II SA/Po 652/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2009r. sprawy ze skargi "A " Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2009r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] kwietnia 2009r. Nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu na rzecz skarżącej Spółki kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/ B. Drzazga /-/ E. Brychcy /-/ W. Batorowicz B S.A w dniu 15.05.2008 r. złożyła do Prezydenta Miasta P. wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje przedsięwzięcia polegającego na budowie Centrum Zaopatrzenia Hurtowego C wraz z niezbędna infrastrukturą zlokalizowanego w P. przy zbiegu ulic [...] i [...] . Pismem z dnia 10.04.2009 r. inwestor działający przez swojego umocowanego pełnomocnika wycofał wniosek o wydanie decyzji . Decyzją z dnia [...] 04.2009 r. Prezydent Miasta P. z powołaniem na art. 105 §1 kodeksu postępowania administracyjnego umorzył postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie Centrum Zaopatrzenia Hurtowego C wraz z niezbędną infrastrukturą: parkingami naziemnymi (około 622 miejsc), drogami chodnikami kanalizacją deszczową i sanitarną, instalacjami gazowymi i wentylacyjno- klimatyzacyjnymi oraz agregatem prądotwórczym, zlokalizowanego w P. przy zbiegu ulic [...] j i [...] na działkach [...],[...],[...],[...], ark. [...] obręb [...]. W uzasadnieniu decyzji podano, że z uwagi na wycofanie wniosku przez pełnomocnika inwestora zgodnie z art. 105 § 1 kpa postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację niniejszego przedsięwzięcia stało się bezprzedmiotowe. Odwołanie od powyższej decyzji złożył uczestnik postępowania - właściciel działki sąsiedniej firma A sp. z o.o.. Z treści odwołania wynika, że odwołująca nie zgadza się z wskazaną podstawą prawną umorzenia. Argumentuje, że z uwagi na wycofanie wniosku przez pełnomocnika inwestora podstawą do umorzenia postępowania stanowić może § 2 art. 105 kodeksu postępowania administracyjnego, a nie jak wskazano w decyzji art. 105 § 1 kpa. Podaje, że dopuszczalność fakultatywnego umorzenia postępowania uzależniona została na podstawie art. 105 § 2 kpa od łącznego zaistnienia pięciu przesłanek tj. a) postępowanie administracyjne zostało wszczęte na żądanie strony, b) tak wszczęte postępowanie pozostaje w toku, c) o umorzenie postępowania wystąpi strona, na której żądanie zostało ono wszczęte, d) inne strony postępowania nie zgłaszają sprzeciwu, e) umorzenie postępowania nie jest sprzeczne z interesem społecznym. Wskazano, że odwołująca A sp. z o.o. jako strona postępowania nie wypowiedziała się w zakresie sprzeciwu, co do umorzenia postępowania, a stanowczo mu się sprzeciwia, wobec czego odwołanie uznaje za uzasadnione. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu decyzją z dnia [...].06.2009 r. powołując się na art. 138 § 1 pkt.1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję W motywach uzasadniających rozstrzygnięcie przytoczono ustalenia organu pierwszej instancji co do toku postępowania, które to okoliczności są niesporne. Dalej wskazano, że zgodnie z art. 105 § 1 kpa gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Według organu odwoławczego najistotniejsze znaczenie w niniejszej sprawie ma wycofanie wniosku o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia przez inwestora pismem z dnia 10.04.2009 r. Wskazano, że po wszczęciu postępowania organ pierwszej instancji wystąpił do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. o wydanie opinii w sprawie obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko i jego zakresu dla planowanego przedsięwzięcia. Opinią z 18.06.2008 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. odstąpił od konieczności sporządzenia raportu, wobec czego postanowieniem z dnia [...].10.2008 r. organ pierwszej instancji odstąpił od sporządzenia raportu. Następnie organ wystąpił do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o uzgodnienie przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację w.w. przedsięwzięcia. Postanowieniem z [...].10.2008 r. PPIS uzgodnił pozytywnie bez zastrzeżeń w.w. przedsięwzięcie. Zażalenie na to postanowienie złożone przez A sp. z o.o. zostało uwzględnione przez Kolegium Odwoławcze, które uchyliło to postanowienie w całości i sprawę przekazało do ponownego rozpoznania. Z uwagi na wycofanie wniosku o środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację w.w. przedsięwzięcia w ocenie organu odwoławczego są przesłanki do umorzenia postępowania, gdyż stało się one bezprzedmiotowe co wynika ze złożonych dokumentów i przeprowadzonego postępowania dowodowego. Odnosząc się do zarzutów odwołującej podano, że przepis art. 105 § 2 kpa dotyczy sytuacji, w której o umorzenie postępowania występuje strona. W niniejszej zaś sprawie inwestor wycofał wniosek, a nie wystąpił o umorzenie postępowania. W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji nie mógł zastosować przepisu art. 105 § 2 kpa .lecz musiał po stwierdzeniu iż postępowanie stało się bezprzedmiotowe orzec na podstawie art. 105 § 1 kpa . Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez A sp. z o.o., która wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi powtórzono argumenty zawarte w odwołaniu przywołując na ich poparcie Komentarz do Kodeksu Postępowania Administracyjnego G.