I SA/Lu 797/09

WyrokWSA w Lublinie2009-12-18

Skład orzekający: Anna Kwiatek, Wojciech Kręcisz, Irena Szarewicz-Iwaniuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy projekt obejmujący adaptację stodoły na suszarnię ziół z zapleczem, a także uprawę i przetwarzanie ziół, może być dofinansowany w ramach działania "Dotacje inwestycyjne w dziedzinie turystyki", jeśli przepisy wyłączają pomoc na działalność w zakresie produkcji podstawowej produktów rolnych?
Ratio decidendi
Projekt, który obejmuje elementy produkcji podstawowej produktów rolnych, takie jak uprawa i przetwarzanie ziół oraz adaptacja stodoły na suszarnię ziół, nie może być dofinansowany w ramach działania "Dotacje inwestycyjne w dziedzinie turystyki", ponieważ przepisy wyłączają pomoc na tego typu działalność. Zioła są produktami rolnymi, a ich suszenie stanowi element przetwarzania, co kwalifikuje projekt do wyłączenia na podstawie Rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o dofinansowanie projektu "Przystosowanie istniejącego siedliska do pełnienia funkcji turystyki wiejskiej" w ramach działania "Dotacje inwestycyjne w dziedzinie turystyki". Agencja Wspierania Przedsiębiorczości (AWP) odrzuciła wniosek, uznając, że projekt obejmuje produkcję podstawową produktów rolnych (uprawa, przetwarzanie i sprzedaż ziół, adaptacja stodoły na suszarnię ziół), co jest wyłączone z dofinansowania. Skarżąca wniosła protest, argumentując, że nie prowadzi działalności rolniczej, a elementy związane z ziołami mają jedynie wzbogacić ofertę turystyczną i edukacyjną. AWP uznała protest za niezasadny, podtrzymując swoje stanowisko.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Kwiatek (sprawozdawca), Sędziowie WSA Wojciech Kręcisz,, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Protokolant Stażysta Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi M. U. na ocenę Agencji Wspierania Przedsiębiorczości z dnia [...] nr [...] w przedmiocie projektu oddala skargę. Skarżąca M. U., prowadząca działalność gospodarczą pod firmą "A", złożyła w dniu 12 maja 2009 r. wniosek o dofinansowanie projektu pn. "Przystosowanie istniejącego siedliska do pełnienia funkcji turystyki wiejskiej". Wniosek złożony został w ramach konkursu ogłoszonego przez [...] Agencję Wspierania Przedsiębiorczości w [...] AWP na dofinansowanie projektu w ramach Działania 1.5. "Dotacje inwestycyjne w dziedzinie turystyki" Osi Priorytetowej I "Przedsiębiorczość i innowacje" Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2007 – 2013. Pismem z dnia 23 września 2009 r. AWP poinformowała Skarżącą, że jej wniosek został odrzucony z uwagi na wyłącznie zawarte w pkt 14 Działania 1.5 stwierdzające, iż "dofinansowanie nie może być udzielone na działalność gospodarczą w zakresie wymienionym w Rozporządzeniu Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającym niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych) - (Dz. Urz. UEL 214 z 9.8.2008)". AWP wskazała, że zgodnie z art. 1 ust. 3 lit. b rozporządzenia ma ono zastosowanie do pomocy we wszystkich sektorach gospodarki z wyjątkiem pomocy wspierającej produkcję podstawową produktów rolnych, a zgodnie z art. 2 pkt 22 rozporządzenia za "produkty rolne" uważa się produkty wymienione w załączniku w nr I do Traktatu, w tym wymienione w rozdziale 12 załącznika nr I "rośliny przemysłowe i lecznicze", a więc również zioła. Odnosząc treść tych unormowań do treści wniosku, biznes planu i kopii wyciągu z dokumentacji technicznej, AWP wskazała, że wniosek, jako element niezbędny projektu zakłada "utworzenie upraw zielarskich", wzbogacenie oferty o "element upraw ziół i owoców oraz ich przetwarzanie", a jako jeden z celów projektu wymienia "zwiększenie liczby przebudowanych obiektów na cele turystyczno-rekreacyjne" poprze "adaptację stodoły na suszarnię ziół z zapleczem". W ocenie AWP, z uwagi na powyższe wyłączenie, budowa i wyposażenie stodoły stanowiące niezbędny element projektu zakładającego "adaptację stodoły na suszarnię ziół z zapleczem" nie może być dofinansowany w ramach Działania 1.5. Skarżąca nie zgadzając się z tą oceną, pismem z dnia 7 października 2008 r. wniosła do AWP protest argumentując, że nie posiada gruntów, które uznać by można za gospodarstwo rolne w rozumieniu ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego, ani nie prowadzi działalności rolniczej w rozumieniu ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, nie wnioskowała o dotację na sadzonki ziół, drzew owocowych lub maszyny wspomagające uprawę bądź przetwarzanie ziół. Wskazała, że zgodnie z wpisem do ewidencji prowadzi działalność turystyczną (hotele, obiekty noclegowe) i złożony projekt dotyczy tej działalności. Jego istotą jest stworzenie kompleksowego produktu turystycznego, a podstawą inwestycji stanowi adaptacja budynku mieszkalnego i stodoły na cele turystyczne. Elementem dodatkowym, umożliwiającym prezentację na rynku, jest przekazanie turystom wiedzy z zakresu podstaw uprawy i obróbki ziół, jednak ten element nie był przedmiotem aplikacji o dofinansowanie. Zdaniem skarżącej, w ocenie nie dostrzeżono, że utworzenie suszarni ziół jest jedynie częścią składową bogatej oferty turystycznej przedstawionej we wniosku oraz, że w stodole zaprojektowano salę konferencyjno-edukacyjną i suszarnię ziół, gdzie suszarnia to sala zajęć praktycznych o powierzchni 34,92 m². Nie stanowi ona elementu koniecznego projektu, bowiem edukacyjny walor uprawy i obróbki ziół ma jedynie poszerzyć zakres oferty. Pismem z dnia 5 listopada 2009 r. AWP uznała zarzuty protestu za niezasadne. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia protestu AWP przytoczyła treść pkt E1, pkt E4 i pkt E6 formularza wniosku złożonego przez skarżącą wskazując, że cel objętego wnioskiem projektu realizowany będzie na poziomie produktu m.in. poprzez adaptację stodoły na suszarnię ziół z zapleczem, projekt przewiduje utworzenie upraw ziół oraz sklepiku z ziołami, a w pkt C2 i pkt C3 biznes planu zaznaczono, że w sprzedaży będą zioła z własnych upraw przetworzonych według tradycyjnych receptur. W ocenie AWP, w kontekście opisu projektu zawartego we wniosku, nie można uznać, by suszarnia ziół była "nazwą roboczą" jednego z pomieszczeń, jak argumentowano w proteście. Co do zakresu pojęcia "projekt objęty wnioskiem", AWP przytoczyła treść art. 5 pkt 9 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju /Dz. U. 2009 Nr 84 poz. 712/ oraz art. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. /Dz. Urz. UE.L. 2006. 214. 25-78/ i stwierdziła, że przedstawiony we wniosku skarżącej projekt (przedsięwzięcie) obejmuje uprawę, przetwarzanie i sprzedaż ziół oraz adaptację budynku na suszarnię ziół. AWP wskazała również, że w kontekście art. 32 Traktatu, ustalającego szczegółową listę produktów objętych wspólną polityką rolną oraz art. 1 ust. 3 lit. b rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 wyłączającego pomoc wspierającą produkcję podstawową produktów rolnych ze wsparcia w ramach pomocy regionalnej, nieistotna jest okoliczność, czy skarżąca dysponuje składnikami majątkowymi, które odpowiadałyby definicji gospodarstwa rolnego. Istotne jest jedynie, że wnioskiem objęto działania, które na mocy art. 1 ust. 3 lit. b rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 nie podlegają wsparciu ze środków publicznych w ramach pomocy regionalnej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. U. wniosła o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia zarzucając, że ocena projektu dokonana została niezgodnie z "Wytycznymi dla Wnioskodawców w ramach I i II Osi Priorytetowej RPO WL 2007 – 2013" – wersja z 31 marca 2009 r. oraz przy błędnej interpretacji prawa wspólnotowego i krajowego. Skarżąca argumentowała, że opisując, zgodnie z "Wytycznymi", działania z zakresu turystyki, które będą komplementarne do wdrożonego produktu turystycznego kierowała się najlepszą wiedzą co do priorytetowo traktowanych założeń. Znane jej było, zawarte również w "Wytycznych" wyłączenie pomocy na działalność związaną z produkcją produktów rolnych zdefiniowanych w art. 32 Traktatu, jednakże działalności takiej skarżąca nie prowadzi, czego potwierdzeniem jest wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz wskazane we wniosku dotychczasowe wyniki finansowe dotyczące wyłącznie działalności o charakterze turystycznym. Zdaniem skarżącej, AWP w swej ocenie pominęła fakt, że stodoła o nazwie roboczej suszarnia ziół /sala wielofunkcyjna, będzie służyła do celów edukacyjnych i konferencyjnych, a kilka grządek ziół ma być dodatkowym elementem zagospodarowania terenu i nie zostało uwzględnione w kosztach projektu. Zdaniem skarżącej, wyłączenie z projektu kosztów adaptacji suszarni ziół, jako niekwalifikowanych, jest możliwe i choć zuboży projekt, to nie uniemożliwi jego realizacji. AWP powinna wezwać skarżącą do zmiany dokumentacji w tym zakresie, a nie przesądzać o niekwalifikowalności całej inwestycji, gdyż stanowiło to wynik zbyt szerokiej interpretacji art. 1 ust. 3 lit. b rozporządzenia Komisji (WE) 800/2008 wyłączającego możliwość dofinansowania projektów w zakresie działalności rolniczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie może być uwzględniona, gdyż ocena projektu zgodna jest z prawem. Stosownie do art. 2 pkt 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, "projekt" to przedsięwzięcie realizowane w ramach programu operacyjnego. Równocześnie, zgodnie z art. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r., "operacja" to projekt wybrany zgodnie z kryteriami ustanowionymi przez komitet monitorujący i realizowany przez beneficjęta, pozwalający na osiągniecie celów osi priorytetowej. Skarżąca złożyła wniosek o dofinansowanie projektu pn. "Przystosowanie istniejącego do pełnienia funkcji turystyki wiejskiej" w ramach Działania 1.5 "Dotacje inwestycyjne w dziedzinie turystyki" Osi Priorytetowej I RPO WL na lata 2007 – 2013. Treścią wniosku i załączników, jako zgodnych ze stanem faktycznym – opisujących projekt według kryteriów zawartych w szczegółowym opisie osi priorytetowych RPO WL, związana pozostaje zarówno skarżąca, jak i dokonująca oceny projektu instytucja pośrednicząca – AWP. We wniosku skarżąca wskazała, że elementami projektu są m.in. "uprawa ziół i owoców oraz ich przetwarzanie" oraz "adaptacja stodoły na suszarnię ziół z zapleczem". W kontekście kryterium wyłączającego projekt z Działania 1.5, zawartego w pkt 14 opisu tego Działania w szczegółowym opisie osi priorytetowych RPO WL, w jego ramach nie mogą być realizowane projekty w zakresie produkcji podstawowej produktów rolnych, a to zgodnie z wyłączeniem zawartym w art. 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008, do którego odwołuje się pkt 14 opisu Działania 1.5. Stan faktyczny w zakresie opisu projektu zawartego we wniosku oraz podstawy prawne jego oceny są w sprawie w zasadzie bezsporne. Skarżąca wskazała jedynie, że organ oceniający projekt powinien uwzględnić również okoliczności, że nie prowadzi ona działalności rolniczej, że objęta projektem uprawa ziół ma jedynie wzbogacić produkt w dziedzinie turystyki i rekreacji, podobnie jak projektowana budowa pomieszczenia suszarni i sprzedaży ziół. W świetle powołanego w ocenie art. 32 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską /Dz. U. 2004 r. Nr 90 poz.864/2 – w brzmieniu obowiązującym do 30.11.2009 r./ oraz art. 2 pkt 22 w związku z art. 1 ust. 3 lit. b rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008, zarzuty skargi i ich argumentacja są niezasadne. Zioła są niewątpliwie płodami ziemi, roślinami leczniczymi wymienionymi w rozdz. 12 załącznika I do Traktatu, a ich suszenie stanowi element ich przetwarzania. Jak wyżej wskazano, zgłoszony we wniosku projekt to całościowe przedsięwzięcie przedstawione do realizacji i dofinansowania. Na etapie oceny projektu podlega ono jedynie weryfikacji zgodnie z kryteriami dopuszczającymi i wyłączającymi projekt z danego Działania RPO, w ramach którego wniosek został zgłoszony. Stwierdzenie na podstawie treści wniosku, że obejmuje on realizację przedsięwzięcia wyłączonego z Działania 1.5 RPO WL, w tym budowę pomieszczenia suszarni ziół z własnej uprawy, wykluczyło ten wniosek z dofinansowania w ramach Działania 1.5. Z tych względów, na podstawie art. 30c ust. 3 pkt 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło