I OZ 426/10
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2010-06-17
Skład orzekający: Barbara Adamiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sędzia orzekający w sprawie dotyczącej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu wznowieniowym może być wyłączony od orzekania w sprawie dotyczącej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu o stwierdzenie nieważności tej samej decyzji, ze względu na merytoryczne powiązanie spraw i potencjalne naruszenie zasady bezstronności?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w części oddalającej wniosek o wyłączenie sędziów Ewy Pisuli-Dąbrowskiej i Iwony Dąbrowskiej. Sąd uznał, że mimo odrębności postępowań wznowieniowego i o stwierdzenie nieważności decyzji, podobieństwo zarzutów i fakt, że oba postępowania dotyczą tej samej pierwotnej decyzji, mogą rodzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziów. Sąd podkreślił, że funkcja postępowania sądowoadministracyjnego polega na eliminowaniu z obrotu prawnego aktów naruszających prawa obywateli, a prawo do bezstronnego sądu (art. 45 Konstytucji RP) wymaga uwzględnienia sytuacji, w której poglądy w jednej sprawie mogą wpływać na ocenę w drugiej.Stan faktyczny
Skarżący A. K. złożył wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie od orzekania w sprawie dotyczącej odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej. Wniosek opierał się na merytorycznym powiązaniu sprawy z innymi postępowaniami sądowymi, w których ci sami sędziowie brali udział lub mieli brać udział. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyłączył jednego sędziego, ale oddalił wnioski o wyłączenie pozostałych dwóch. Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie w części oddalającej jego wnioski.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie w punkcie drugim i przekazano sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak, , , po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. K. na punkt drugi postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 marca 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 1018/09 o oddaleniu wniosku skarżącego o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie w punkcie drugim i przekazać sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Postanowieniem z dnia 24 marca 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 1018/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyłączył sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Stanisława Marka Pietrasa oraz oddalił wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ewy Pisuli-Dąbrowskiej i Iwony Dąbrowskiej od orzekania w sprawie sygn. akt II SA/Wa 1018/09 ze skargi A. K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
Sąd wskazał, że w uzasadnieniu wniosku o wyłączenie sędziego Stanisława Marka Pietrasa skarżący wywodził, że niniejsza sprawa jest merytorycznie związana ze sprawą o sygn. akt II SA/Wa 26/06, w rozumieniu art. 18 §1 pkt 6a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarżący podnosił, że sędzia ten został wyłączony w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 26/06 postanowieniem z dnia 28 października 2009 r. Skarżący wywodził, że w tym stanie rzeczy jego wniosek jest uzasadniony w kontekście przepisu art. 19 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak również może być rozważana podstawa wskazana w art. 18 §1 pkt 6a tej ustawy, ponieważ sędzia Stanisław Marek Pietras orzekał w sprawie o sygn. akt II SA 194/03, która jest merytorycznie związana z niniejszą sprawą.
Sąd wskazał, że w uzasadnieniu wniosku o wyłączenie sędziego Iwony Dąbrowskiej skarżący wywodził, że sprawa o sygn. akt II SA/Wa 1018/09 jest w rozumieniu art. 18 §1 pkt 6a powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi merytorycznie związana ze sprawą o sygn. akt II SA/Wa 26/06, w której sędzia Iwona Dąbrowska jest sędzią sprawozdawcą i aktualnie prowadzone jest postępowanie o jej wyłączenie. W ocenie skarżącego wniosek o wyłączenie sędziego Iwony Dąbrowskiej jest uzasadniony ze względu na treść art. 19 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sąd wskazał, że w uzasadnieniu wniosku o wyłączenie sędziego Ewy Pisuli – Dąbrowskiej skarżący wywodził o merytorycznym powiązaniu, w rozumieniu art. 18 §1 pkt 6a powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, między niniejszą sprawą a sprawą o sygn. akt II SA/Wa 797/09, w której aktualnie prowadzone jest postępowanie o jej wyłączenie. W ocenie skarżącego wniosek o wyłączenie sędziego Ewy Pisuli – Dąbrowskiej jest uzasadniony ze względu na treść art. 19 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sąd I instancji wskazał, że sędzia Ewa Pisula – Dąbrowska oraz sędzia Iwona Dąbrowska złożyły oświadczenia z których wynika, że po ich stronie nie występują przesłanki przewidziane w art. 18 §1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wyłączające je od rozpoznania sprawy o sygn. akt II SA/Wa 1018/09, oraz że nie istnieją inne okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do ich bezstronności. Ponadto Sąd wskazał, że sędzia Stanisław Marek Pietras złożył w dniu 3 marca 2010 r. pisemne oświadczenie wskazujące, że po jego stronie istnieją okoliczności występujące w art. 19 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które mogłyby wywoływać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w sprawie sygn. akt II SA/Wa 1018/09.
Mając na uwadze powyższe Sąd I instancji stwierdził, że wniosek skarżącego o wyłączenie sędziego Stanisława Marka Pietrasa zasługuje na uwzględnienie. Sąd stwierdził, że sędzia ten został wyłączony w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 26/06 i wskazał w swoim oświadczeniu, że po jego stronie istnieją okoliczności wskazane w art. 19 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które mogłyby wywoływać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w sprawie.
Odnośnie wniosków o wyłączenie sędziów Iwony Dąbrowskiej oraz Ewy Pisuli – Dąbrowskiej Sąd stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie.
Odnośnie wniosku o wyłączenie sędziego Iwony Dąbrowskiej Sąd I instancji stwierdził, że w sprawie nie zachodzi sytuacja o której stanowi art. 18 §1 pkt 6a powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sąd wskazał, że zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją Minister Obrony Narodowej utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...]., którą organ odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] w sprawie wypowiedzenia skarżącemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej.
Sąd wskazał, że przedmiotem skargi w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 26/06 jest decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2005 r. nr [...] utrzymująca decyzję tego organu z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 151 §1 pkt 1 Kpa, odmawiającą uchylenia wskazanej wyżej decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...].
Sąd I instancji stwierdził, że w sprawach o sygn. akt II SA/Wa 26/06 oraz II SA/Wa 1018/09 przedmiotem skargi są decyzje wydane w trybach nadzwyczajnych – stwierdzenia nieważności decyzji oraz wznowienia postępowania – dotyczących tej samej decyzji, tj. decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...].
W ocenie Sądu odrębność tych postępowań powoduje dalsze konsekwencje na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego. Przedmiotem oceny sądu administracyjnego będzie ocena legalności decyzji administracyjnych wydanych w odrębnych trybach, w oparciu o odmienne podstawy prawne. Sąd wskazał, że w każdej z tych spraw sąd ten będzie badał prawidłowość zastosowania przez organ administracji publicznej odmiennych przepisów. W ocenie Sądu, w tej sytuacji nie można stwierdzić, że sędzia który orzekał w sprawie decyzji wydanej w trybie wznowienia postępowania będzie podlegał wyłączeniu na podstawie art. 18 §1 pkt 6a powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w sprawie w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej samej decyzji.
Biorąc pod uwagę powyższe względy Sąd stwierdził, że nie ma podstaw do wyłączenia sędziego Iwony Dąbrowskiej od rozpoznania niniejszej sprawy, tj. sprawy w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, z tego tylko powodu, że sędzia ten został wyznaczony jako sędzia sprawozdawca w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 26/06, gdzie przedmiotem skargi jest decyzja wydana w trybie wznowienia postępowania.
Sąd wskazał, że nie ma też podstaw do wyłączenia sędziego Ewy Pisuli – Dąbrowskiej w niniejszej sprawie, na tej tylko podstawie, że sędzia ten jest sędzią sprawozdawcą w sprawie ze skargi skarżącego na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] stwierdzające niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, mimo że postanowienie to zostało wydane w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...]. Sąd stwierdził, że wskazane wyżej postanowienie z dnia [...] marca [...] r. jest postanowieniem wpadkowym wydanym w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2002 r. W sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1018/09 Sąd będzie oceniał legalność decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji. W sprawie o sygn. akt II SA/Wa 797/09 przedmiotem oceny Sądu będzie wyłącznie prawidłowość zastosowania przepisów Kpa regulujących kwestię stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od postanowienia w przedmiocie wyłączenia pracowników organu. W tej sprawie Sąd nie będzie odnosił się do meritum sprawy, tj. do prawidłowości decyzji w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
Z tych względów, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, nie ma podstaw do wyłączenia sędziego Iwony Dąbrowskiej oraz Ewy Pisuli - Dąbrowskiej w niniejszej sprawie. Sąd stwierdził, że nie istnieją również podstawy do wyłączenia tych sędziów w oparciu o art. 19 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd wskazał, że sam fakt złożenia przez skarżącego wniosku o wyłączenie sędziego Iwony Dąbrowskiej w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 26/06 oraz sędziego Ewy Pisuli – Dąbrowskiej w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 797/09 nie może stanowić uzasadnienia wniosku o wyłączenie tych sędziów w niniejszej sprawie. Zdaniem Sądu stanowisko to jest tym bardziej uzasadnione biorąc pod uwagę, że z postanowienia Sądu z dnia 11 stycznia 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 26/06 oraz postanowienia z dnia 3 lutego 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 797/09 wynika, że wnioski o wyłączenie tych sędziów skarżący uzasadniał brakiem bezstronności sędziów z uwagi na nierozpatrzenie jego wniosków procesowych składanych w tych sprawach.