III SA/Wa 1172/09
WyrokWSA w Warszawie2009-12-16
Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Barbara Kołodziejczak-Osetek, Alojzy Skrodzki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo uchylił postanowienie organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji, podczas gdy istniały wątpliwości co do prawidłowego doręczenia decyzji podatkowej i uchybienia terminu do wniesienia odwołania?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organ odwoławczy nie miał podstaw do umorzenia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania decyzji. Brak jednoznacznych dowodów potwierdzających prawidłowe doręczenie decyzji podatkowej i uchybienie terminu do wniesienia odwołania uniemożliwiał rozpatrzenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w trybie art. 164 Ordynacji podatkowej. Organ odwoławczy powinien był najpierw rozstrzygnąć kwestię prawidłowości doręczenia decyzji i terminu do wniesienia odwołania.Stan faktyczny
Skarżący A. S. złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W., które uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. dotyczącej rozliczenia podatku VAT za 2003 r. Skarżący podnosił zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, w tym dotyczące analizy okoliczności wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, praworządności, terminów załatwiania spraw oraz błędnej oceny uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Wskazywał na trudną sytuację finansową i ryzyko wyrządzenia znacznej szkody.Rozstrzygnięcie
1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Protokolant Ewa Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia i umorzenia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania decyzji 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości.
Naczelnik Urzędu Skarbowego W. decyzją z dnia [...] listopada 2008r dokonał rozliczenia zobowiązań W. s.c. w podatku od towarów i usług za 2003r. w następujący sposób:
1. określił prawidłową kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług spółki w wysokości: marzec 2003r. - 377 zł., lipiec 2003r. - 12.487 zł, wrzesień 2003r. - 14.858 zł, październik 2003r. -3.689 zł, luty 2003r. - 2.819 zł,
2. określił prawidłową kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy: styczeń 2003r. - 3.115 zł, luty 2003r. - 0 zł, marzec 2003r. - 0 zł, maj 2003r. - 270 zł, czerwiec 2003r. - 684 zł, sierpień 2003r. - 0 zł, wrzesień 2003r. - 0 zł, październik 2003r. - 0 zł,
3. określił prawidłową kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w wysokości: styczeń 2003r. - 1.977 zł, luty 2003r. - 3.503 zł, marzec 2003r. - 0 zł, kwiecień 2003r. - 1.784 zł, lipiec 2003r. - 0 zł, sierpień 2003r. - 9.943 zł, październik 2003r. - 0 zł, luty 2003r. - 0 zł, grudzień 2003r. - 1.574 zł,
4. oraz orzekł solidarną odpowiedzialność P. C. i A. S. – zwanego dalej Skarżącym - wspólników W. s.c. za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za okres od lutego do grudnia 2003r.
Przedmiotowa decyzja została doręczona obu wspólnikom ww. spółki zastępczo w dniu 19 grudnia 2008r., po dwukrotnym awizowaniu przesyłki przez pocztę (pierwsze awizo w dniu 5 grudnia 2008r., drugie awizo w dniu 12 grudnia 2008r., zwrot do nadawcy w dniu 22 grudnia 2008r.).
W dniu 19 stycznia 2009r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. wpłynęło pismo Skarżącego z dnia 15 stycznia, z wnioskiem o wydanie decyzji z dnia [...] listopada 2008 r. i wskazaniem, że zostanie ona odebrana w dniu 19 stycznia 2009 r. osobiście.
Zgodnie z podpisem widniejącym na urzędowym egzemplarzu decyzji z dnia [...] listopada 2008 r. Skarżący podjął odpis ww. dokumentu w dniu 19 stycznia 2009 r.
W dniu 20 stycznia 2009 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. wpłynęło wniesione osobiście przez P. C. i Skarżącego jedno odwołanie z dnia [...] stycznia 2009 r. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] listopada 2008 r. oraz dwa odrębne wnioski o z dnia 19 stycznia 2009 r. o przywrócenie terminu do złożenia przedmiotowego odwołania.
W zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, organ podatkowy I instancji wydał na podstawie art. 224 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm., dalej jako "ord. pod.")postanowienie z dnia [...] stycznia 2009r. odmawiające Skarżącemu wstrzymania wykonania tej decyzji, które zostało doręczone Stronie w dniu 10 lutego 2009r.
Na powyższe postanowienie Skarżący wniósł z zachowaniem 7-dniowego terminu zażalenie z dnia [...] lutego 2009r., w którym przedstawił zarzuty do wydanego rozstrzygnięcia oraz wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] listopada 2008r.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2009r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. uchylił zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w całości i umorzył postępowanie w sprawie. Postanowienie zostało doręczone Stronie w dniu [...] maja 2009r. (zwrotne potwierdzenie odbioru).
Na powyższe postanowienie Skarżący wniósł w dniu [...] czerwca 2009r skargę, wskazując na następujące naruszenia prawa proceduralnego i materialnego:
• naruszenie przepisów art. 121, art. 122, art. 162 ord. pod. polegające na pobieżnej i niezbyt wnikliwej analizie okoliczności na jakie Skarżący powołał się we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W.,
• naruszenie art. 125 § 1 i § 2 ord. pod. poprzez naruszenie praworządności i interesów Skarżącego a także przewlekłe i biurokratyczne załatwianie sprawy,
• naruszenie art. 139 § 3 oraz art. 140 § 1 i § 2 ord. pod. poprzez nieprzestrzeganie terminów wyznaczonych do załatwiania spraw i niedotrzymanie ustawowego terminu załatwienia sprawy,
• naruszenie art. 162 ord. pod. poprzez błędną ocenę, czy Skarżący uprawdopodobnił, czy też nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu,
• naruszenie art. 122 w związku z art. 148 ord. pod. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego czy organ I instancji prawidłowo skierował pismo do miejsca zamieszkania podatnika.
Skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] listopada 2008r. oraz o wstrzymanie egzekucji prowadzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że wszystkie postanowienia organu zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa oraz ze swobodą uznania administracyjnego, co wiąże się bezpośrednio ze szkodą dla podatnika. Organ podatkowy nie rozpatrując wniosków strony skarżącej odstąpił od fundamentalnej zasady określonej w ustawie Ordynacja podatkowa, która obliguje organy podatkowe do wstrzymania egzekucji w przypadku wystąpienia przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Skarżący dodał, że rozpatrując wniosek Dlatego wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu na organie spoczywa obowiązek wnikliwej analizy zgromadzonych w czasie postępowania dowodów oraz argumentacji strony. Skarżący podkreślił obligatoryjny charakter instytucji wstrzymania wykonania decyzji w sytuacji, gdy spełniona jest chociażby jedna z dwóch przesłanek przewidzianych w art. 224 § 2 ord. pod. W przypadku skażonej sprawy organ podatkowy przypisał sobie prawo do uznaniowego jej stosowania. Tego rodzaju samowola decyzyjna stanowi nie tylko naruszenie przepisów, ale przyczynia się do pogłębiania nieufności podatników do organów podatkowych.
Skarżący w niniejszej sprawie podkreślał, że jest w trudnej sytuacji finansowej i na skutek wykonania zaskarżonej decyzji zachodzi uzasadnione niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej, niepowetowanej szkody. Na poparcie swoich twierdzeń, wskazał, że od dnia 2 maja 2009r. podjął pracę a jego miesięczny dochód wynosi 350,00 zł. poza tym nie posiada żadnego majątku ruchomego ani żadnych oszczędności.
W/w stan spowodowany jest niekorzystną dla Skarżącego chorobą powodującą brak możliwości podjęcia pracy w pełnym wymiarze. Skarżący leczy się od kilku lat w F. przy ul. [...]. w W. Lekarze również odwiedzają podatnika w domu. Leczenie kosztuje ok. 500 zł. miesięcznie (opłata wizyt lekarskich i lekarstw). Poza tym Skarżący dopiero od początku maja 2009r. posiada ubezpieczenie społeczne ale i tak część jego leczenia jest płatna. Gdyby nie pomoc jaką podatnik uzyskuje od przyjaciół i rodziny nie byłby w stanie egzystować . W takim stanie w jakim jest od wielu miesięcy nie może pracować w pełnym wymiarze czasu pracy ani godnie zarobkować. Nadto Skarżący podkreślił, że jego aktualna kondycja finansowa jest bardzo zła. Ponadto dodał, że nie bez znaczenia pozostaje okoliczność, że łączna suma wynikająca z wydanej decyzji opiewa na znaczną kwotę pieniężną, co w obecnej sytuacji finansowej abstrahuje od jego przeszłych i obecnych zdolności płatniczych. W ocenie Skarżącego przedmiotowy wniosek uzasadnia przesłankę wysokiego prawdopodobieństwa wyrządzenia zarówno znacznej szkody, jak też spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie ulega wątpliwości, że egzekucja należności podatkowej może pozbawić podatnika środków finansowych na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
skarga jest zasadna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 grudnia 2009 r. sygn. akt 1170/09 uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2009 r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [....] listopada 2008 r., której wstrzymania wykonania żądał Skarżący w niniejszej sprawie.
W rozpoznanej sprawie organ uchylił postanowienie organu pierwszej instancji, gdyż stwierdził, że wobec uchybienia przez Skarżącego terminowi do wniesienia odwołania i złożenia wniosku o przywrócenie tego terminu wstrzymanie wykonania decyzji może nastąpić wyłącznie w trybie wskazanym w art. 164 ord. pod.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydając wyrok z dnia 16 grudnia 2009 r. sygn. akt III SA/Wa 1170/09 stwierdził, że brak jest jednoznacznych dowodów potwierdzających okoliczność wniesienia przez Skarżącego odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] listopada 2008 r. z uchybieniem terminu. Z tego względu Sąd rozpoznając niniejszą sprawę będąc związany na podstawie art. 153 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) w dalszej części uzasadnienia powoływanej jako P.p.s.a., oceną prawna wyrażoną w powołanym wyroku wydanym w sprawie o sygnaturze III SA/Wa 1170/09 obowiązany był stwierdzić, że Dyrektor Izby Skarbowej w W. wydał zaskarżone postanowienie pomimo niewłaściwego udokumentowania doręczenia Skarżącemu decyzji której dotyczyło zaskarżone postanowienie. W rozpoznanej sprawie, skoro organy jak wskazano w w/w/ wyroku nie wyjaśniły w sposób dostateczny daty doręczenia decyzji brak było podstaw do twierdzenia, że wniosek Skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji należało rozpoznać na podstawie art. 164 ord. pod. w związku z podaniem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Skoro jak wskazano w w/w wyroku brak było dowodów potwierdzających uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej za rok 2003 to należało stwierdzić, że organ w rozpoznaj sprawie nie miał podstaw do twierdzenia, że wniosek skarżącego powinien zostać rozpoznany na podstawie art. 164 ord. pod. i z tego powodu uchylać postanowienie organu pierwszej instancji.
Z tych względów Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 122 i art. 187 § 1 ord. pod., które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. obowiązany będzie rozpoznać zażalenie na postanowienie organu pierwszej instancji po uprzednim wypełnieniu zaleceń Sądu zawartych w wyroku wydanym w sprawie o sygnaturze III SA/Wa 1170/09. Dopiero po jednoznacznym rozstrzygnięciu czy Skarżący wniósł odwołanie w terminie organ będzie mógł rozstrzygnąć w przedmiocie trybu rozpoznania wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał za przedwczesne rozpatrywanie zarzutów podniesionych w skardze przeciwko zaskarżonym postanowieniu.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając, iż przedmiotowa skarga jest zasadna na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło