II SA/Rz 620/08
WyrokWSA w Rzeszowie2009-12-22
Skład orzekający: Ryszard Bryk, Zbigniew Czarnik, Stanisław Śliwa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zmianie klasyfikacji gruntów w operacie ewidencji gruntów i budynków może zostać wydana bez zastosowania trybu postępowania określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o zmianie klasyfikacji gruntów w operacie ewidencji gruntów i budynków nie może zostać wydana bez zastosowania trybu postępowania określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów. Przepisy tego rozporządzenia, mimo uchylenia dekretu, na podstawie którego zostały wydane, nadal obowiązują, ponieważ nie są sprzeczne z ustawą Prawo geodezyjne i kartograficzne. Niewłaściwe zastosowanie tego trybu przez organ pierwszej instancji, ograniczające się jedynie do etapu określonego w § 6 ust. 1 rozporządzenia, stanowiło podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Starosty o zmianie klasyfikacji gruntów w operacie ewidencji gruntów i budynków, która została utrzymana w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących klasyfikacji gruntów oraz brak poinformowania go o możliwości zgłoszenia zastrzeżeń. Skarżący podniósł, że klasyfikacja nie odpowiada stanowi faktycznemu na gruncie, a organy objęły postępowaniem obszar znacznie większy niż zalesiony.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...]. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Ryszard Bryk Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik NSA Stanisław Śliwa /spr./ Protokolant Paweł Kozik po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 8 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi W. I. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] w przedmiocie zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] maja 2008 r., nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i kartograficznego na rzecz skarżącego W. I. kwotę 457 zł /słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
do wyroku z dnia 22 grudnia 2009 r.
Decyzją z dnia [...] maja 2008 r., nr [...] Starosta [...] powołując się na art. 20 ust. 1 i art. 22 ustawy z dnia 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. Nr 240, poz. 2027 z 2005 r.), rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4.06.1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów (Dz. U. Nr 19, poz. 97 z 1956 r. z późn. zm.), §§ 45 i 46 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29. 03. 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38 poz. 454), oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego postanowił :
I. zmienić dotychczasowe ustalenia klasyfikacyjne działek położonych w G., gmina B., nr: 1533/14 o pow. 5,98 ha, 1593/3 o pow. 15,28 ha, 1596/2 o pow. 56,65 ha, 1621/1 o pow. 0,95 i 1621/2 o pow. 0,93 ha w następujący sposób:
1. część konturu nr 415 - Ps IV zmienić na kontur nr 415/2 - Ls IV, część konturów nr : 411/1 - Ps III, 412 - Ls V, 417- R IIIb, 414 - R IIIa i 416 - R IIIb włączyć do kontur nr 415/2 - Ls IV
część konturów nr 4562/1 - R IVa, 457 - R IVb, 450 - Ł IV i 445 - R IIIb włączyć do konturu nr 458 - Ps IV
część konturu nr 450 - Ł IV włączyć do konturu nr 457 - R IVb część konturu nr 454 - R IVb zmienić na kontur nr 454/2 - Ls IV część konturów nr: 457 - R IVb, 452/1 - R IVa, 453 - R IIIb i 450 - Ł IV włączyć do kontur nr 454/2 - Ls IV
część konturu nr 450 - Ł IV zmienić na kontury nr 450/3 - Ls IV i 450/4 - Ls IV
część konturu nr 455 - R IVa włączyć do konturu nr 450/3 - Ls IV kontur nr 451 - Ls V i część konturów nr 452/1 - R IVb, 445 - R IIIb włączyć do konturu nr 450/4 Ls IV
część konturu nr 445 - R IIIb włączyć do konturu 452/1 - R IVa część konturu nr 687 - R IVb zmienić na kontur nr 687/3 - Ls IV część konturu nr 688 - R V, 689 - Ps III i 690 - R IVa włączyć do konturu nr 687/3 - Ls IV część konturu nr 412 - Ls V zmienić na kontur nr 412 - Ps V
2.dla działki nr 1533/14 w miejsce występujących użytków: Ł V, Ps II, Ps III, Ps IV, W i B-Ps III wpisać: LV-0,26 ha, Ps 11-1,50 ha, Ps 111-1,07 ha, Ps IV-0,84 ha Ps V-0,19 ha, B-Ps III - 0,55 ha, Ls III - 0,38 ha I Ls IV - 1,19 ha,
dla działki nr 1593/3 w miejsce występujących użytków: R IIIb, R IVa, R IVb, Ps III, Ls V wpisać R IIIb - 4,85 ha, R IVa - 2,54 ha, R IVb - 0,56 ha, Ps III -1,63 ha, Ps IV- 1,55 ha, Ls IV - 4,05 ha i LsV-0,10 ha,
dla działki nr 1596/2 w miejsce występujących użytków: R IIIa, R IIIb, R IVa, R IVb, Ł III, Ł V, Ps IV, Ls V i Wp wpisać: R IIIa - 6,04 ha, R IIIb - 18,96 ha, R IVa - 22,27 ha, R IVb - 2,78 ha, Ł III - 0,24 ha, ŁIV -1,34 ha, Ps IV - 0,57 ha, Ls IV - 4,43 ha i Wp-0,02 ha,
dla działki nr 1621/1 w miejsce występujących użytków: R IIIb, R IVa i R IVb wpisać. R IIIb - 0,56 ha, R IVa - 0,20 ha, R IVb - 0,09 ha i Ls IV - 0,10 ha,
dla działki nr 1621/2 w miejsce występujących użytków: R IIIb, R IVa, R IVb, R V i Ps III wpisać: R IIIb - 0,24 ha, R IVa - 0,26 ha, R IVb - 0,10 ha, R V - 0,10 ha, Ps III - 0,02 ha i Ls IV-0,21 ha
II. Powyższych zmian dokonać zgodnie z mapą uzupełniającą i wykazem zmian zawartych w operacie pomiarowo-klasyfikacyjnym nr [...] przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem [...].
Wprowadzić zmiany ujęte w pkt. I sentencji decyzji na mapach klasyfikacyjnych i operacie ewidencji gruntów i budynków.
W jej uzasadnieniu wskazał, że aktualizację użytków przeprowadziło Biuro Geodezji i Terenów Rolnych - Pracownia w S. na zlecenie Starostwa Powiatowego
w [...]. Do gleboznawczej klasyfikacji przeznaczone zostały działki położone na terenie powiatu [...], które zostały zalesione w oparciu o wydane decyzje administracyjne. Sporządzony operat pomiarowy zawiera protokół spisany na okoliczność przeprowadzenia oględzin w terenie, który został podpisany przez właściciela kontrolowanej nieruchomości. Protokół zawiera szczegółowe uzasadnienie proponowanych zmian w klasach i użytkach.
Od decyzji tej odwołał się do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego W. I. zarzucając jej naruszenie przepisów 7, 77 § 1, 107 § 1 i art. 10 kpa a także przepisów § 6, 7 i 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956 w sprawie klasyfikacji gruntów, domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu odwołania wskazał, iż na skutek naruszeń prawa doszło do rozbieżności między stanem na gruncie w zakresie klas przyjętych w decyzji, bowiem klasyfikację oparto na danych , które istniały w ewidencji a były skutkiem działań poprzedniego właściciela gruntów. Ma to miejsce w odniesieniu do działki 1533/14 której klasa przyjęta przez klasyfikatora nie odpowiada stanowi faktycznemu, jako, że to gleba z żużlem, żwirem, drylinką oraz betonem
w szczególności w konturach 410/3 410/7 i 409/1. Są tam także skarpy i tereny bagienne. Powinna być to zatem gleba rolniczo nieużyteczna. Na tej samej działce wyróżniono część gruntu oznaczeniem Bp, co oznacza, że ma ona charakter przemysłowy a teren ten w istocie przeznaczony jest pod działalność handlową. Na tej samej działce w konturze 407/1 pozostawienie w klasyfikacji użytku rolnego w klasie II jest nieprawidłowe, ponieważ taka klasa w G. i okolicznych miejscowościach w ogóle nie występuje.
Względem działki nr 1533/14 z niewytłumaczonych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyczyn, w rozstrzygnięciu decyzji wyeliminowano oznaczenie użytku symbolem W (0,17 ha) tzn. nie przeniesiono tego oznaczenia do stanu nowego. Wreszcie wprowadzone decyzją zmiany klasyfikacyjne w żaden sposób nie uwzględniają faktu, że grunt ten znajduje się częściowo pod wodą, a przez rzekę prowadzony jest rurociąg wodny - będący własnością odwołującego. Nie dokonano opisu znajdujących się na omawianej działce zabudowań, także w konturze 409/1, jak również nie wykonano jej opisu świadczącego, że stanowi ona faktycznie nieużytek.
Także gleba na działce nr 1593/3 ma zawyżoną klasyfikację. Organ I instancji nie zwrócił uwagi, że w konturze 411/1, w obszarze, w którym płynęła kiedyś rzeka, pozostały niezasypane wyrobiska oraz nasypy ziemi zsuniętej jako wynik prac podjętych przy budowie nowego koryta rzeki. Teren ten będzie musiał zostać wyrównany poprzez zepchnięcie gruntu koparką. Ponadto wzdłuż rzeki rosły drzewa, które po usunięciu pozostawiły ślady na gruncie, co znacząco wpłynęło na jego stopień dewastacji. Także w konturze 417, 414, 416 w/w działka posiada glebę znacznie niższej klasy ze względu na północne wystawienie,
a dodatkowo na obszarze tym były prowadzone prace ziemne przy użyciu ciężkiego sprzętu celem dokonania obniżenia wzniesień i budowy zbiornika wodnego.
W odniesieniu do działki nr 1596/2 zauważyć należy, że wbrew stanowisku wyrażonym
w decyzji, grunt w tym obszarze jest o niższej klasie niż opisuje to mapa uzupełniająca. Wskazana klasa gruntu wynika z działań podejmowanych przez poprzedniego użytkownika nieruchomości, który dążył do zawyżania klas gruntu. Działka była także wyrównywana na wzniesieniach, co również nie pozostało bez wpływu na jej aktualny stan. Gleba w obszarze tej działki jest kamienista i ze znacznym nachyleniem działek 1621/1 oraz 1621/2, jest znacznie gorszej klasy niż przyjęto w decyzji, co wyraźnie widać w terenie. Opisany wyżej stan faktyczny powinien był stać się przedmiotem analizy organu I instancji i doprowadzić do prawidłowej aktualizacji w zakresie klas i użytków. Brak uwzględnienia opisanych wyżej okoliczności czyni kwestionowaną decyzję wadliwą, ponieważ w istotnym stopniu wpływa na wadliwe oznaczenie klasyfikacji użytków wymienionych w decyzji.
Ponadto w uzasadnieniu decyzji organ I instancji nie opisał czynności, które są wymienione w przepisach przepisów § 6, § 7 i § 8 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956 roku w sprawie klasyfikacji gruntów. Tymczasem przeprowadzenie tych czynności jest konieczne w sprawie ustalenia aktualnej klasyfikacji gruntów. W szczególności w uzasadnieniu decyzji nie ma nawet słowa o sprawdzeniu zaktualizowanego projektu klasyfikacji gruntów przez kompetentnego inspektora (§ 7 ust. 1), czy też o rozpatrzeniu ewentualnych zastrzeżeń złożonych w trybie określonym w § 6. Powołanie się w uzasadnieniu decyzji na podpisanie przez odwołującego protokołu przeprowadzenia w terenie oględzin nie może świadczyć o zaakceptowaniu przezeń ustaleń klasyfikacyjnych, lecz jedynie potwierdza jego obecność w trakcie tychże oględzin. Organ I instancji naruszył przy tym przepis art. 10 § 1 KPA ponieważ wbrew treści tego przepisu nie poinformował go o możliwości zgłoszenia stosownych, a opisanych wyżej, zastrzeżeń, które powinny zostać uwzględnione przy przeprowadzeniu poprawnego operatu poprzedzonego przygotowaniem stosownego protokołu zgodnie z przepisami Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów.
