III SA/Wa 1300/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (sprawozdawca), Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Protokolant Ewa Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi P. K. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę Z akt sprawy wynika, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku P. K., na podstawie tytułów wykonawczych o nr 477-V/2002 do 481-V/2002, 466-V/2002, 530A//2002 do 540-V/2002,607-V/2002, 34-V/2003, 529-V/2002, 913/03/MBi/1, 907/03/MBi/1 do 909/03/MBi/1 wystawionych przez Izbę Celną w W. oraz tytułów wykonawczych o nr 101/F/2003 do 144/F/2003 wystawionych przez Izbę Celną w R., obejmujących zaległe należności celne. Wszczęcie egzekucji do majątku Skarżącego nastąpiło w dniu 25 maja 2004 r. poprzez doręczenie dłużnikowi zajętej wierzytelności (P. S.J) zawiadomienia o zajęciu wierzytelności Zobowiązanego z wynagrodzenia za pracę, co wynika z potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy. W toku prowadzonego postępowania, Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. dokonał szeregu czynności egzekucyjnych, między innymi w dniu 20 października 2008 r. zawiadomieniem nr 1409/NE-I/721/1022/2008/MG dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę w "L." S.A. Przedmiotowe zajęcie doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności będącego pracodawcą w dniu 24 października 2008 r. Pełnomocnik Skarżącego zawiadomienie otrzymał w dniu 27 października 2008 r. Skarżący wniósł skargę na czynności egzekucyjne. Dyrektor Izby Skarbowej po zapoznaniu się z aktami przedmiotowej sprawy wydał w dniu [...] marca 2009 r. postanowienie oddalające skargę. Zobowiązany nie godząc się z rozstrzygnięciem organu nadzoru, złożył do Ministra Finansów za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w W. zażalenie. Zaskarżonemu postanowieniu Skarżący zarzucił naruszenie art. 26 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. Nr 229 poz. 1954 ze zm.) dalej u.p.e.a. oraz wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Skarżący dla potwierdzenia swojego stanowiska powołał się na szereg orzeczeń sądów administracyjnych. Postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r. Minister Finansów utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W.. W uzasadnieniu wyjaśnił, iż organ egzekucyjny realizując należności objęte tytułami wykonawczymi stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - art. 7 § 1 u.p.e.a. Katalog środków egzekucyjnych stosowanych w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych został wymieniony w przepisie art. 1a pkt. 12 lit. a. Jednym z takich środków jest egzekucja z wynagrodzenia za pracę. Zgodnie z art. 72, organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę przez przesłanie do pracodawcy zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu tej części jego wynagrodzenia, która nie jest zwolniona spod egzekucji, na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa pracodawcę, aby nie wypłacał zajętej części wynagrodzenia zobowiązanemu, lecz przekazał ją organowi egzekucyjnemu aż do pełnego pokrycia egzekwowanych należności pieniężnych. Zajęcie wynagrodzenia za pracę jest dokonane z chwilą doręczenia pracodawcy zawiadomienia o zajęciu. Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wynagrodzenia za pracę, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis wezwania przesłanego do pracodawcy. W rozpatrywanej sprawie, przedmiotowe zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z wynagrodzenia za pracę zostało doręczone pracodawcy w dniu 24 października 2008 r., a dniu 27 października 2008 r. Skarżącemu, za pośrednictwem pełnomocnika. Fakt ten niewątpliwie stanowi uchybienie, o którym mowa w art. 72 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Uchybienie to jednak nie ma wpływu na skuteczność dokonanego zajęcia. Zgodnie bowiem z art. 72 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zajęcie wynagrodzenia za pracę jest dokonane z chwilą doręczenia pracodawcy zawiadomienia o zajęciu. Ponadto, jak wynika z akt sprawy, zawiadomienie o zajęciu zostało podpisane przez uprawnionego pracownika, a jego forma odpowiada formie przewidzianej w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.). Zastosowanie opisanego powyżej środka egzekucyjnego było więc zgodne z przepisami prawa regulującymi tę kwestię. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 26 § 5 u.p.e.a., regulującym moment wszczęcia egzekucji administracyjnej, Minister Finansów podkreślił, iż zarzut ten nie może być rozpatrywany w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 54 u.p.e.a., bowiem skarga na czynności egzekucyjne dotyczy czynności o charakterze wykonawczym. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze Skarżący wniósł o uchylenie w całości postanowienia Ministra Finansów i poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W.. W uzasadnieniu Skarżący nadmienił, iż osoba zobowiązana winna być adresatem wszystkich czynności egzekucyjnych, zarówno dotyczących doręczeń jak i poszczególnych elementów postępowania egzekucyjnego. W ocenie Skarżącego dokonanie doręczenia zawiadomienia o wszczęci egzekucji za pośrednictwem pełnomocnika narusza prawo. Nieprawidłowe jest również w jego ocenie doręczenie pracodawcy zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia, a nie doręczenie tego samego zawiadomienia zobowiązanemu. