I SA/Wr 1577/09

WyrokWSA we Wrocławiu2009-12-18

Skład orzekający: Ewa Kamieniecka, Ireneusz Dukiel, Alojzy Wyszkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo naliczył odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych oraz opłatę prolongacyjną, pomimo wystąpienia zdarzenia losowego (kradzieży) i złożenia wniosku o rozłożenie zaległości na raty?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ podatkowy prawidłowo naliczył odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych, ponieważ termin płatności zobowiązania upłynął przed złożeniem wniosku o rozłożenie na raty, a późniejsze uchylenie decyzji organu I instancji przez organ II instancji jedynie skorygowało wysokość zobowiązania, nie zmieniając terminu płatności. Sąd uznał również, że opłata prolongacyjna została ustalona prawidłowo, gdyż kradzież była jedynie jednym z argumentów wniosku o rozłożenie na raty, a nie jedyną przyczyną wydania pozytywnej decyzji przez organ podatkowy, który brał pod uwagę również inne względy społeczno-gospodarcze.
Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o rozłożenie na raty zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu, powołując się na trudną sytuację finansową i kradzież z włamaniem. Naczelnik Urzędu Skarbowego rozłożył zaległość na 36 rat. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, odrzucając zarzuty strony dotyczące nieprawidłowego naliczenia odsetek za zwłokę i opłaty prolongacyjnej. Strona wniosła skargę do WSA, podtrzymując argumentację z odwołania.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (sprawozdawca), Protokolant Marta Klimczak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi S.D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty zapłaty zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2000-2002 oddala skargę Przedmiotem skargi jest decyzja z dnia [...] r. nr [...] Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G., który po rozpatrzeniu odwołania z dnia 9 czerwca 2009 r. S. D. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty zapłaty zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu za 2000 r., 2001 r., 2002 r. i 2003 r. w kwocie łącznej 407.490 zł. W dniu 19 marca 2009 r. strona złożyła wniosek do Naczelnika Urzędu Skarbowego o rozłożenie na raty zapłaty zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu za 2000 r., 2001 r., 2002 r. i 2003 r. w kwocie łącznej 407.490 zł. W uzasadnieniu wniosku podała, że zapłacenie w całości należności podatkowych określonych w decyzjach w obecnej sytuacji finansowej podatnika oznaczałoby konieczność natychmiastowego zakończenia działalności gospodarczej wobec utraty płynności finansowej. Ponadto w uzasadnieniu podano fakt, że w roku 2006 r. do Domu Zdrojowego należącego do S. i L. D. dokonano włamania i kradzieży środków pieniężnych z kasy oraz oszczędności w wysokości 175.000 zł, która to okoliczność stanowi nadzwyczajne zdarzenie mające istotne znaczenie w sprawie. Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] r. Nr [...] rozłożył na 36 rat zapłatę zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu w łącznej kwocie 407.490 zł wraz należnymi odsetkami za zwłokę, które na dzień złożenia wniosku, tj. na dzień 20 marca 2009 r. wynosiły 13.213 zł. Odsetki za zwłokę zostały naliczone od dnia 22 marca 2006 r., tj. po upływie terminu płatności zobowiązania podatkowego ustalonego decyzjami Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej. Opłata prolongacyjna została ustalona od dnia następującego po dniu, w którym złożono podanie o rozłożenie zapłaty zaległości podatkowej na raty. Od decyzji tej strona pismem z dnia 9 czerwca 2009 r., złożyła odwołanie wnosząc o jej uchylenie, kwestionując sposób naliczenia odsetek za zwłokę od przedmiotowych zaległości podatkowych. W jej ocenie odsetki za zwłokę winny być liczone po upływie 14 dni od daty doręczenia stronie decyzji organu II instancji, nie zaś po upływie 14 dni od daty doręczenia decyzji organu I instancji, zwłaszcza, że decyzja ta została uchylona. Strona nie zgodziła się również z naliczeniem opłaty prolongacyjnej powołując się na art. 57 § 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8 poz. 60 ze zm.), zwanej dalej O.p.,- stwierdza, że winna być zwolniona, bowiem przedmiotowa decyzja została wydana m.in. z przyczyny wypadku losowego, tj. kradzieży z włamaniem do hotelu firmy S. i L. D., w wyniku której poniosła stratę na kwotę 175.000 zł. Mimo uznania, że jedną z głównych przyczyn do wydania zaskarżonej decyzji była kradzież, organ podatkowy ustalił opłatę prolongacyjna. Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] r. uznał powyższe zarzuty strony za bezpodstawne i utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego I instancji. W uzasadnieniu podał, że zaskarżona decyzja swą materialnoprawną podstawę znajduje w przepisie art. 67a § 1 pkt 2 O.p. zgodnie z którym organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej. Z treści tego przepisu wynika, że decyzje w sprawie udzielenia tego rodzaju ulgi podatkowej oparte są na tzw. uznaniu administracyjnym. Oznacza to, że jeżeli w warunkach konkretnej sprawy wystąpi ważny interes podatnika lub interes publiczny uzasadniający ewentualne przyznanie ulgi podatkowej - organ podatkowy może rozłożyć na raty zaległości podatkowe. Organ orzekający w sprawie na podstawie ww. przepisów nie ma zatem nakazu lub zakazu ustalenia określonej treści rozstrzygnięcia, ma jednak obowiązek w sposób wyczerpujący zbadać stan faktyczny danej sprawy i ocenić go należycie w aspekcie przesłanek, o których stanowi cytowany przepis. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji w zakresie rozłożenia na raty zaległości zgodnie z wnioskiem strony tj. na 36 rat. Dyrektor Izby Skarbowej uznał zarzut o nieprawidłowym naliczeniem odsetek za zwłokę od dnia 22 marca 2006 r. za nieuzasadniony. Swoją argumentację wyprowadził z faktu, że decyzjami z dnia [...] 2006 r. nr [...] za 2000 r., [...] za 2001 r., [...] za 2002 r. i [...] za 2003 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej ustalił stronie zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od przychodów nieznąjdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu w łącznej kwocie 407.722 zł, które zostały doręczone stronie w dniu 7 marca 2006 r. Wedle art. 47 § 1 O.p. termin płatności podatku wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. W przedmiotowej sprawie termin płatności tego zobowiązania minął 21 marca 2006 r. Wprawdzie decyzjami z dnia [...] 2009 r. Nr [...], [...], [...], i [...], Dyrektor Izby Skarbowej uchylił w całości decyzje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. i ustalił stronie zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu w kwocie 407.490 zł, to jednak termin płatności tych zobowiązań nie uległ zmianie. Organ odwoławczy uchylając decyzję organu I instancji skorygował jedynie wysokość ustalonych zobowiązań, które ukonstytuowały się w momencie doręczenia decyzji organu podatkowego I instancji. W przedmiotowej sprawie termin płatności zobowiązania przypadał na dzień 21 marca 2006 r. Niewywiązywanie się z tych zobowiązań w terminie płatności zrodziło obowiązek zapłaty odsetek za zwłokę liczonych od dnia 22 marca 2006 r. Stosownie do art. 57 § 1 ustawy O.p. w decyzji wydanej na podstawie art. 67a § 1 pkt 1 lub 2, dotyczącej podatków stanowiących dochód budżetu państwa, organ podatkowy ustala opłatę prolongacyjną od kwoty podatku lub zaległości podatkowej. Zgodnie z art. 57 § 5 ustawy O.p, nie ustala się opłaty prolongacyjnej, gdy przyczyną wydania decyzji, o której mowa w § 1, były klęska żywiołowa lub wypadek losowy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skarżąca przytoczyła argumentację podniesioną w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej skrót upsa podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów naruszenia prawa procesowego, gdyż stoi ono na straży podmiotowych praw podatnika, zapewniając stronie w procesie stosowania prawa podatkowego pozycję gwarantującą skuteczną obronę jej praw. Zasadność tych zarzutów należy ocenić w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b i c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tylko bowiem w przypadku naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (lit. b), lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c") - sąd uwzględnia skargę. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej był sposób naliczenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych jak również naliczenie opłaty prolongacyjnej Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 67a § 1 pkt 2 O.p. który określa, że organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej. Z brzmienia tego przepisu wynika, że decyzje w sprawie udzielenia tego rodzaju ulgi podatkowej oparte są na tzw. uznaniu administracyjnym. Jeżeli zatem w okolicznościach konkretnej sprawy zaistnieje ważny interes podatnika lub interes publiczny uzasadniający ewentualne przyznanie ulgi podatkowej - organ podatkowy może rozłożyć na raty zaległości podatkowe. Organ podatkowy na podstawie ww. przepisów nie ma więc nakazu lub zakazu ustalenia określonej treści rozstrzygnięcia, jest jednak zobligowany do wyczerpującej analizy stanu faktycznego danej sprawy i ocenienia go należycie w aspekcie przesłanek, o których stanowi cytowany przepis. Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie należy podzielić stanowisko organu I i II instancji w zakresie rozłożenia na raty zaległości zgodnie z wnioskiem strony tj. na 36 rat. Słusznie również Dyrektor Izby Skarbowej uznał zarzut dotyczący niewłaściwego naliczenia odsetek za zwłokę od dnia 22 marca 2006 r. za niezasadny. Skoro bowiem, z decyzjami z dnia [...] 2006 r. nr [...] za 2000 r., [...] za 2001 r., [...] za 2002 r. i [...] za 2003 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej ustalił stronie zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od przychodów nieznąjdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu w łącznej kwocie 407.722 zł, które zostały doręczone stronie w dniu 7 marca 2006 r., to zgodnie z art. 47 § 1 O.p. termin płatności podatku wynosił 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. W przedmiotowej sprawie termin płatności tego zobowiązania minął zatem 21 marca 2006 r. Wprawdzie decyzjami z dnia [...] 2009 r. Nr [...], [...], [...], i [...], Dyrektor Izby Skarbowej uchylił w całości decyzje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. i ustalił stronie zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu w kwocie 407.490 zł, to jednak termin płatności tych zobowiązań nie uległ zmianie. Organ II instancji bowiem w rozstrzygnięciu uchylając decyzję organu I instancji skorygował jedynie wysokość ustalonych zobowiązań, które ukonstytuowały się w momencie doręczenia decyzji organu podatkowego I instancji. W rozpoznawanej sprawie termin płatności zobowiązania przypadł zatem na dzień 21 marca 2006 r. Niewywiązywanie się zaś z tych zobowiązań w terminie płatności spowodowało obowiązek zapłaty odsetek za zwłokę liczonych od dnia 22 marca 2006 r. Właściwie też należy ocenić rozstrzygnięcie co do obciążenia strony opłatą prolongacyjną w świetle art. 57 § 1 ustawy O.p. stanowiącego, że w decyzji wydanej na podstawie art. 67a § 1 pkt 1 lub 2, dotyczącej podatków stanowiących dochód budżetu państwa, organ podatkowy ustala od kwoty podatku lub zaległości podatkowej. Zgodnie natomiast z art. 57 § 5 ustawy O.p, nie ustala się opłaty prolongacyjnej, gdy przyczyną wydania decyzji, o której mowa w § 1, były klęska żywiołowa lub wypadek losowy. Organ podatkowy I instancji wydając bowiem zaskarżoną decyzję nie uzasadnił rozłożenia na raty przedmiotowej zaległości jedynie kradzieżą mającą miejsce w 2006 r. Fakt ten był jednym z wielu argumentów wniosku o rozłożenie na raty zapłaty zaległości, jednakże nie stanowił on przyczyny wydania zaskarżonej decyzji. Wydanie pozytywnej dla strony decyzji organ podatkowy uzasadnił m.in. utrzymującą się od dłuższego czasu tendencją wzrostu liczby bezrobotnych i że ewentualne zmniejszenie liczby zatrudnionych spowodowałoby wzrost bezrobocia w rejonie, a także względami społeczno-gospodarczymi przemawiającymi za podjęciem działań w celu utrzymania poziomu zatrudnienia przez podatników. Wobec braku stwierdzenia w sprawie wad procesowych, jak i naruszeń przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 151 powołanej na wstępie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę, jako nieuzasadnioną, oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło