III SA/Gd 303/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Orłowska Sędziowie: Sędzia NSA Marek Gorski Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.) Protokolant Referent Monika Majewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi "A" Spółki Akcyjnej w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia 22 kwietnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie udzielenia informacji z operatu ewidencji gruntów i budynków o stanie posiadania nieruchomości oddala skargę. W dniu 24 lutego 2009 r. do Starostwa Powiatowego w T. wpłynął wniosek "A" Spółki Akcyjnej w W. o udostępnienie danych ze zbioru danych osobowych dotyczących (wskazanie nieruchomości oraz numerów ksiąg wieczystych) będących własnością D.P. Z wniosku wynikało, że z uwagi na bezskuteczną egzekucję wobec "B" sp. z o.o. w G. prowadzona jest egzekucja komornicza wobec członków zarządu. Postanowieniem z dnia 16 marca 2009 r. wydanym na podstawie art. 24 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne, art. 23 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych, art. 219 i 124 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (dalej w skrócie k.p.a.) Starosta odmówił udzielenia informacji z operatu ewidencji gruntów i budynków. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że prowadzenie postępowania egzekucyjnego przeciwko dłużnikowi nie stanowi wykazania interesu prawnego w rozumieniu przepisów ogólnego postępowania administracyjnego oraz prawa geodezyjnego i kartograficznego (art. 24 ust. 3 ustawy). W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego przedsiębiorca zmierza zaś do poszukiwania majątku nieruchomego dłużników, a w tym zakresie właściwe są organy egzekucyjne. W zażaleniu na w/w postanowienie spółka wniosła o jego uchylenie i merytoryczne rozpatrzenie jej wniosku. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że w świetle art. 23 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie danych osobowych za prawnie usprawiedliwiony cel udostępnienia informacji o osobie uważa się w szczególności dochodzenie roszczeń z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Wniosek strony dotyczył właśnie informacji z ewidencji gruntów i budynków będących własnością D. P. i służył dochodzeniu roszczeń od tej osoby. Spółka nie wnosiła bowiem o udzielenie informacji o osobie ale o udzielenie informacji z ewidencji gruntów i budynków, która jest jawna. Postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2009 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie powołując się na treść art. 123, art. 217, art. 218 i art. 219 k.p.a., art. 24 ust. 3 w związku z art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz art. 913 - 920 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (dalej w skrócie k.p.c.). W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 217 k.p.a. zaświadczenie jest urzędowym potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego, wydanym przez właściwy organ administracji na żądanie osoby ubiegającej się o nie. Jedyną zaś formą udostępnienia przez starostę danych z ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z § 51 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków są komputerowe wydruki mapy ewidencyjnej, rejestrów, kartotek, zestawień, wykazów i skorowidzów, wypisów z rejestrów i kartotek, wyrysów z mapy ewidencyjnej, plików komputerowych oraz informacje przekazywane ustnie i wizualnie. Powołując się ponadto na treść art. 24 Prawa geodezyjnego i kartograficznego organ odwoławczy wskazał, że informacje o gruntach, budynkach i lokalach są jawne. Z kolei wyrysy i wypisy z operatu ewidencyjnego wydawane są przez organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków odpłatnie na żądanie, m.in. właścicieli lub osób fizycznych i prawnych, w których władaniu znajduje się grunt, budynek lub lokal i osób fizycznych oraz prawnych, które mają interes prawny w tym zakresie. Organ drugiej instancji wskazał nadto, że dołączone przez wnioskodawcę dokumenty mające udowodnić istnienie interesu prawnego bezsprzecznie świadczą o istnieniu po stronie wierzyciela interesu faktycznego, a nie interesu prawnego, który każdorazowo musi być oparty na normie prawnej wynikającej z konkretnego przepisu prawa materialnego. W ocenie organu o interesie prawnym traktuje zaś art. 23 ustawy o ochronie danych osobowych, w świetle którego przetwarzanie danych osobowych jest dopuszczalne tylko wtedy gdy jest to niezbędne do zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego interesy przedsiębiorcy poszukującego zaspokojenia wierzytelności chronione są przepisami art. 758 - 912 Kodeksu postępowania cywilnego. Na ich podstawie wierzyciel ma prawo przeprowadzić egzekucję z majątku oraz żądać od dłużnika ujawnienia wykazu majątku. Jeśli zaś w oparciu o przepisy kodeksu cywilnego wierzyciel nie zaspokoi istniejących wierzytelności wówczas organem właściwym do nakazania ujawnienia majątku dłużnika będzie sąd powszechny (art. 913 - 920 k.p.c.). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku "A" S.A. wniosła o uchylenie postanowień obu instancji. Skarżąca zarzuciła błędną wykładnię art. 24 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w związku z art. 23 ustawy o ochronie danych osobowych polegającą na przyjęciu, iż spółka nie ma interesu prawnego w uzyskaniu informacji na temat nieruchomości będących własnością D. P. W uzasadnieniu skargi stanowiącym w istocie powtórzenie argumentacji zawartej w zażaleniu od postanowienia organu I instancji powtórnie wskazano, że skarżąca nie prowadzi egzekucji przeciwko D. P. a jedynie podejmuje legalne działania mające na celu ustalenie majątku dłużnika przed wytoczeniem stosownego powództwa. Ustawodawca nie wprowadził zaś całkowitego zakazu udostępnienia informacji z jakichkolwiek źródeł stanowiących bazy danych osobowych, czego organy administracji publicznej zdają się nie dostrzegać. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W myśl art. 134 § 1 tej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w sposób, który miałby wpływ na rozstrzygnięcie. W rozpatrywanej sprawie żądanie skarżącej koncentruje się wokół potwierdzenia przez organ administracji publicznej faktów i stanu prawnego wynikającego z prowadzonego rejestru publicznego - ewidencji gruntów i budynków prowadzonego na podstawie ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.). Takie żądanie przyjął organ pierwszej instancji na podstawie złożonego wniosku, jakkolwiek został on złożony na druku zawierającym w nagłówku nazwę, iż jest to "wniosek o udostępnienie danych ze zbioru danych osobowych". W pierwszej kolejności zatem, zdaniem Sądu należało rozważyć, czy jest to wniosek, który winien być rozpoznany na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U z 2002 r. Nr 101 poz. 926 ze zm.) czy też, jak uczynił to organ w niniejszej sprawie, na podstawie ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne. Omawiając tę kwestię przywołać należy przepis art. 6 ustawy o ochronie danych osobowych w myśl którego za dane osobowe w rozumieniu ustawy uważa się wszelkie informacje dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej /ust.1/. Osobą możliwą do zidentyfikowania jest osoba, której tożsamość można określić bezpośrednio lub pośrednio, w szczególności przez powołanie się na numer identyfikacyjny albo jeden lub kilka specyficznych czynników określających jej cechy fizyczne, fizjologiczne, umysłowe, ekonomiczne, kulturowe lub społeczne /ust. 2/. Zatem skoro skarżąca domagała się wskazania położenia nieruchomości stanowiącej własność osoby, która jej zdaniem jest jej dłużnikiem, to dane o które wnosiła, są niewątpliwie danymi osobowymi o których mowa w powołanej ustawie. Należy więc stwierdzić, czy dopuszczalne jest przetwarzanie danych na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 5 wobec powoływanej przez skarżącą przesłanki określonej w tym przepisie w ust. 4 pkt 2 / dochodzenie roszczeń z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej/ a w konsekwencji doprowadzenie do wydania decyzji przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 tejże ustawy jak wynika to z uzasadnienia wyroku NSA z dnia 16 września 2009 roku sygn. akt I OSK 1260/08/ - / zob. też wyrok WSA w W-wie z dn. 18.05.2005r. sygn. II SA/Wa 1987/04/. Zdaniem Sądu w tym składzie, na takie rozwiązanie nie pozwala przepis art. 5 ustawy o ochronie danych osobowych, który stanowi, że jeżeli przepisy odrębnych ustaw, które odnoszą się do przetwarzania danych przewidują dalej idącą ich ochronę, niż wynika to z niniejszej ustawy, stosuje się przepisy tych ustaw. Nie ulega wątpliwości, że naczelny cel ustawy o ochronie danych osobowych tj. ochrona prywatności otrzymuje większą ochronę na gruncie ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zgodnie bowiem z brzmieniem tej ustawy obowiązującym od 1 kwietnia 2009 roku /art.24 ust.3 zm. przez art.1 lit.a ustawy z dn. 9.01.2009r. (Dz.U 09.42.334)/, a zatem w dacie wydania zaskarżonego postanowienia, na podstawie art. 24 ust. 2 jawne i powszechnie dostępne są jedynie informacje tzw. przedmiotowe dotyczące gruntów, budynków, lokali, wpisów do rejestru zabytków oraz wartości nieruchomości – określone w art. 20 ust.1 i ust.2 pkt 3 i 4 tejże ustawy natomiast informacje dotyczące właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych – inne osoby fizyczne [...] oraz miejsca ich zamieszkania lub siedziby [...] , mogą być uzyskane przez inne podmioty, niż wymienione w pkt 1 i 2 art.24 ust. 3 w formie wypisu z operatu ewidencyjnego, jeżeli wykażą one interes prawny związany z gruntami, budynkami lub lokalem będącymi przedmiotem wypisu. Zgodzić należy się ze skarżącą, iż wskazanie przepisu prawa materialnego na podstawie, którego wierzyciel może uzyskać ustalenie odpowiedzialności dłużnika za zobowiązania (art. 299 § 1 Kodeksu spółek handlowych) stanowi o istnieniu interesu prawnego. Jednakże zwrócić należy uwagę - jakiego rodzaju interesu prawnego dotyczy zmieniony od 1 kwietnia 2009 roku przepis art. 24 ust. 3 pkt 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Otóż możliwość uzyskania wypisu z operatu ewidencyjnego zawierającego dane osobowe, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2 / a więc dot. właściciela i jego miejsca zamieszkania / ustawodawca daje podmiotom, które mają interes prawny związany z gruntem, budynkami lub lokalami będącymi przedmiotem wypisu. Innej możliwości nie ma, gdyż jak wyżej powiedziano, powszechnie dostępne są informacje jedynie o gruntach, budynkach i lokalach – a nie o takie informacje zabiega skarżąca. Brzmienie tego przepisu nakazuje ograniczenie prawa dostępu do danych, do tych osób, których prawa i roszczenia mają charakter rzeczowy i jako takie wiążą się z nieruchomością / np. służebność, droga konieczna /. Zatem samo istnienie zobowiązania pieniężnego, możliwego do dochodzenia z majątku dłużnika na podstawie przepisów prawa materialnego, nie generuje interesu prawnego, o którym mowa w powołanym przepisie. Z materiału dowodowego sprawy wynika jedynie, że D. L. P., jako prezes zarządu spółki - co do której egzekucja okazała się bezskuteczna - odpowiadać może wobec skarżącej solidarnie za zobowiązania tejże spółki. W toczącym się postępowaniu administracyjnym, skarżąca nie wykazała, że ma interes prawny związany konkretnie w płaszczyźnie prawnorzeczowej z nieruchomościami, które stanowią przedmiot własności jej dłużnika. Nie wiadomo zresztą czy jej dłużnik jest właścicielem jakiejkolwiek nieruchomości. Z powyższych rozważań wynika jednoznacznie, że udostępnienie danych osobowych na podstawie ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nie jest przewidziane do ujawniania majątku nieruchomego dłużnika, na czym de facto zależy skarżącej. Wobec powyższego Sąd na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.