Łaszczyca, Cz.Martysz, A.Matan. Tom II s. 38 Zakamycze 2005, oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21.02.2007 r. Sygn II OSK 377/06 . W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało dotychczasową argumentacje Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne określa ustawa z 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz.1269), stanowiąc w art. 1ust.2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli Sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1270 , zwanej dalej p,p.s.a). Oznacza to, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sądy wtedy gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie, w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję gdy stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy , albo innego naruszenia przepisów postępowania ,jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Granice orzekania przez sąd administracyjny określa przepis art. 134 p.p.s.a. który stanowi, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kierując się przedstawionymi powyżej regułami Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest uzasadniona . Istotą problemu w niniejszej sprawie stanowi prawidłowa wykładnia przepisu art. 105 kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten składa się z dwóch jednostek redakcyjnych. § 1 art. 105 kpa stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. § 2 art. 105 kpa stanowi, że organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie zostało ono wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym. Redakcja przepisu art. 105 kpa i jego wewnętrzna systematyka daje podstawy do rozróżnienia między obligatoryjnym umorzeniem postępowania na podstawie § 1 art. 105 kpa i fakultatywnego umorzenia na podstawie § 2 art. 105 kpa. Obligatoryjne umorzenie występuje gdy postępowanie stało się z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe. Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 kpa mamy do czynienia wówczas gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej o której mowa w art. 1 pkt. 1 kpa. Przyczyny dla których sprawa będąca przedmiotem postępowania administracyjnego utraciła charakter sprawy administracyjnej lub nie miała takiego charakteru od początku, mogą być różnorodne. Z bezprzedmiotowością mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 kpa wtedy gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej w formie decyzji administracyjnej ingerencji organu administracyjnego .Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne. Wśród przypadków sprawy bezprzedmiotowej w literaturze podaje się sytuacje, gdy strona postępowania administracyjnego utraciła przymioty o których mowa w art. 28 kpa, lub wskutek śmierci strony w sprawach dotyczących praw ściśle związanych z osobą zmarłą. Kolejny przykład to sprawa indywidualna, która nie podlegała i nie podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej. Podkreśla się, że art. 105 § 1 kpa przewiduje tzw. obiektywną bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego i nie może być interpretowany rozszerzająco. Przepis ten ma zastosowanie tylko w sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania. W przepisie art. 105 § 2 kpa przewidziano odmianę umorzenia postępowania, które nie stało się obiektywnie bezprzedmiotowe, lecz stało się z jakichkolwiek przyczyn bezprzedmiotowe dla strony postępowania w tym sensie, że strona nie jest zainteresowana kontynuacją postępowania i uzyskaniem merytorycznego załatwienia sprawy w drodze decyzji. Z taką właśnie sytuacja mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Podmiot z inicjatywy którego wszczęto postępowanie administracyjne w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizacje przedsięwzięcia przestał być zainteresowany otrzymaniem takiej decyzji. Nie jest istotne jakimi przesłankami inwestor się kieruje wycofując swój wniosek. Jeśli potencjalny inwestor stracił zainteresowanie prowadzeniem postępowania i uzyskaniem merytorycznej decyzji to zachodzą przesłanki do zastosowania art. 105 § 2 kpa. Trafnie argumentuje skarżący, że w takim przypadku rolą organu administracji publicznej jest sprawdzenie czy występują wszystkie przesłanki do umorzenia postępowania. Należy bowiem sprawdzić, czy wniosek cofający pochodzi od strony na żądanie której wszczęto postępowanie, ustalić czy inne strony postępowania nie sprzeciwiają się umorzeniu postępowania i czy umorzenie nie jest sprzeczne z interesem społecznym. Dopuszczalność umorzenia postępowania na wniosek strony jest uwarunkowana brakiem sprzeciwu innych stron, do których organ administracji publicznej musi zwrócić się o zajęcie stanowiska w tej kwestii. Vide: Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego art. 105 M.Jaśkowska, A.Wróbel LEX wyd.III. Reasumując po wszczęciu postępowania w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia w sytuacji cofnięcia takiego wniosku przez potencjalnego inwestora, umorzenie wszczętego postępowania może nastąpić tylko na podstawie art. 105 § 2 kpa wobec utraty zainteresowania w wydaniu stosownej merytorycznej decyzji przez podmiot wszczynający to postępowanie. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy zachodzi więc konieczność zbadania czy sprzeciw jaki zgłasza A sp. z o.o. jest uzasadniony, czy też być może jako naruszający interes społeczny bo zgłoszony jedynie w celu czynienia trudności w umorzeniu postępowania, nie może być uwzględniony. Należy więc wezwać A sp. z o.o do precyzyjnego określenia przyczyn zgłaszanego sprzeciwu i rozważyć wchodzące w grę interesy tj. interes strony żądającej umorzenia postępowania i interes społeczny, który miałby przemawiać za kontynuowaniem postępowania i rozstrzygnięciem sprawy w formie decyzji. Organ administracji publicznej obowiązany jest udowodnić, że skonkretyzowany interes społeczny sprzeciwia się umorzeniu postępowania, nie jest zaś obowiązany dowodzić, że interes ten przemawia za umorzeniem postępowania. W tym stanie faktycznym i prawnym w ocenie Sądu doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy wobec czego Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U nr 153 poz.1270) orzekł jak w pkt.I wyroku, a na zasadzie art. 200 i art. 152 cyt. ustawy jak w pkt. II i III wyroku. /-/ B.Drzazga /-/ E.Brychcy /-/ W.Batorowicz MK