Organ II instancji decyzją z dnia [...] lipca 2008r nr [...] utrzymał
w mocy zaskarżoną decyzję powołując w podstawie prawnej swego rozstrzygnięcia art. 138 §1 KPA oraz art. 20 ust 1 i 3 oraz 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. Z 2005r. nr 240, poz. 2027). W jej motywach podniósł, że analiza zebranego w sprawie materiału wykazała, że decyzja Starosty [...] z dnia [...].05.2008 r. jest prawidłowa. Postępowanie administracyjne prowadzone było z urzędu
i dotyczyło aktualizacji stanu zalesień na działkach w których część dotychczasowych użytków gruntowych rolnych, została decyzją Starosty [...] z dnia [...].02.2003 r., Nr [...] przeznaczona do zalesienia. Decyzja ta została wydana na wniosek W. I. o wyrażenie zgody na przeznaczenie do zalesienia części użytków rolnych. Odnośnie decyzji z dnia [...].05.2008 r. stwierdzono, że jest ona zgodna z wytycznymi zawartymi we wspólnym stanowisku Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii, Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Ministerstwa Finansów z dnia 26 lutego 2003 r. w sprawie zapewnienia aktualności operatów ewidencji gruntów i budynków oraz dostosowania ich do stanu prawnego wynikającego
z rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454). Uaktualnieniu podlegają wszelkie widoczne zmiany w użytkach gruntowych zaistniałe w stosunku do stanu w operacie ewidencyjnym. Nie dotyczy to klas bonitacyjnych, które nie ulegają zmianom w sposób dynamiczny, jak w przypadku użytków gruntowych. Ewentualne zmiany mają zwykle charakter przyrodniczy (np. podtopienie gruntu) lub w mniejszym stopniu mechaniczny (np. degradacja wierzchniej warstwy gleby przez utwardzenie materiałem innym niż glebowy). Zmiany takie może "uchwycić" jedynie właściciel gruntu i z jego tylko wniosku można dokonać terenowej weryfikacji klas bonitacyjnych. Aktualizacja klas bonitacyjnych może być wykonywana tylko przez jednostkę wykonawstwa geodezyjnego zatrudniającą uprawnionego klasyfikatora gruntów na koszt zainteresowanego.
W skardze na tę decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez W. I. zarzucił on naruszenie przepisów prawa materialnego
i procesowego złożył wniosek o uchylenie decyzji obu instancji.
W uzasadnieniu stwierdził, że organ naruszył przepisy art. 20 Prawa geodezyjnego
i kartograficznego oraz § 47 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na aktualizacji gruntów nie tylko stanowiących tereny zalesione ale powierzchni całych działek, przy czym w odniesieniu do tych ich części, które nie są lasem zawyżył ich klasę niezgodnie ze stanem rzeczywistym na gruncie. Naruszenie przepisów polegające na przyjęciu, że przy wprowadzaniu zmian dotyczących sposobu użytkowania (lasy) organ nie wprowadza zmian w klasie bonitacyjnej gruntu, choć ewidencja powinna odzwierciedlać aktualny stan faktyczny i prawny.
Ponowił zarzut naruszenia przepisów art. 7 i 77§ 1 oraz art. 107 KPA polegającego ustaleniu gleboznawczej klasyfikacji gruntu w oderwaniu od rzeczywistego stanu rzeczy. Zarzucił naruszenie art. 10 KPA poprzez przerzucenie na niego ciężaru dowodu w sprawie administracyjnej wszczętej z urzędu i co za tym idzie naruszenie art. 7 i 77 § 1 KPA i jednoczesne uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i poczynionych ustaleń. W uzasadnieniu tych zarzutów stwierdził, że z decyzji organu II instancji wynika, że decyzja pierwszoinstancyjna dotyczy tylko obszarów przeznaczonych do zalesienia. Nie jest to prawda bo decyzja dotyczy gruntów o obszarze 79,79 ha. Dowodzi tego samo zsumowanie powierzchni gruntów wymienionych w punkcie drugim decyzji, gdzie wymienionych jest 5 działek, których łączna powierzchni wynosi 79,49 ha, w tym użytków przeznaczonych do zalesienia jest 10,46 ha zalesionego, a reszta dotyczy całej powierzchni wskazanych w decyzji działek. Organy administracji twierdzą, że analizowały jedynie obszar 5,20 ha, podczas, gdy aktualizacja - zgodnie z treścią decyzji Starosty [...] - jest przeprowadzana na prawie 80 ha. Starosta [...] sprawdził stan części należących do niego użytków rolnych, ale treść decyzji z dnia [...] maja 2008 r. odnosi się do obszaru przekraczającego powierzchnię, która była analizowana przez Starostę. Ponadto zgłoszenie robót geodezyjnych z dnia 8.08.2007 r. znajdujące się w pliku operatu pomiarowego według zapisu w punkcie II wyraźnie wskazuje działki nr 1593/1, 1533/1, 1621/1, 1621/2, 1533/14, 1596 i 1621/2, rodzaj i cel pracy jako aktualizację klas i użytków oraz aktualizację mapy klasyfikacyjnej. Dodatkowo należy podkreślić, iż ani decyzja Starosty ani wykaz zmian gruntowych nic nie mówi o wprowadzeniu terenu Bp na dgr 1533/14 - jednak na mapie uzupełniającej klas i użytków dz. Nr 1533/14 taki teren jest uwidoczniony. Takiego terenu
w miejscu uwidocznionym skarżący nie zakładał. Zaznaczenie terenu Bp na mapie uzupełniającej aktualizacji klas i użytków dz. nr 1533/14 dowodzi także, iż Starosta [...] analizował nie tylko obszar użytków rolnych przeznaczonych do zalesienia. Tego rodzaju działanie wprowadza do ewidencji gruntów i budynków dane niezgodne z rzeczywistością (tym bardziej, że ostatnia aktualizacja danych odnoszących się do w/w gruntów była przeprowadzana ok. 30 lat temu), co jest oczywiście niezgodne z charakterem prawnym ewidencji, która powinna odzwierciedlać aktualne dane. Zaskarżone decyzje wprowadzają do ewidencji gruntów informacje, które nie odpowiadają rzeczywistemu stanowi tych nieruchomości i dlatego nie mogą się ostać w obrocie prawnym. Sporządzony operat nie odzwierciedla prawidłowego stanu faktycznego, co w konsekwencji prowadzi do błędnych ustaleń w decyzji organu I instancji. Skoro bowiem zaskarżone decyzje zmieniają opis pięciu nieruchomości na całym ich obszarze, co wyraźnie wynika z rozstrzygnięcia decyzji z dnia [...].05.2008 r., to z pewnością opis tych nieruchomości powinien mieć charakter rzeczywisty tj. istniejący w dacie wydania decyzji. Prawidłowy stan faktyczny opisujący wskazane
w decyzjach obydwu organów działki przedstawił wyczerpująco w odwołaniu, ponieważ Starosta nie powiadomił go w trybie określonym przepisem art. 10 KPA
o możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów. Podtrzymując zarzuty i twierdzenia odwołania podniósł, iż odniesienie się do nich w decyzji zaskarżonej nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa, a przytoczona w uzasadnieniu decyzji
z dnia [...].07.2008 r. argumentacja jest ponadto nielogiczna. Zgodnie z przepisem art. 20 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne w związku z przepisem § 47 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r.
