II SA/Sz 999/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Iwona Tomaszewska,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi B. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...] r. Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej B. H. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wójt Gminy Mielno decyzją z dnia [...] r., nr [.] na podstawie art. 104 i 107 Kpa, art. 1, 3 , 4 ust. 1, 2, 3 i 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. Nr 175, poz. 1459) po rozpoznaniu wniosku B. H. z dnia [...] r. w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności działki gruntu nr [...] położonej w [...] , orzekł o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego, zabudowanej działki nr [...] o pow. [...] ha położonej w [...] przy ul. [...] obręb ewidencyjny[...] , gm. [...] z urządzoną KW[...] , w prawo własności. Równocześnie za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności ww. nieruchomości ustalił opłatę w wysokości [..] zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wójt, podał, że po uprawomocnieniu się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z dnia [...] r., sygn. akt IISA/Sz 692/08 oraz ponownym przeanalizowaniu akt sprawy i załączonych dokumentów ustalono, że B.H. spełnia wymogi z art. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Organ podał również, że prawo użytkowania wieczystego działki nr [...] zabudowanej, przeznaczonej pod budownictwo handlowo-usługowe, zostało umową z dnia[...] . przeniesione na rzecz A. i T. S. do dnia [...] r. natomiast umową darowizny z dnia [...] r. T. S.przekazał prawo użytkowania wieczystego ww. działki B. H.. Decyzją Wójta Gminy .[...] z dnia [...] r. o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu zmieniono sposób użytkowania poddasza na lokal mieszkalny w istniejącym budynku usługowym, a decyzją z dnia [...] r. zatwierdzono projekt budowlany i wydano pozwolenie na budowę dla ww. lokalu. Na podstawie art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia r. organ ustalił opłatę z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w kwocie 37 371 zł, pouczając jednocześnie skarżącą o możliwości udzielenia bonifikaty ze względu na niski dochód miesięczny na jednego członka w rodzinie. Kwestionując wydane rozstrzygnięcie B. H. zarzuciła mu naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) polegające na niezastosowaniu się przez Wójta Gminy [...] do wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z dnia 17 grudnia 2008 r., sygn. akt II SA/Sz 692/08, naruszenie art. 61 § 1 i 2 Kpa przez wydanie decyzji o odpłatnym przekształceniu użytkowania wieczystego w prawo własności mimo braku wniosku B. H. w tym zakresie. W konkluzji odwołująca się wniosła o zmianę decyzji poprzez nieodpłatne przekształcenie prawa użytkowania wieczystego spornej działki w prawo własności. W jej ocenie, Wójt Gminy [...] rozpoznając wniosek całkowicie pominął żądanie w nim zawarte i w istocie rozpoznał wniosek nieistniejący, bowiem B. H. wyraźnie wskazała, że żąda rozpoznania sprawy w trybie art. 5 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości z dnia 29 lipca 2005 r. (Dz.U. Nr 175, poz. 1459), natomiast rozpoznanie go w oparciu o art. 4 ww. ustawy stanowi naruszenie art. 61 § 1 i 2 Kpa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] r., nr [...] orzekając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, art. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. Nr 175, poz. 1459), utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Kolegium uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie podało, że w myśl przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, zasadą jest, że przekształcenie takie następuje za opłatą na rzecz dotychczasowego właściciela nieruchomości, która jest rekompensatą za utratę prawa własności. Nieodpłatne przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności może nastąpić tylko na zasadzie art. 5 w zw. z art. 1 ust. 1a ww. ustawy. Zgodnie z art. 5 ww. ustawy przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości na rzecz użytkowników wieczystych, o których mowa w art. 1 ust. 1a albo ich następców prawnych następuje nieodpłatnie. Stosownie do treści art. 1 ust. 1 a z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą wystąpić również osoby fizyczne, będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości, niezależnie od jej przeznaczeni, a jeżeli użytkowanie wieczyste uzyskały: 1/ w zamian za wywłaszczenie lub przejęcie nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie innych tytułów, przed dniem 5 grudnia 1990 r., 2/ na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). B. H. nie udowodniła, aby uzyskała prawo użytkowania spornej działki w opisany wyżej sposób. Z akt administracyjnych wynika, że A. i T. S.ww. nieruchomość nabyli w 1989 r. na zasadzie oddania terenu w użytkowanie wieczyste na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 22, poz. 99). Następnie umową darowizny A. i T. S. darowali tę nieruchomość córce – B. H.. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. Nr 175, poz. 1459) osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Możliwość przekształcenia dotyczy przede wszystkim prawa użytkowania wieczystego, ustanowionego na nieruchomościach zabudowanych na cele mieszkaniowe. W myśl art. 4 ust. 1 ww. ustawy osoba na rzecz której zostało przekształcone prawo użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, jest obowiązana do uiszczenia dotychczasowemu właścicielowi opłaty z tytułu tego przekształcenia, z zastrzeżeniem art. 5, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania. Wobec powyższego organ I instancji prawidłowo ustalił opłatę z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Odnosząc się do powoływanego przez skarżącą wyroku WSA w Szczecinie z dnia 17 grudnia 2008 r., sygn. akt II SA/Sz 692/08 i zawartych w nim zaleceń dla organu I instancji przy ponownym rozpatrywaniu sprawy – Kolegium podało, że organ I instancji w całości zaleceniom tym się podporządkował przez orzeczenie w