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145 - 150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.). Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Wzruszenie aktu na podstawie przepisów art. 145 § 1 p.p.s.a. wiąże się z uchyleniem kontrolowanego aktu z powodów wskazanych w pkt 1 lit a-c tego przepisu albo - w myśl § 1 pkt 2 cyt. przepisu - stwierdzeniem jego nieważności w związku z zaistnieniem jednej z przesłanek określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Przed przystąpieniem do dalszych rozważań należy również wskazać na przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z jego treścią sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Należy zatem wskazać, że w świetle obowiązujących przepisów Sąd był władny dokonać kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia podjętego w granicach określonej sprawy - dotyczącej wniesionej skargi na czynność egzekucyjną, a nie zarzutów odnoszących się do prawidłowości doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania egzekucyjnego. Skarżący złożył przewidzianą w art. 54 § 1 u.p.e.a. skargę na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego, tj. zajęcie wierzytelności z wynagrodzenia za pracę. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji regulując poszczególne etapy postępowania egzekucyjnego umożliwia zobowiązanemu kwestionowanie podejmowanych w jego toku rozstrzygnięć. Skarga na czynności egzekucyjne wszczyna postępowanie, którego celem jest zbadanie prawidłowości dokonania przez organ egzekucyjny lub egzekutora konkretnej czynności (w niniejszej sprawie - zajęcie wierzytelności z wynagrodzenia za pracę) zmierzającej do zastosowania określonego środka egzekucyjnego. Jest to zatem postępowanie obejmujące swoim zakresem jeden tylko, ograniczony wycinek postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku zobowiązanego. Stanowi ono fragment postępowania egzekucyjnego. W postępowaniu tym nie orzeka się ani o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. Z tych również względów poza granicami niniejszej sprawy pozostaje zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 26 § 5 u.p.e.a. Należy również podkreślić, że skarżący chcąc zakwestionować wszczęcie postępowania egzekucyjnego może to zrobić w trybie art. 33 lub art. 59 u.p.e.a. W trybie skargi uregulowanej w art. 54 § 1 u.p.e.a. nie może być badana kwestia prawidłowości wszczęcia egzekucji administracyjnej. Jest to o tyle istotne, że skarga na czynności organu egzekucyjnego na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a. przysługuje w sytuacji, gdy stronie nie przysługują inne środki zaskarżenia, a skarga ta może dotyczyć samych czynności wykonawczych postępowania egzekucyjnego, a nie okoliczności, które mogą być przedmiotem zarzutów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 kwietnia 2000 r. sygn. akt III SA 827/99 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2004 r. sygn. akt III SA 1503/03 - opublikowane w programie LEX Omega). Zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Zgodnie natomiast z treścią art. 1a pkt 2 u.p.e.a. przez czynność egzekucyjną należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Prawo do wniesienia skargi powstaje wówczas, gdy strona wzrusza czynności natury wykonawczej, czynności faktyczne podejmowane w toku egzekucji, przede wszystkim przez egzekutora. Należy przy tym zauważyć, że poprzez wniesienie skargi na czynności egzekucyjne można kwestionować skutecznie jedynie działania organów administracji podjęte w ramach postępowania egzekucyjnego. Odnosząc się do zarzutu nie doręczenia Skarżącemu zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z wynagrodzenia za pracę wskazać należy, iż zgodnie z art. 72 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wynagrodzenia za pracę przez przesłanie do pracodawcy zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu tej części jego wynagrodzenia, która nie jest zwolniona spod egzekucji, na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa pracodawcę, aby nie wypłacał zajętej części wynagrodzenia zobowiązanemu, lecz przekazał ją organowi egzekucyjnemu aż do pełnego pokrycia egzekwowanych należności pieniężnych. Zgodnie z § 2 zajęcie wynagrodzenia za pracę jest dokonane z chwilą doręczenia pracodawcy zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1. Natomiast zgodnie z § 4 jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wynagrodzenia za pracę, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis wezwania przesłanego do pracodawcy, pouczając ponadto zobowiązanego, że nie może odbierać wynagrodzenia poza częścią wolną od zajęcia ani rozporządzać nim w żaden inny sposób. W ocenie Sądu słuszne jest w tym względzie stanowisko Ministra Finansów, iż doręczenie zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z wynagrodzenia za pracę pełnomocnikowi Skarżącego, a nie osobiście Skarżącemu stanowi naruszenie art. 72 § 4 u.p.e.a., ale uchybienie to nie ma wpływu na skuteczność dokonanego zajęcia, bowiem jak wskazano powyżej zgodnie z art. 72 § 2 u.p.e.a. zajęcie wynagrodzenia za pracę jest dokonane z chwilą doręczenia zawiadomienia o zajęciu pracodawcy, co w niniejszej sprawie miało miejsce. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji.