I SA/Wr 1096/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Łysikowska, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Sędzia WSA Dagmara Dominik (sprawozdawca), Protokolant Agnieszka Wróblewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 grudnia 2009 r. przy udziale - sprawy ze skargi T. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy odroczenia zapłaty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za wrzesień i październik 2008 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Skarbu Państwa (Kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego) na rzecz radcy prawnego I. G. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote 80/100) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego z urzędu (wraz z podatkiem od towarów i usług). Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2008r. T. K. prowadząca działalność gospodarczą jako A wystąpiła o odroczenie terminu zapłaty kwot zaległych podatków wynikających z upomnienia z dnia 3 grudnia 2008r. do dnia rozliczenia podatkowego w kwietniu 30 kwietnia 2009 r. tłumacząc swój wniosek trudnościami natury finansowej. Decyzją z dnia [...]stycznia 2009 r. Nr [...], działając w oparciu o art. 67a § 1 pkt 2, art. 67e oraz art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm. zwana dalej "O.p.") odmówiono odroczenia terminu zapłaty zaległego zobowiązania w podatku od towarów i usług za wrzesień 2008r. w kwocie 9.140 zł oraz październik 2008r. w kwocie 6.293 zł w kwocie 6.293 zł wraz z należnymi odsetkami. Na skutek wniesionego odwołania, Dyrektora Izby Skarbowej we W., Ośrodek Zamiejscowy w W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2009r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, działając w oparciu o art. 67a § 1 pkt 2 O.p. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona skarżąca wniosła o ponowne przeanalizowanie dowodów w sprawie kwestionując postępowanie organów podatkowych w przedmiotowej sprawie. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi i podtrzymała swoje stanowisko w przedmiotowej sprawie. W piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2009r. strona skarżąca uzupełniła skargę o zarzuty naruszenia art. 120 w zw. z art. 121 § 1 O.p. polegającym na mylnym interpretowaniu wniosku zawartego w złożonym przez stronę podaniu, a w konsekwencji nierozpoznanie sprawy co do istoty; art. 122 w zw. z art. 187 O.p. polegające na niepodjęciu wszelkich możliwych działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy w postępowaniu podatkowym, a konsekwencji niezebranie całego materiału dowodowego oraz nierozpoznanie dotychczas zebranego materiału i uznanie, że takie zdarzenia jak: śmierć córki, choroba drugiej córki, nieterminowe wywiązywanie się kontrahentów ze zobowiązań cywilnoprawnych w stosunku do skarżącej, jak również kradzież w firmie skarżącej środków finansowych nie są zdarzeniami losowymi, niezależnymi od woli podatnika, uzasadniającymi odroczenie terminu płatności VAT za wrzesień i październik 2008r.; art. 121 § 2 w zw. z art. 200 O.p. polegające na braku pouczenia o negatywnych skutkach braku stawienia się, w celu wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego; art. 233 O.p. poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji w całości, pomimo, że skala naruszeń przepisów organu podatkowego pierwszej instancji nakazywała uchylenie decyzji w całości na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a), ewentualnie przepisu art. 233 § 2 O.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna lecz nie z przyczyn zawartych w treści skargi. Na wstępie należy zauważyć, iż sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej obejmującą m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.s. a.), które oceniane są z punktu widzenia ich legalności, a więc zgodności z prawem, zarówno materialnym jak i formalnym. W niniejszej sprawie, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Wypada wpierw przypomnieć, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej "p.s.a."). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności lub bezczynności organu administracji publicznej. Sąd może więc uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w tym piśmie procesowym (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006, wyd. II.). Należy zauważyć, że w przedmiotowej sprawie strona skarżąca wystąpiła jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą o udzielenie stosownej ulgi podatkowej tj. odroczenie zapłaty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług zatem rozpatrzenie jej wniosku powinno odbywać się w oparciu o treść art. 67b O.p. Stosownie bowiem do treści art. 67b § 1 O.p. organ podatkowy na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67a: 1) które nie stanowią pomocy publicznej; 2) które stanowią pomoc de minimis - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis; 3) które stanowią pomoc publiczną: a) udzielaną w celu naprawienia szkód wyrządzonych przez klęski żywiołowe lub inne nadzwyczajne zdarzenia; b) udzielaną w celu zapobieżenia lub likwidacji poważnych zakłóceń w gospodarce o charakterze ponadsektorowym; c) udzielaną w celu wsparcia krajowych przedsiębiorców działających w ramach przedsięwzięcia gospodarczego podejmowanego w interesie europejskim; d) udzielaną w celu promowania i wspierania kultury, dziedzictwa narodowego, nauki i oświaty; e) będącą rekompensatą za realizację usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym powierzonych na podstawie odrębnych przepisów; f) na szkolenia; g) na zatrudnienie; h) na rozwój małych i średnich przedsiębiorstw; i) na restrukturyzację; j) na ochronę środowiska; k) na prace badawczo-rozwojowe; l) regionalną; m) udzielaną na inne przeznaczenia określone na podstawie § 6 przez Radę Ministrów. A zatem w przedmiotowej sprawie organy podatkowe pominęły wskazaną wyżej okoliczność, że przedmiotowy wniosek został złożony przez podatnika prowadzącego działalność gospodarczą i przeprowadziły postępowanie w oparciu o treść art. 67a O.p. W związku z powyższym decyzja podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. a) p.s.a. Jako, że stronie skarżącej udzielono prawa pomocy w zakresie całkowitym, zasądzono jedynie koszty zastępstwa procesowego z urzędu w oparciu o § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c), w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002r. nr 163, poz. 1349 ze zm.). Wobec stwierdzonego naruszenia, odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi Sąd uznał za bezcelowe. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organy podatkowe zobowiązane są do rozpatrzenia wniosku strony skarżącej z dnia [...] grudnia 2008r. w oparciu o treść art. 67b O.p. Jednocześnie Sąd pragnie podkreślić, że organy podatkowe prowadząc postępowanie w zakresie udzielenia ulg podatkowych zobowiązane są również do wyczerpującego zebrania materiału dowodowego (art. 187 §1 O.p.), jak też dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 122 O.p.) oraz wszechstronnego i wnikliwego rozważenia całokształtu zebranego materiału dowodowego (art. 191 O.p.), w kontekście spełnienia przesłanek do udzielenia przedmiotowej ulgi. Ponadto z zasady zaufania do organów podatkowych przewidzianej w art. 121 O.p. należy wywieść, że organy podatkowe, które mają do czynienia z podatnikiem nieporadnym w formułowaniu wniosków i pism powinny swym działaniem zmierzać do wyjaśnienia ich treści, nie powinny zaś formułować na ewidentnych błędach podatnika zarzutów co do nieudzielania takiej ulgi. W przedmiotowej sprawie niewątpliwym jest bowiem, że strona skarżąca omyłkowo we wniosku wskazała na podatek od towarów i usług, a nie podatek dochodowy od osób fizycznych.