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 22 §1 i §2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o wyłączeniu sędziego Stanisława Marka Pietrasa od orzekania w sprawie sygn. akt II SA/Wa 1018/09 oraz o oddaleniu wniosków skarżącego o wyłączenie sędziów Iwony Dąbrowskiej i Ewy Pisuli – Dąbrowskiej.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący A. K. w części dotyczącej wniosków o wyłączenie od orzekania w sprawie sygn. akt II SA/Wa 1018/09 sędziów Ewy Pisuli-Dąbrowskiej oraz Iwony Dąbrowskiej. Skarżący wnosił o uchylenie postanowienia w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Według skarżącego postanowienie Sądu I instancji w zaskarżonej części narusza jego konstytucyjne prawo obywatelskie określone w art. 45 ust. 1 Konstytucji, jak też pozostaje w sprzeczności z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r. sygn. akt SK 53/04.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) "§1 Sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. §2 Powody wyłączenia trwają także po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli. §3 Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania nie może orzekać co do tej skargi". Przepis ten określa bezwzględne przyczyny wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy. Jednocześnie art. 19 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi o względnych przesłankach wyłączenia: "Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie."
Instytucja wyłączenia sędziego pozostaje w ścisłym związku z niezależnością i bezstronnością sądu. Ostatnią zmianą art. 18 §1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ustawodawca rozszerzył katalog przesłanek wyłączenia sędziego o przesłankę, zgodnie z którą sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie (na które służy skarga do sądu administracyjnego), jeżeli w tej sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (art. 18 §1 pkt 6a powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 marca 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 1018/09, zostało zaskarżone w zakresie w jakim orzeczono w nim o oddaleniu wniosku skarżącego A. K. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Iwony Dąbrowskiej i Ewy Pisuli – Dąbrowskiej od orzekania w sprawie sygn. akt II SA/Wa 1018/09. W sprawie tej, przedmiotem skargi jest decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. – dotyczącej utrzymania w mocy decyzji Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego nr [...] z dnia [...] lipca 2002 r. w sprawie wypowiedzenia skarżącemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej.
W uzasadnieniu wniosku o wyłączenie sędziego Iwony Dąbrowskiej wywodzono, że sędzia ten jest sprawozdawcą w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 26/06. Jak ustalił Sąd I instancji, w sprawie tej przedmiotem skargi jest decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2005 r. nr [...] utrzymująca decyzję tego organu z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 151 §1 pkt 1 Kpa, odmawiającą uchylenia decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...].
Postępowanie w sprawie sygn. akt II SA/Wa 26/06 jest postępowaniem sądowym toczącym się po wznowieniu postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...]. W postępowaniu tym przedmiotem zaskarżenia jest decyzja utrzymująca w mocy wydaną po wznowieniu postępowania decyzję odmawiającą uchylenia decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...]. Postępowanie w sprawie II SA/Wa 1018/09 jest postępowaniem sądowym toczącym się w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...].
Decyzja wydana na podstawie art. 151 §1 pkt 1 Kpa jest decyzją wydaną w sprawie wznowienia postępowania. Sąd kontrolując taką decyzję bada przyczyny wznowienia postępowania w sprawie. Decyzja wydana na podstawie art. 157 §3 Kpa jest decyzją wydaną w sprawie stwierdzenia nieważności. Na podstawie art. 157 §3 Kpa orzeka się co do niedopuszczalności z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (Borkowski, (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, KPA. Komentarz, 9 wyd., Warszawa 2008, s. 776).
Uwzględniając powyższe ustalenia należy ocenić, czy sytuacja w której sędzia orzeka w postępowaniu sądowoadministracyjnym w przedmiocie kontroli decyzji wydanej w postępowaniu toczącym się po wznowieniu postępowania zakończonego decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...], oraz gdy orzeka on w postępowaniu sądowoadministracyjnym w przedmiocie kontroli decyzji wydanej w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2002 r., mieści się w gwarantowanym konstytucyjnie standardzie prawa do bezstronnego sądu (zob. też wyrok TK z 13 grudnia 2005 r. sygn. akt SK 53/04 w: OTK Z.U. 2008 / 8A / 137).
W sprawie o sygn. akt II SA/Wa 26/06 i w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1018/09 kontroli sądowej poddane zostały decyzje wydane w sprawach kontroli prawidłowości tej samej decyzji, wydanej w postępowaniu zwykłym. Postępowania w sprawach o sygn. akt II SA/Wa 26/06 i II SA/Wa 1018/09 służą kontroli decyzji administracyjnych mających swoje źródło w podobnym stanie faktycznym. Dokonując analizy zaistniałego w sprawie zagadnienia prawnego należy także uwzględnić, że oba ww. tryby nadzwyczajne są zależne od tego samego postępowania zwykłego, w niniejszej sprawie zakończonego decyzją Ministra Obrony Narodowej. Byt obu wskazanych wyżej postępowań uzależniony jest od bytu jednego postępowania zwykłego.
Zarówno przesłanki wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną jak i przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji są ściśle określone w ustawie procesowej Kpa. Zasadnie Sąd I instancji wywodził o odrębności ww. postępowań. Nie można jednak wykluczyć, że zaskarżając ww. decyzje, skarżący przytoczy podobne zarzuty, w kontekście naruszenia podobnych, tożsamych, a może nawet innych przepisów prawa (wyrok TK z 14 października 2008 r. sygn. akt SK 6/07, OTK Z.U. 2008/8A/137). Biorąc pod uwagę, że zarówno postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jak i postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, służą przeprowadzeniu kontroli prawidłowości decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym, i że postępowania te składają się na system służący weryfikacji decyzji dotkniętych wadliwościami kwalifikowanymi lub niekwalifikowanymi oraz decyzji prawidłowych pod względem prawnym, nie jest bezzasadne stanowisko, że poglądy czy opinie w pierwszej ze spraw mogą sugerować sędziemu jego ocenę w drugiej. Na tego rodzaju sytuację, uzasadniającą konieczność wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie, wskazuje Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 14 października 2008 r. sygn. akt SK 6/07 (OTK Z.U. 2008/8A/13).
Funkcją postępowania sądowoadministracyjnego jest rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej i wyeliminowanie z obrotu prawnego aktu władzy administracyjnej naruszającego sferę praw i wolności, co najmniej w zakresie żądanym przez podmiot mający w tym interes prawny (uchwała pełnego składu NSA z 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09 dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/D01B3F227B). W sprawach o sygn. akt II SA/Wa 1018/09 i II SA/Wa 26/06 celem jest zbadanie zgodności z prawem decyzji wydanych w postępowaniach mających na celu przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym zakończonym decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...], a więc tej samej decyzji.
W rezultacie należy uznać, że Sąd I instancji rozpoznając wniosek o wyłączenie sędziego Iwony Dąbrowskiej od orzekania w sprawie sygn. akt II SA/Wa 1018/09, nie dokonał zasadnej analizy zarzutów podniesionych w skargach na decyzje wydane w sprawie wznowienia postępowania i w sprawie stwierdzenia nieważności. Jednak już sama sytuacja zakładająca możliwość podobieństwa zarzutów, która z kolei mogłaby powodować uzasadnioną obawę, że poglądy czy opinie w pierwszej ze spraw mogą sugerować sędziemu jego ocenę w drugiej, powinna skutkować wyłączeniem sędziego od rozpoznania sprawy biorąc pod uwagę materię, która dotyczy istotnego prawa obywateli do rozpoznania sprawy przez bezstronny, niezależny i niezawisły sąd (art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r.).
W uzasadnieniu wniosku o wyłączenie sędziego Ewy Pisuli – Dąbrowskiej skarżący wskazał, że sprawa o sygn. akt II SA/Wa 1018/09 "jest sprawą merytorycznie związaną ze sprawą o sygn. akt II SA/Wa 797/09, gdzie Pani Sędzia Iwona Dąbrowska jest sędzią sprawozdawcą i aktualnie prowadzone jest postępowanie o jej wyłączenie". W swoich rozważaniach Sąd I instancji przyjął, że sprawozdawcą w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 797/09 jest sędzia Ewa Pisula - Dąbrowska. Takie stanowisko Sądu I instancji, w świetle wskazanej treści wniosku skarżącego, powinno zostać uzasadnione w postanowieniu wydanym na skutek ponownego rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego Ewy Pisuli – Dąbrowskiej, postanowieniu mającym na celu zagwarantować w sprawie bezstronność sędziowską jako element konstytucyjnego prawa do sądu.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 §1 i §2 w związku z art. 197 §2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło