II FZ 68/10
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2010-03-30
Skład orzekający: Aleksandra Wrzesińska-Nowacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd administracyjny może uchylić własne postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji, jeśli po jego wydaniu ujawnią się nowe okoliczności dotyczące stanu majątkowego strony, które podważają zasadność wstrzymania?Ratio decidendi
Tak, Sąd administracyjny może uchylić własne postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji, jeśli po jego wydaniu ujawnią się nowe okoliczności dotyczące stanu majątkowego strony, które podważają zasadność wstrzymania. Zgodnie z art. 61 § 4 PPSA, postanowienie w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. W przypadku ujawnienia, że strona zataiła informacje o posiadanych składnikach majątku (nieruchomość, udziały w spółce), które mogłyby posłużyć do egzekucji decyzji, nie istnieje już zagrożenie niepowetowanej szkody, co uzasadnia uchylenie wcześniejszego postanowienia o wstrzymaniu wykonania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Poznaniu, które uchyliło wcześniejsze postanowienie tego samego sądu o wstrzymaniu wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w P. dotyczącej odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe. WSA pierwotnie wstrzymał wykonanie decyzji, uznając, że jej natychmiastowa realizacja mogłaby spowodować niepowetowaną szkodę dla skarżącego, który przedstawił się jako osoba chora, o niskich dochodach i bez majątku. Po doręczeniu organowi odpisu postanowienia, Dyrektor Izby Skarbowej przedłożył dokumenty wskazujące, że skarżący posiada współudział we własności nieruchomości oraz udziały w spółce z o.o., o czym wcześniej nie poinformował sądu. WSA uznał te informacje za istotne i uchylił postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji. Skarżący w zażaleniu zarzucił błędne ustalenie stanu faktycznego i wniósł o ponowne wstrzymanie wykonania decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Aleksandra Wrzesińska- Nowacka po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. B. postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 grudnia 2009 r. sygn. akt I SA/Po 964/09 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 7 kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki. postanawia oddalić zażalenie.
Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w sprawie o sygn. akt I SA/Po 964/09 ze skargi A. B. (dalej: skarżący) uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 sierpnia 2008 r. w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 61 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.).
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu wniosku skarżącego, wstrzymał wykonanie w całości zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 7 kwietnia 2008 r., Nr [...].
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, dotyczącej przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe powstałe z tytułu obowiązków ciążących na spółce z o.o. jako płatniku podatku dochodowego od osób fizycznych za XII 2001 r. i I-V 2002 r., nie był w sposób wyczerpujący i szczegółowy uzasadniony przez skarżącego. Opierając się jednak na dokumentach i oświadczeniach skarżącego Sąd stwierdził, że jest on osobą chorą, osiągającą niskie miesięczne dochody, obciążoną obowiązkiem alimentacyjnym wobec córki. Z wniosku wynikało także, że skarżący nie dysponował żadnym majątkiem ruchomym lub nieruchomym. W takim stanie faktycznym natychmiastowa realizacja skarżonej decyzji mogłaby spowodować niepowetowaną szkodę.
W dniu 2 września 2008 r., po doręczeniu organowi odpisu postanowienia, Dyrektor Izby Skarbowej w P. przedłożył Sądowi do akt uwierzytelnione kserokopie dokumentów w postaci:
- pisma Ministerstwa Sprawiedliwości Centralnej Informacji o Zastawach Rejestrowych Krajowego Rejestru Sądowego oraz Ksiąg Wieczystych w Warszawie, nr [...],
- odpisu zupełnego księgi wieczystej o nr [...], wg stanu na dzień 18 kwietnia 2008 r., wskazujący na współudział skarżącego we własności nieruchomości dla której urządzono niniejszą księgę wieczystą,
- wydruki komputerowe z Serwisu Prawno - Gospodarczego Lexis Nexis, z których wynika, iż A. B. jest wspólnikiem spółki z o.o. O. B. – W. A. z/s w P., ul. M., wpis do KRS nr [...].
Z dokumentów tych wynikały okoliczności, które nie były wcześniej znane Sądowi, a które miały znaczenie w toczącym się postępowaniu. Skarżący nie ujawnił bowiem wszystkich danych dotyczących swojej sytuacji majątkowej, co miało wpływ na zasadność wstrzymania wykonania w całości zaskarżonego aktu. Przede wszystkim we wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 27 czerwca 2008 r., skarżący zataił fakt, że posiada współudział we własności nieruchomości, co wynika jednoznacznie z odpisu zupełnego księgi wieczystej, wg stanu na dzień 18 kwietnia 2008 r.
Pominął również fakt, że jest wspólnikiem spółki z o.o. O. B. – W. A. z/s w P. Zdaniem Sądu okoliczność ta nie została ujawniona, bo jak wskazuje doświadczenie życiowe, strona może z tego tytułu uzyskiwać dodatkowe dochody. Tymczasem skarżący oświadczył, że nie uzyskuje żadnych dodatkowych dochodów poza miesięcznym wynagrodzeniem z tytułu pracy.
Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał przedstawione przez skarżącego dane za niepełne, a przez to niewiarygodne, stąd nie mogły być one podstawą do udzielenia tymczasowej ochrony przed wykonaniem zaskarżonej decyzji. Wbrew pierwotnej ocenie Sądu dokonanej w postanowieniu z dnia 6 sierpnia 2008 r., z dokumentów znajdujących się w aktach niniejszej sprawy nie wynika, aby w wyniku natychmiastowej realizacji skarżonej decyzji skarżący mógł ponieść niepowetowaną szkodę lub aby powstały trudne do odwrócenia skutki. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie ujawniono okoliczności, które wskazują na brak podstaw do dalszego wstrzymywania wykonania zaskarżonej decyzji.
W zażaleniu na postanowienie skarżący zarzucił błędne ustalenie stanu faktycznego i wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia WSA w Poznaniu z dnia 21.12.2009 r. jako niezgodnego ze stanem faktycznym i prawnym; wydanie ponownie postanowienia o wstrzymaniu wykonania w całości skarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że nigdy nie pobierał żadnego wynagrodzenia, w szczególności jakiejkolwiek dywidendy z tytułu posiadania współudziałów w spółce O. B.-W. A. Sp. z o.o. Podkreślił, że pomimo zgłoszenia tej spółki do Rejestru Przedsiębiorców, od 2003 r. nie prowadziła ona żadnej działalności gospodarczej. W konsekwencji takich dochodów nie uzyskali ani członkowie zarządu spółki, ani jej udziałowcy z tytułu należnej dywidendy. Wskazuje na to fakt, iż Spółka nie składała sprawozdań finansowych, zaś wskazany wpis do KRS-u jest jedynym potwierdzeniem jej istnienia. Ponadto skarżący dodał, że od 2003 r. nie ma żadnego kontaktu z ówczesnymi udziałowcami spółki, ani też z członkami zarządu. Nieznane są mu przyczyny niewykreślenia spółki z rejestru.
Skarżący wskazał, że jako osoba fizyczna dokonał zakupu dwóch mieszkań-kawalerek, które miały powstać w S. przy ul. Ś. Jednak mieszkania te nigdy nie powstały, a skarżącemu przypisano udział we wspólnej nieruchomości gruntowej, na której osiedle I. miało powstać. Powyższa inwestycja od paru lat nie była realizowana ze względu na brak inwestora, wstrzymane zostały także pozwolenia na budowę. Tym sposobem nie można dokonać sprzedaży tej nieruchomości w celu pozyskania jakichkolwiek środków finansowych.
Dyrektor Izby Skarbowej w P. mógł zweryfikować potencjalny fakt uzyskiwania dodatkowych dochodów przez skarżącego poprzez sprawdzenie jego corocznych deklaracji podatkowych począwszy od 2003 r. Tego jednak organ nie zrobił, co zdaniem skarżącego zaważyło na wadliwej argumentacji i wydaniu przez Sąd I instancji wadliwego postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. decyzja o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu pozostawiona jest do uznania Sądu, który może wydać takie rozstrzygnięcie w razie stwierdzenia wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na wnioskodawcy ciąży obowiązek wskazania okoliczności wskazujących na istnienie jednej z przesłanek ustawowych, wskazanych wyżej. Nie wystarczy przy tym jego oświadczenie, winien on poprzeć je dowodami źródłowymi.
W tym przypadku wstrzymując wykonanie decyzji Sąd I instancji oparł się na oświadczeniach wnioskodawcy dotyczących jego stanu rodzinnego i majątkowego, potwierdzonych dokumentami. Zła sytuacja majątkowa, w tym przede wszystkim brak innych składników majątku poza bieżącymi, niewielkimi dochodami skłoniły Sąd do uznania, że wykonanie decyzji może spowodować niepowetowaną szkodę.
We wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżący, jak wynika z pozyskanych od Dyrektora Izby Skarbowej dokumentów, przedstawił niepełne informacje dotyczące swojego stanu majątkowego. Zataił przed sądem informacje o posiadanym współudziale we własności nieruchomości, co wynika z odpisu zupełnego księgi wieczystej oraz pominął fakt posiadania udziałów w spółce z o.o w P.
Sytuacja majątkowa skarżącego była zatem odmienna od tej, która w ocenie Sądu I instancji, uzasadniała wstrzymanie wykonania decyzji. Przymusowego wykonanie decyzji można bowiem dochodzić z posiadanego współudziału we własności nieruchomości lub udziałów w spółce z o.o., a zatem z tych składników majątku, które nie służą bezpośrednio zaspokojeniu potrzeb bytowych skarżącego.
Postanowienie w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności, o czym stanowi art. 61 § 4 p.p.s.a. W tym przypadku taka zmiana nastąpiła, bowiem okazało się, że nie istnieje zagrożenie niepowetowanej szkody.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło