II GZ 72/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Kazimierz Brzeziński po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia D. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 4 lutego 2010 r., sygn. akt III SA/Łd 551/09 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi D. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. z dnia [...] września 2009 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 4 lutego 2010 r., sygn. akt III SA/Łd 551/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego, w sprawie ze skargi D. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. z dnia [...] września 2009 r., nr [...], w przedmiocie cofnięcia zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 18 listopada 2009 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 złotych, w terminie 7 dni od daty doręczenia zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie odebrane zostało w dniu 26 listopada 2009 r., a kwota 500 zł, stanowiąca wpis od skargi, wpłynęła na rachunek bankowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. w dniu 4 grudnia 2009 r. W związku z powyższym postanowieniem z dnia 18 grudnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę D. C.. W dniu 11 stycznia 2010 r. do Sądu wpłynął wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że była przekonana, iż liczy się data uiszczenia wpisu na rachunek Sądu, nie zaś data obciążenia tego rachunku i wyjaśniła, że wpłaciła wpis w dniu 2 grudnia 2009 r. w kasie sklepu Żabka. Dopiero z postanowienia o odrzuceniu skargi dowiedziała się, że jedynie w przypadku dokonania przelewu na Poczcie Polskiej lub w bankach liczy się data wpłaty na rachunek bankowy Sądu, nie zaś data wpływu na ten rachunek. Sąd I instancji podniósł, że skarżąca dokonała wpłaty wpisu sądowego za pośrednictwem sklepu Żabka, działającego jako agencja finansowa. Posłużenie się w dokonywaniu wpłaty pośrednikiem, jakim jest np. agencja finansowa, następuje na wyłączne ryzyko strony, która została zobowiązana do uiszczenia opłaty sądowej, a dokonane przez pośrednika czynności oraz powstałe uchybienia obciążają stronę, która korzystała z tego pośrednictwa. Dniem dokonania opłaty sądowej, uiszczanej za pośrednictwem takiego podmiotu nie jest dzień powierzenia mu funduszy niezbędnych do uiszczenia opłaty sądowej, ale data uznania rachunku bankowego prowadzonego przez bank dla właściwego sądu. Sąd oceniając wystąpienie przesłanki braku winy w uchybieniu terminu uznał, że skarżąca nie dochowała należytej staranności dokonując wpłaty za pośrednictwem agencji finansowej, która nie gwarantuje niezwłocznego przekazania środków na rachunek odbiorcy. D. C. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie zarzucając mu naruszenie prawa procesowego, tj.: 1) art. 86 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., poprzez bezzasadne uznanie, iż uiszczenie opłaty sądowej za pośrednictwem agencji (sklepu Żabka) powodujące wpłatę uiszczonej sumy na konto Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. po upływie terminu wyznaczonego do uiszczenia wpisu nastąpiło z winy skarżącej, pomimo że w zarządzeniu z dnia 19 listopada 2009 r. brak było pouczenia, iż opłata ta powinna być uiszczona na rachunek bankowy w banku lub w urzędzie pocztowym, a co za tym idzie, strona nie była dostatecznie poinformowana o sposobie wniesienia opłaty, w związku z czym nie można przypisać jej winy za niedochowanie terminu do uzupełnienia braków formalnych; 2) art. 219 § 2 p.p.s.a. poprzez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu, że przepis ten pozwala wnoszącemu opłatę do uiszczenia jej bezpośrednio na rachunek bankowy właściwego sądu poprzez wpłatę odpowiedniej kwoty przelewem bankowym, albo poprzez przekaz pocztowy, podczas gdy przepis ten nie wskazuje instytucji finansowej, za pośrednictwem której ma nastąpić odpowiednia wpłata. W uzasadnieniu skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że nie dochowała należytej staranności i doprowadziła do uchybienia terminowi z własnej winy, podnosząc, że nie została właściwie pouczona o sposobie dokonania wpłaty i dlatego zdecydowała się na uiszczenie jej za pośrednictwem instytucji finansowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest uzasadnione. Obowiązkiem strony jest dochowanie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym. Niewywiązanie się z tego obowiązku sprawia, że czynność podjęta po upływie terminu jest bezskuteczna - art. 85 p.p.s.a. W sytuacji, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, Sąd na jej wniosek postanawia o przywróceniu terminu, przy czym to strona zobowiązana jest uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak jej winy (art. 86 § 1 i art. 87 § 2 ustawy procesowej). To zatem strona musi wykazać, że w czasie biegu terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym zaistniała obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie czynności, a powstanie tej przeszkody nie było spowodowane działaniem strony i było od niej całkowicie niezależne. Pozytywne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z wystąpieniem czterech przesłanek łącznie: złożenie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do złożenia tego rodzaju wniosku, uprawdopodobnienie braku winy w niedokonaniu czynności procesowej w przewidzianym terminie oraz jednoczesne dokonanie wraz ze składanym wnioskiem o przywrócenie terminu czynności procesowej. Brak winy o jakim mowa w tym przepisie stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Aby uprawdopodobnić okoliczności uzasadniające wniosek o przywrócenie terminu, strona powinna uwiarygodnić swoją staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niej niezależna. Zgodnie z art. 219 § 1 p.p.s.a. opłatę sądową należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie, z kolei art. 219 § 2 p.p.s.a. stanowi, że opłatę sądową uiszcza się gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego lub na rachunek bankowy właściwego sądu. Z ugruntowanego orzecznictwa sądowego wynika, że wpłacenie przekazem pieniężnym opłaty sądowej w urzędzie pocztowym lub w banku na konto właściwego sądu w innym banku jest równoznaczne pod względem czasowym z bezpośrednią wpłatą gotówkową do kasy tego sądu lub do banku prowadzącego rachunek bankowy sądu (por. postanowienie NSA z dnia 12 lutego 2009 r., sygn. akt II FZ 566/08, opublikowane na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi uznając, że D. C. na własne ryzyko dokonała wyboru podmiotu, któremu zleciła dokonanie przelewu. Skarżąca nie wykazała okoliczności, które mogłyby uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, a powołane przez nią przyczyny są przejawem niedostatecznej staranności w jej działaniu i prowadzeniu własnych spraw. Skarżąca bowiem na własne ryzyko dokonała wyboru podmiotu, któremu zleciła dokonanie przelewu, będąc świadoma, że nie korzysta w tym zakresie z pośrednictwa banku. Niekorzystne skutki takiego wyboru obciążają bezpośrednio skarżącą, stanowiąc jej zawinione zaniedbanie, nie mogły więc uzasadniać przywrócenia terminu. Oceny dokonanej przez Sąd I instancji nie podważają argumenty przedstawione przez skarżącą w zażaleniu. Nie ma racji skarżąca twierdząc, że nie została pouczona o sposobie uiszczenia wpisu. Z akt sprawy (karta nr 14) wynika bowiem, że wraz z zarządzeniem o wezwaniu do uiszczenia wpisu skarżącej zostało doręczone pouczenie, które stanowi między innymi, że "za datę uiszczenia wpłaty przyjmuje się datę dokonania tej wpłaty w kasie Sądu jak również na rachunek bankowy Sądu [...] w banku lub urzędzie pocztowym". Wobec takiej treści pouczenia nie można uznać, że uchybienie przez nią terminowi wynika z braku pouczenia o sposobie uiszczenia wpisu. Z powyższych względów, skoro zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. oddalił zażalenie.