikające w sposób oczywisty ze stanu techniki i mogące się nadawać do stosowania."
Zgodnie z "Komentarzem do prawa wynalazczego" S. Sołtysiński, A. Szajkowski, T. Szymanek (Instytut Prawa Przedsiębiorstw S.A. W.Pr. Warszawa 1990 s. 33 i 34) w art.10 ust. wyn. chodzi o rozwiązanie przez wynalazcę pewnego problemu o charakterze technicznym. "Technika" zaś, to ogół znanych metod i sposobów oddziaływania na materię służących zaspokojeniu praktycznych potrzeb człowieka. Wynalazek polega na znalezieniu nowego sposobu wykorzystania materii. Jak piszą komentatorzy sfera techniki nie wykracza poza domenę mechaniki, fizyki i chemii, a jej przedmiotem jest wykorzystanie materii nieożywionej. Nie są rozwiązaniami o charakterze technicznym pomysły o charakterze abstrakcyjno - myślowym. Kategoria ta obejmuje projekty, których przedmiotem jest przede wszystkim rozwiązanie problemu intelektualnego, a nie zwiększenie arsenału sposobów wykorzystania materii. Typowym przykładem pomysłów należących do tej klasy są algorytmy, szyfry, sztuczne języki itp. Ich wspólną cechą jest okoliczność, że rozwiązanie problemu może nastąpić w zasadzie bez oddziaływania na materię.
W ocenie Sądu przytoczone poglądy są ciągle aktualne, nie tylko gdy chodzi o wykładnię przepisów ust. wyn., ale także w świetle art. 24 i 25 p.w.p. Wynalazek, w świetle prawa polskiego, musi wiązać się z oddziaływaniem na materię poprzez jej nowe techniczne wykorzystanie, a rezultatem wynalazku musi być wytwór materialny o nowej budowie lub składzie albo nowy sposób technicznego oddziaływania na materię. Wynalazki mogą być dokonywane we wszystkich dziedzinach techniki, ale jednak ciągle muszą mieć charakter techniczny (por. Aurelia Nowicka "Programy komputerowe w systemie prawa patentowego" wykład na Konferencji Jubileuszowej "Polski i Europejski system ochrony własności przemysłowej" 3 października 2008 r. publikowany na stronie internetowej Urzędu Patentowego RP). Wynalazek to jest rozwiązanie techniczne, które oczywiście jest poprzedzone przez pomysł, ale istotą wynalazku jest przedstawienie precyzyjnego sposobu realizacji tego pomysłu przy pomocy oddziaływania na materię, tak aby znawca mógł go w sposób powtarzalny realizować i otrzymać określony w wynalazku rezultat.
Przechodząc na grunt sprawy niniejszej przypomnieć należy, że zgodnie z zastrzeżeniem patentowym 1 – przedmiotem wynalazku jest urządzenie kodujące, a zgodnie z zastrzeżeniem 14 – urządzenie dekodujące.
Zgodnie z "Uniwersalnym Słownikiem języka polskiego" PWN 2006 s .275 "urządzenie w znaczeniu technicznym to mechanizm lub zespół mechanizmów służący do wykonania określonych czynności, ułatwiający pracę; przyrząd, maszyna". Zasadny jest więc pogląd wyrażony w decyzji, iż w zastrzeżeniach patentowych w kategorii "urządzenia" należy podawać strukturę wewnętrzną urządzenia określoną przez wzajemne usytuowanie i połączenie części lub podzespołów tworzących łącznie zwartą całość przestrzennie ukształtowaną zdolną do osiągnięcia ustalonego góry przeznaczenia wynalazku. Jak jednak wynika z opisu oraz powołanych zastrzeżeń 1 i 14 a także dalszych zastrzeżeń od 2 do 13 oraz od 15 do 21, nie zostały wykazane żadne cechy konstrukcyjne zgłoszonych do opatentowania urządzeń. Jak wynika z zastrzeżeń i opisu patentowego, treści obu decyzji, a także z treści skargi, w istocie rzeczy, żadnych urządzeń nie ma, natomiast skarżący wywodzi, iż to co przedstawił w zastrzeżeniach patentowych, stanowi wystarczającą instrukcję dotyczącą procedury technicznej, którą należy przeprowadzić, aby uzyskać zakładany rezultat. W ocenie Sądu "instrukcja dotycząca procedury technicznej", nawet jeżeli jest precyzyjna, nie może być przedmiotem patentu w kategorii "urządzenie" i stanowisko Urzędu jest w tej kwestii trafne. Skoro nie ma urządzenia (nawet szeroko rozumianego), nie można uzyskać na nie patentu.
Gdy chodzi o nośnik zapisu (zastrzeżenia 22-35), to nie budzi zastrzeżeń stanowisko Urzędu, iż zaproponowane rozwiązanie nie spełnia wymogów ust. wyn. ani jako urządzenie, ani jako sposób oddziaływania na materię w celu uzyskania w sposób powtarzalny pożądanego rezultatu. Opisane w zastrzeżeniach cechy nośnika, to są cechy sygnałów, a nie cechy techniczne urządzenia lub charakterystyka czynności.
Sąd uznał za trafne stanowisko Urzędu Patentowego, że zgłoszone do opatentowania rozwiązanie nie jest rozwiązaniem o charakterze technicznym.
W tym stanie rzeczy zarzuty skargi dotyczące błędnej wykładni art. 10 ust. wyn. i błędnego uznania, że przedstawione rozwiązanie nie jest rozwiązaniem o charakterze technicznym w kategorii "urządzenie" Sąd uznał za nieusprawiedliwione.
Nie są uzasadnione zarzuty naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego zbadania sprawy. Urząd szczegółowo przeanalizował treść wszystkich zastrzeżeń patentowych i nie tylko w rozbiciu na poszczególne zastrzeżenia, ale także jako całość rozwiązania, bowiem poszukiwał w zgłoszonym rozwiązaniu "urządzenia" o charakterze technicznym. W świetle tej analizy trafny jest wniosek organu, że na podstawie zgłoszonych zastrzeżeń patentowych nie jest możliwe skonstruowanie "urządzenia kodującego do przekształcania słów informacji na sygnał modulowany" ani "urządzenia dekodującego do przekształcania sygnału z nośnika", ani "nośnika". Być może skarżący ma rację pisząc w skardze, że jego pomysł, jako całość, stanowi rozwiązanie problemu, ale nie jest to rozwiązanie o charakterze technicznym problemu o charakterze technicznym.
W ocenie Sądu nie są usprawiedliwione zarzuty stawiane uzasadnieniu decyzji. Z uzasadnienia wynika jasno, że organ nie dlatego odmówił udzielenia patentu, że wynalazek nie został wystarczająco ujawniony, tylko dlatego, że w świetle ujawnionych cech zgłoszonego rozwiązania, nie jest ono rozwiązaniem o charakterze technicznym. Skoro wnioskodawca nie wykazał cech technicznych swego rozwiązania, nie mógł uzyskać na nie ochrony patentowej, gdyż patentu udziela się na nowe, nieoczywiste rozwiązania o charakterze technicznym. Organ nie tyle wskazywał, że niedostatecznie ujawniono to, co powinno być ujawnione, tylko, że z tego, co ujawniono nie wynika, iż rozwiązanie jest patentowalne. Uzasadnienie decyzji, zważywszy niezwykle skomplikowany charakter zagadnień, będących jej przedmiotem, jest przekonywujące i gdy chodzi o przedstawienie faktów i gdy chodzi o zastosowanie prawa do ustalonego stanu faktycznego, zatem odpowiada wymogom z art. 107 § 3 k.p.a.
Zaznaczyć należy, że nieprawidłowe jest przedstawianie jakichkolwiek rozważań, a w szczególności pytań do strony, już po pouczeniu o sposobie zaskarżenia decyzji. To uchybienie procesowe jest jednak tylko niezręcznością i nie ma żadnego wpływu na ocenę decyzji i wynik sprawy, bowiem nie zawiera żadnych rozważań istotnych dla podjętego rozstrzygnięcia.
Było również uchybieniem procesowym nieprzeprowadzenie rozprawy przy ponownym rozpoznawaniu sprawy. Jednak sąd administracyjny, zgodnie z art.145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchyla zaskarżoną decyzję tylko z powodu takich uchybień procesowych, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zważywszy, że udzielnie patentu poprzedzone jest badaniem przedłożonej dokumentacji i co do zasady nie wymaga ustnej prezentacji swoich racji, skarżący powinien wyraźnie wskazać, czego nie mógł przedstawić organowi z uwagi na brak rozprawy oraz jak to mogło wpłynąć na treść rozstrzygnięcia. W sprawie niniejszej skarżący nie wykazał, jaki wpływ na wynik sprawy miało nieprzeprowadzenie rozprawy, ani nie wskazał, czego nie zdołał organowi przedstawić z tego powodu. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że nie zostało wykazane, iż omawiane uchybienie procesowe mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem nie może stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Częściowo zasady jest zarzut długotrwałości postępowania. Jednak pamiętać należy, że nawet przewlekłość postępowania nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia, zaś w sprawie niniejszej sam zgłaszający wielokrotnie przekształcał swoje zgłoszenie i zmieniał treść zastrzeżeń patentowych, co wpływało na przedłużenie postępowania.
Odnośnie wniosku o zadanie pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu wskazać należy, że zgodnie z art. 193 Konstytucji RP, każdy Sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne, co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnie sprawy toczącej się przed sądem. Możliwość zadania pytania prawnego jest zatem uprawnieniem Sądu, z którego powinien on skorzystać w sytuacji, gdy poweźmie wątpliwość, co do istnienia wskazanej wyżej zgodności, a rozwianie tej wątpliwości jest niezbędne dla rozstrzygnięcia. W sprawie niniejszej Sąd nie uznał za uzasadnione przedstawienie pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu, co do zgodności § 32 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 września 2001 r. z art. 93 ustawy p.w.p. z następujących powodów. Z treści obu decyzji wynika, że § 32 rozporządzenia nie stanowił ich podstawy prawnej, a w ocenie Sądu rozstrzygnięcie sprawy nie zależy od odpowiedzi na wskazane pytanie. Istotny dla sprawy problem "technicznego charakteru rozwiązania" wynika z art. 10 ust. wyn. i może zostać rozwiązany, bez odwoływania się do treści § 32 rozporządzenia. W tym stanie rzeczy wniosku skarżącego Sąd nie uwzględnił.
Zważywszy powyższe Sąd uznał, że brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonych decyzji, gdyż zarzuty skargi są nieusprawiedliwione, zatem działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło