II SA/Po 613/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak(spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie skierowania na badanie sprawności w zakresie kierowania pojazdami; oddala skargę /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ E.Podrazik /-/ A.Łaskarzewska Starosta K. decyzją z dnia (...) kwietnia 2009 r., nr (...), orzekł o skierowaniu A. B. na badania lekarskie z powodu nasuwających się zastrzeżeń co do stanu zdrowia mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ wskazał, że A. B. wnioskiem z dnia (...) lutego 2009 r. za pośrednictwem Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w K. zwróciła się do Starosty o wydanie prawa jazdy kategorii B. Do wniosku załączono zaświadczenie o ukończeniu szkolenia dla osób ubiegających się o prawo jazdy kategorii B oraz orzeczenie lekarskie nr (...) z dnia (...) października 2008 r. wystawione przez T. Ć., lekarza uprawnionego do badań lekarskich osób kierujących pojazdami o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii B, B1. W wyniku przeprowadzonych czynności weryfikacyjnych stwierdzono, że zaświadczeniem z dnia (...) listopada 2008 r. G. C., lekarz uprawniony do badań lekarskich osób kierujących pojazdami, przekazał Staroście K. kopię orzeczenia lekarskiego nr (...) z dnia (...) listopada 2008 r., stwierdzającego u A. B. istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii A, A1, B, B1, T, B + E. Z uwagi na posiadanie dwóch sprzecznych orzeczeń lekarskich, organ wezwał lekarzy: G. C. oraz T. Ć. do przesłuchanie w charakterze świadków. W trakcie przesłuchania w dniu (...) marca 2009 r. G. C. zeznał do protokołu, że w wyniku przeprowadzonych badań oraz przeprowadzonego wywiadu lekarskiego A. B. stwierdził istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Osoba badana została o tym poinformowana, jednakże oryginału powyższego orzeczenie nie otrzymała przez niedopatrzenie. Jednocześnie kopia orzeczenia została przekazana do Wydziału Komunikacji. Protokół przesłuchania został uzupełniony w dniu (...) marca 2009 r. o kserokopię karty badania lekarskiego A. B. Przesłuchana w dniu (...) kwietnia 2009 r. T. Ć. oświadczyła, że podczas przeprowadzonego w dniu (...) października 2008 r. badania lekarskiego nie stwierdziła u A. B. przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest prawo jazdy kategorii B, B1. Mając powyższe na uwadze organ I instancji, w powołaniu na § 7 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2004 r. Nr 24, poz. 215 ze zm.) stwierdzającego, że w przypadku posiadania w prowadzanych aktach ewidencyjnych orzeczenia lekarskiego w zakresie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami sprzecznego z otrzymanym orzeczeniem, należy skierować osobę na badania lekarskie w trybie art. 122 ust. 1 pkt. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), orzekł jak w sentencji. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A. B. reprezentowana przez pełnomocnika A. B., który podniósł, że w sprawie skutecznie wydane zostało jedynie jedno orzeczenie lekarskie, stwierdzające brak przeciwwskazań do wydania prawa jazdy. Podniesiono zarzut naruszenia art. 122 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz § 2 oraz § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 07 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami poprzez "wydanie orzeczenia lekarskiego przez lekarza C. z ominięciem prawidłowo przeprowadzonego badania lekarskiego A. B." Wskazano również na naruszenie § 11 ust. 1 i § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia poprzez nie przekazanie A. B. oryginału orzeczenia, przez co nie mogła ona się skutecznie od niego odwołać. Dodatkowo organ dopuścił się naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) poprzez nie wstrzymanie się z wydaniem zaskarżonej decyzji do czasu rozstrzygnięcia zażalenia na postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie wydania A. B. prawa jazdy kategorii B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...) czerwca 2009 r. nr (...), utrzymało w mocy decyzję Starosty K. z dnia (...) kwietnia 2009 r. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wskazano, w pierwszej kolejności, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia (...) maja 2009 r. utrzymało w mocy postanowienie Starosty K. z dnia (...) kwietnia 2009 r., w sprawie zawieszenia z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania A. B. prawa jazdy kategorii B do czasu przedłużenia orzeczenia lekarskiego wydanego w trybie art. 122 ust. 1 pkt. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Następnie wskazano, że wydanie prawa jazdy jest możliwe jedynie w przypadku uzyskania orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, o którym mowa w art. 122 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Podano, że stosowanie do § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 07 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdem starosta może skierować na badanie lekarskie osobę, co do której powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w jej stanie zdrowia mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. W opinii organu odwoławczego istnienie w przedmiotowej sprawie dwóch sprzecznych orzeczeń lekarskich spełniło przesłankę istnienia wiarygodnych informacji uzasadniających skierowanie A. B. na badania lekarskie. Podniesiono, że zgodnie § 7 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami, w przypadku istnienia dwóch sprzecznych orzeczeń lekarskich w zakresie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, organ zobowiązany jest do skierowania osoby na badania lekarskie w trybie art. 122 ust. 1 pkt. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Tym samym starosta nie był uprawniony do oceny, które z badań lekarskich znajdujących się w aktach sprawy jest właściwe, czy też zostało wydane z uchybieniami, lecz obowiązany był do skierowania A. B. na badanie lekarskie, które rozstrzygnie powstałe wątpliwości. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu A. B. podtrzymując zarzuty zaprezentowane w treści odwołania, podważające prawidłowość orzeczenia lekarskiego wydanego przez G. C. Podtrzymano również zarzuty dotyczące naruszenia art. 97 § 4 kpa oraz wskazano, że wydanie decyzji zarówno przez organ II instancji jak i przez Starostę K., w sytuacji, gdy tylko jedno z orzeczeń lekarskich znajdujących się w aktach sprawy uznać było można za prawidłowe, stanowiło rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt. 2 kpa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Istotą toczącego się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu postępowania jest kwestia zasadności decyzji Starosty K. o skierowaniu skarżącej na badania lekarskie z uwagi na nasuwających się zastrzeżeń co do stanu zdrowia mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Poza zakresem sądowej kontroli w niniejszej sprawie leży natomiast kwestia wydanego w dniu (...) kwietnia 2009 r. postanowienia Starosty K. o zawieszeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania A. B. prawa jazdy kategorii B do czasu przedłożenia orzeczenia lekarskiego. Sprawa powyższa stanowi bowiem odrębne zagadnienie, nie mające bezpośrednio wpływu na wynik toczącego się przed Sądem postępowania w przedmiocie skierowania skarżącej na badania lekarskie. Z tego też powodu nie może ona zostać objęta kognicją sądu, o której mowa w art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w sprawie ze skargi na decyzję o skierowaniu na badania. Wskazać w tym miejscu należy, iż wskazane postanowienia o zawieszeniu postępowania w sprawie wydania prawa jazdy zostały przez A. B. zaskarżone; sprawa z jej skargi na postanowienie wydane w przedmiocie zawieszenia przedmiotowego postępowania zarejestrowana została pod sygnaturą II SA/Po 551/09. Zgodnie z treścią art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem, skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia. W tym miejscu wskazać należy, iż komentatorzy ustawy podkreślają, iż użycie przez ustawodawcę określenia "kierujący pojazdem" jest w tym przypadku niefortunne, a w dosłownym rozumnemu przepis ten dotyczy wszystkich osób kierujących pojazdami, a więc także tych, które nie mają w ogóle uprawnień (por. W. Kotowski. Komentarz do art., 122 ustawy Prawo o ruchu drogowym- System Informacji Prawniczej LEX (w:) W. Kotowski, "Ustawa Prawo o ruchu drogowym. Komentarz praktyczny, Dom Wydawniczy ABC 2002). W rozpatrywanym przypadku skarżąca zdała z wynikiem pozytywnym egzamin, a tym samym nabyła uprawnienia do kierowania pojazdami, obecnie natomiast ubiega się o wydanie prawa jazdy, dokumentu potwierdzającego nabycie tych uprawnień. Aby organ administracji mógł skierować konkretną osobę na badanie lekarskie, po pierwsze musi istnieć przesłanka materialnoprawna w postaci "nasuwających się zastrzeżeń co do stanu zdrowia", a po drugie, zastrzeżenia co do stanu zdrowia muszą być potwierdzone w wyniku przeprowadzonego postępowania na skutek wiarygodnej informacji. Możliwość skierowania osoby, co do której Starosta powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie zdrowia, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów, w