III SA/Kr 502/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kremer (spr.) WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. K. na czynność Prezydenta Miasta z dnia 21 kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy Miejskiej postanawia skargę odrzucić Skarżący M. K. złożył w dniu 18 marca 2009r. wniosek o przyznanie lokalu mieszkalnego z zasobu Gminy Miejskiej. Pismem z dnia 21 kwietnia 2009r. adresowanym do skarżącego, a podpisanym z up. Prezydenta przez z-cę Dyrektora Wydziału Mieszkalnictwa, skarżący został poinformowany o braku podstaw prawnych do ubiegania się o przyznanie lokalu mieszkalnego. Poinformowano skarżącego, że problematykę najmu lokali mieszkalnych reguluje ustawa z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, oraz obowiązująca uchwała Nr [...] Rady Miasta z dnia 24.10.2007r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej. Zgodnie z powołaną uchwałą uprawnionymi do ubiegania się o najem lokalu są osoby o niezaspokojonych potrzebach mieszkaniowych i spełniające kryterium niskich dochodów. W myśl przepisów uchwały kryterium niskich dochodów spełniają wnioskodawcy, których średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie roku poprzedzającego datę złożenia wniosku, nie przekracza 150% najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym ( 1012,65 zł) i 100% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym (675,10 zł). Jak wynika z wniosku miesięczny dochód netto za rok 2007 wyniósł 1221,07 zł na jednego członka gospodarstwa domowego. Stąd też brak podstaw do zaliczenia wnioskodawcy do osób uprawnionych do ubiegania się o przyznanie lokalu mieszkalnego z zasobu Gminy Miejskiej. Równocześnie w piśmie tym skarżący został pouczony, że na podstawie § 20 ust. 6 uchwały Nr [...] Rady Miasta z dnia 24.10.2007r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej, istnieje możliwość złożenia skargi na akt prawny z zakresu administracji publicznej na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W dniu 12 maja 2009r. skarżący, za pośrednictwem Gminy Miejskiej, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na pismo, określone w skardze jako decyzja Prezydenta Miasta, z dnia 21 kwietnia 2009r.. Zaskarżył powyższą decyzję w części dotyczącej nie uwzględnienia wniosku o udzielenie pomocy mieszkaniowej z zasobów Gminy. W uzasadnieniu skargi podał, że sytuacja uległa zmianie nastąpiła utrata dochodu i obecnie utrzymuje się z zasiłków z MOPS. W odpowiedzi na skargę, Prezydent Miasta wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając oddalenie skargi organ podniósł, że zgodnie z treścią uchwały Rady Miasta Nr [...], uprawnionymi do ubiegania się o najem lokalu komunalnego są osoby, które spełniają kryterium niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych i niskich dochodów. Skarżący nie spełnia kryterium dochodowego. W odpowiedzi na skargę zwrócono również uwagę, że w dotychczasowym orzecznictwie sądowym reprezentowany był jednolity pogląd, że sprawy z zakresu pomocy mieszkaniowej z zasobu gminy mają charakter cywilnoprawny i nie są przedmiotem kontroli przez sądy administracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - p.p.s.a (Dz. U. nr 153, poz. 1270) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Podstawowym zatem zagadnieniem wymagającym ustalenia jest rozstrzygniecie, czy rozpoznawana sprawa może być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. W orzecznictwie sądowym od szeregu lat dominował pogląd, że sprawy dotyczące najmu lokali z mieszkaniowego zasobu gminy mają charakter cywilnoprawny. Istotną rolę, dla ukształtowania się tego poglądu odegrała uchwala Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 1997r. podjęta w składzie siedmiu sędziów ( III ZP 37/97) w której sformułowano pogląd że " wybór osoby do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu gminy nie jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art.16 ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) " OSNP 1998/7/200 Podobne stanowisko prezentowane było w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych. Zasadnicza zmiana w dotychczasowym orzecznictwie nastąpiła wraz z podjęciem przez Naczelny Sąd Administracyjny następującej uchwały w składzie siedmiu sędziów z dnia 21 lipca 2008r. (I OPS 4/08) " Uchwała zarządu dzielnicy miasta odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, w tym także lokalu będącego pracownią służącą prowadzeniu działalności w dziedzinie kultury i sztuki, jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) " LEX nr 400065. Przedmiotowa uchwała zapadła na tle stanu faktycznego powstałego w Warszawie. Ustawa z dnia 15 marca 2002r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy ( Dz.U. Nr 41, poz. 361 ze zm.) określa w odrębny sposób status gminy Warszawa, w której dzielnice jako jednostki pomocnicze gminy wykonują w konkretnym zakresie zadania gminy. Do zakresu działania dzielnic należy m.in. utrzymanie i eksploatacja gminnych zasobów lokalowych, a organem wykonawczym dzielnicy jest zarząd. Stąd też w powołanej uchwale NSA z dnia 21 lipca 2008r. przedmiotem analizy i oceny jest uchwała zarządu dzielnicy, która została zakwalifikowana jako akt z zakresu administracji publicznej z art. 3 § 2 pkt 6 ustawy p.p.s.a.. Struktura pozostałych gmin w Polsce jest odmienna, a zadania z zakresu najmu lokali z mieszkaniowego zasobu gmin należą do organu wykonawczego gminy. Nadto podejmowane na podst. art 21 ust.3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowych zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. Dz.U. z 2001r., Nr 142, poz.1591 z późn. zm.) uchwały rad gmin określające zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, mogą zawierać różne (ale mieszczące się w granicach prawa ) rozwiązania. Stąd też stosowanie uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 21 lipca 2008r. wymaga, aby w każdym przypadku dostosować ją do treści obowiązującej w danej gminie uchwały rady gminy w sprawie zasad wynajmowania lokali. Obowiązująca uchwała Nr [...] Rady Miasta z dnia 24 października 2007r. przewiduje w § 20 wstępną weryfikację wniosku. Wstępna weryfikacja polega na stwierdzeniu czy wnioskodawca spełnia kryteria określone niniejszą uchwałą. Jeżeli wynik wstępnej weryfikacji jest negatywny, wnioskodawca nie uczestniczy w dalszych etapach postępowania i jest o tym fakcie pisemnie zawiadamiany. To organ dokonując tej weryfikacji w sposób samodzielny, jednostronny, władczy, ocenia, czy wnioskodawca spełnia przesłanki określone w uchwale, czy też ich nie spełnia. W przypadku sporu powstałego pomiędzy organem, a wnioskodawcą na tle oceny czy spełnione są przesłanki określone w uchwale, kwestia ta może być przedmiotem kontroli Sądu administracyjnego. Zdaniem Sądu pisemne zawiadomienie wnioskodawcy, że nie spełnia przesłanek określonych w uchwale, w rozpoznawanej sprawie jest to pismo z dnia 2 kwietnia 2009r. podpisane z up. Prezydenta, stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, która dotyczy uprawnień wynikających z przepisów prawa miejscowego, o jakiej mowa w art.3 § 2 pkt 4 ustawy p.p.s.a. Wniesienie skargi na taką czynność Prezydenta powinno być zgodnie z art. 52 § 3 ustawy p.p.s.a. poprzedzone wezwaniem organu na piśmie , w terminie 14 dni od dowiedzenia się o podjęciu takiej czynności, do usunięcia naruszenia prawa. Nie wyczerpanie powyższego trybu powoduje, że skarga na podstawie art.58 § 1 pkt 6 ustawy p.p.s.a. podlega odrzuceniu.