zaskarżonej decyzji, o odpłatnym przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności działki nr [...] położonej w[...] . Nadto Kolegium podniosło, że Sąd we wspomnianym orzeczeniu w ogóle nie zajmował się kwestią odpłatności za przekształcenie, ponieważ pozostawało ono poza zakresem jego rozważań. Reasumując, przekształcenie nieodpłatne nie zależy od woli wnioskodawcy lecz od tego, czy spełnia on warunki określone w przepisach ustawy o przekształceniu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] B.H. zarzucając kwestionowanej decyzji naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 61 § 1 i 2 Kpa wniosła o jej uchylenie przytaczając w uzasadnieniu skargi, argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podtrzymując wydane rozstrzygnięcie wniosło o oddalenie skargi. Dodatkowo odnosząc się do pism procesowych złożonych przez pełnomocnika skarżącej T. S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podało, że ze zgromadzonych dokumentów i pism pełnomocnika skarżącej jednoznacznie wynikało, że cel mieszkaniowy na spornej działce został osiągnięty dopiero w wyniku przebudowy budynku położonego na tej działce , po dacie wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Nadto budynek na tej nieruchomości nie jest typowym budynkiem mieszkalnym, a budynkiem usługowym z częścią mieszkalną. O tym, że na ww. działce został zrealizowany cel mieszkaniowy w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę, przesądził dopiero wyrok WSA w [...] z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej P.p.s.a., sprawowana jest na podstawie kryterium ich zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego obowiązującego w dacie ich wydania. Sąd administracyjny dokonując oceny legalności decyzji administracyjnej nie ocenia tej decyzji pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. W ocenie Sądu, skarga analizowana w oparciu o kryterium legalności zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do zasadności wydania przez organy administracji publicznej decyzji w przedmiocie odpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. Nr 175, poz. 1459 ze zm.) w sytuacji, gdy strona skarżąca pismem z dnia 15 listopada 2007 r. wystąpiła o nieodpłatne przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] w[...] . W myśl art. 4 ust. 1 powołanej wyżej ustawy, przekształcenie użytkowania wieczystego we własność wiąże się z koniecznością wniesienia przez dotychczasowego użytkownika na rzecz dotychczasowego właściciela nieruchomości opłaty za przekształcenie. Wyjątki od tej zasady zawarte są w art. 5 tej ustawy. Opłatę trzeba ustalić w decyzji o przekształceniu. Nie można tego zrobić w odrębnej decyzji. Orzeczenie o przekształceniu prawa wieczystego użytkowania w prawo własności następuje z jednoczesnym ustaleniem odpłatności. Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] r. dokonał przekształcenia prawa użytkowania wieczystego działki zabudowanej nr [...] o pow. [...] ha, położonej w [..] w prawo własności i za przekształcenie ustalił opłatę w wysokości [...] zł, w oparciu o wycenę dokonaną przez rzeczoznawcę majątkowego, powiększoną o koszty sporządzenia wyceny w wysokości [...] zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] pomimo zakwestionowania przez stronę odpłatnego przekształcenia, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Poza sporem jest, że skarżąca B. H. wystąpiła o nieodpłatne przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oraz to, że organy obu instancji zobowiązywały skarżącą do wskazania okoliczności uzasadniających nieodpłatne przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności (pismo z dnia [...] Wójta Gminy [...] , pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r.), a skarżąca tychże nie wskazała. Milczenia skarżącej bądź udzielenia odpowiedzi, której treść nie odnosi się do żądania organu, nie można jednak interpretować żadną miarą jako zgody na przekształcenie odpłatne. Zgoda ta powinna być wyraźna i nie może budzić żadnych wątpliwości co do intencji wnioskodawcy. Organ nie ma prawa bez zgody strony samowolnie modyfikować złożonego wniosku, albowiem prowadzi to do załatwienia sprawy niezgodnie z wolą wnioskodawcy, która w tej sprawie jest jednoznaczna i czytelna. Skoro wolą skarżącej było nieodpłatne przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, to obowiązkiem organu było prowadzenie postępowania w kierunku rozpoznania sprawy w oparciu o przepisy stanowiące o nieodpłatnym przekształceniu i wydanie decyzji o treści odpowiadającej poczynionym ustaleniom. Modyfikowanie wniosku skarżącej stanowi istotne naruszenie prawa skutkujące uchyleniem obu zaskarżonych decyzji. Należy przypomnieć w tym miejscu, że stosownie do art. 5 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości na rzecz użytkowników wieczystych, o których mowa w art. 1 ust. 1a, albo ich następców prawnych, następuje nieodpłatnie. Przepis art. 1 ust. 1a powołanej wyżej ustawy z dnia 29 lipca 2007 r. stanowi z kolei, że z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą wystąpić również osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości, niezależnie od jej przeznaczenia, jeżeli użytkowanie wieczyste uzyskały: 1) w zamian za wywłaszczenie lub przejęcie nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie innych tytułów, przed dniem 5 grudnia 1990 r.; 2) na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Organ rozpoznając ponownie sprawę zobowiąże skarżącą do wskazania, czy legitymuje się uprawnieniami wynikającymi z powołanego wyżej przepisu, a następnie w zgodzie z przepisami ustawy z dnia 29 lipca 2007 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oraz przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 tej ustawy, wyda stosowne rozstrzygnięcie. Mając na uwadze powołane wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd administracyjny w [...] orzekł jak w sentencji wyroku. W kwestii wykonalności wyroku sąd orzekł na podstawie art. 152 P.p.s.a., natomiast o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.