trybie art. 122 ust. 1 pkt przedmiotowej ustawy, przewiduje § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 07 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdem (Dz. U. z 2004 r. Nr 2, poz. 15), do którego odsyła przepis § 7 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami, w przypadku istnienia dwóch sprzecznych orzeczeń lekarskich w zakresie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, w przypadku posiadania w prowadzonych ewidencjach orzeczenia lekarskiego w zakresie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami sprzecznego z otrzymanym orzeczeniem konieczne jest skierowanie osoby na badania lekarskie w trybie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy oraz zgodnie z przepisami wykonawczymi wydanymi na podstawie art. 123 powyższej ustawy. W zgromadzonych przez organy administracyjne aktach sprawy znajdują się dwa sprzeczne orzeczenia lekarskie – orzeczenie nr (...) z dnia (...) listopada 2008 r. wystawione przez G. C. stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest prawo jazdy kategorii A, A1, B, B1, T, B+E (karta 2 akt administracyjnych) oraz orzeczenie nr (...) z dnia (...) października 2008 r. wystawione przez T. Ć. stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest prawo jazdy kategorii B, B1 (karta 4 akt administracyjnych). Podjęte przez organ I instancji czynności wyjaśniające, w ramach których przesłuchano orzeczników, nie dały jasnej odpowiedzi na pytanie, czy skarżąca legitymuje się brakiem przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi. Tym samym organ na podstawie § 7 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami orzekł o skierowaniu A. B. na badania lekarskie w trybie przewidzianym przez art. 122 ust. 1 pkt. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Stanowisko powyższe uznać należy za prawidłowe. Fakt istnienie dwóch sprzecznych orzeczeń lekarskich nie budzi w niniejszej sprawie żadnych wątpliwości. Skarżąca zarówno w treści odwołania jak i w skardze do sądu administracyjnego starała się jednakże zakwestionować prawidłowość niekorzystnego dla siebie orzeczenia lekarskiego podnosząc, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów rozporządzenia z dnia 07 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdem. Sąd wskazuje w tym miejscu, że jak trafnie podniósł organ II instancji, starosta nie jest organem właściwym do oceny, które z orzeczeń lekarskich jest właściwe oraz czy przy jego wydawaniu popełniono uchybienia, mogące skutkować jego nieważnością. Podkreślenia wymaga, że możliwość odwołania się od orzeczenia lekarskiego przewidują przepisy powołanego powyżej rozporządzenia z dnia 07 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców. Tym samym organem właściwym do oceny prawidłowości wydanego zaświadczenie jest organ wymieniony w rozporządzeniu, nie zaś starosta, będący organem właściwym jedynie do wydania dokumentu prawa jazdy na podstawie przedstawionych dokumentów. Sąd podkreśla, że jak prawidłowo podniosło Kolegium w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji, że sam fakt istnienia w aktach sprawy kopii orzeczenia sprzecznego z orzeczeniem dostarczonym przez skarżącą, stanowi dowód na istnienie "nasuwających się zastrzeżeń co do stanu zdrowia" skarżącej, uzasadniających skierowanie jej na badania lekarskie. Tym samym ziszczona została materialne przesłanka " określona zarówno w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 07 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdem jak i w art. 122 ust. 1 pkt. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowy. Jedynie poddanie się następnemu badaniu umożliwi pełne wyjaśnienie, czy stan zdrowia skarżącej pozwala na otrzymanie przez nią dokumentu prawa jazdy. Sąd podkreśla, że organy administracji publicznej dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego w sprawie i prawidłowo zastosowały normy prawne przepisów regulujących ruch drogowy, a dotyczących konieczność poddania się badaniom lekarskim. W tym miejscu Sąd wskazuje, że skierowanie skarżącej na badania lekarskie nie jest tożsame z odmową wydania jej dokumentu prawa jazdy. Jest to jedynie środek pozwalający wyjaśnić, czy stan zdrowia skarżącej istotnie umożliwia jej kierowanie pojazdem. Nie można bowiem zapominać, że dopuszczenie do ruchu drogowego osób legitymujących się sprawnością fizyczną i psychiczną stanowi w istocie interes publiczny polegający na zapewnieniu bezpieczeństwa użytkowników dróg. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalono. /-/ D. Rzyminiak – Owczarczak /-/ E. Podrazik /-/ A. Łaskarzewska