w sprawie ewidencji gruntów i budynków prowadzona przez starostów ewidencja gruntów
i budynków ma mieć charakter aktualny. Stan aktualny to stan odpowiadający rzeczywistemu obrazowi danej nieruchomości w dniu sporządzania operatu stanowiącego następnie podstawę dokonania zmian ustaleń klasyfikacyjnych działek. Z tej perspektywy argumentacja organu II instancji jest nieprawidłowa, ponieważ zgodnie z przedstawionym w zaskarżonej decyzji stanowiskiem, organ nie musi badać wszystkich elementów w oparciu o które wprowadzane są zmiany w ewidencji gruntów. Z uzasadnienia decyzji z dnia [...].07.2008 r. wynika wręcz, że organy administracji publicznej, na których spoczywa obowiązek uaktualniania ewidencji gruntów i budynków godzą się z faktem, że uwidocznione w ewidencji zmiany nie odpowiadają w dniu ich wprowadzania stanowi rzeczywistemu. Tego rodzaju stanowisko nie ma jednak nic wspólnego z powołanymi wyżej przepisami, a argument, że stosowne zmiany mogą zostać wprowadzone na jego koszt pod warunkiem przygotowania stosownej opinii jest niczym innym, jak niezgodnym z przepisami KPA przerzuceniem na stronę wszczętego
z urzędu postępowania administracyjnego obowiązku prowadzenia dowodów. Orzekające
w przedmiotowej sprawie organy zapomniały, że zgodnie z przepisem art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią m.in. podstawę wymiaru podatków i świadczeń, co z kolei oznacza, że to organy administracji powinny -skoro przeprowadzają aktualizację danych - zadbać, aby dane wynikające z operatu miały charakter rzeczywisty. Argumenty podniesione w uzasadnieniu decyzji z dnia [...].07.2008 r. są nielogiczne i wzajemnie się wykluczające. Na stronie 2 uzasadnienia decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stwierdza, że uaktualnieniu podlegają wszelkie widoczne zmiany w użytkach gruntowych zaistniałe
w stosunku do stanu w operacie ewidencyjnym. W następnym zdaniu organ II instancji stwierdza już jednak, że nie dotyczy to klas bonitacyjnych. Tymczasem w decyzji organu
I instancji znajdujemy właśnie wprowadzenie zmian w zakresie klas bonitacyjnych, co oznacza zatem, że organ II instancji z jednej strony dyskwalifikuje wprowadzanie zmian
w przedmiocie wymienionych wyżej klas, z drugiej zaś przechodzi do porządku dziennego nad faktem, że klasy bonitacyjne zostały zmienione decyzją organu I instancji. Mało tego:
w dalszej części uzasadnienia (strona 2 uzasadnienia decyzji) organ stwierdza, że ewentualne zmiany użytków gruntowych mają charakter przyrodniczy albo mechaniczny, nie zwracając jednocześnie uwagi, że właśnie tego rodzaju zmiany wpływające na rodzaj klasy bonitacyjnej zostały opisane w odwołaniu. Nieporozumieniem jest stwierdzenie, jakoby opisywane zmiany powinny zostać "uchwycone" wyłącznie przez właściciela. Skoro bowiem w sprawie został sporządzony operat poprzedzony stosowną analizą gruntów, to jest oczywiste, że stan zaobserwowany na tych gruntach przez autora operatu powinien znaleźć w nim stosowne odzwierciedlenie. Skarżący zarzucił ponadto, że organ II instancji w ogóle nie ustosunkował się do jego zarzutu dotyczącego naruszenia przepisów § 6, § 7 i § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów, które stanowiło podstawę prawną czynności dokonanych przez organ I instancji. W sprawie nie odbyło się sprawdzenie zaktualizowanego projektu klasyfikacji gruntów przez kompetentnego inspektora (§ 7 ust. 1), ani też rozpatrzenie ewentualnych zastrzeżeń złożonych w trybie określonym w § 6. Powołanie się w uzasadnieniu decyzji na podpisanie przezeń protokołu przeprowadzenia
w terenie oględzin w żaden sposób nie może świadczyć o zaakceptowaniu ustaleń klasyfikacyjnych, lecz jedynie potwierdza jego obecność w trakcie oględzin. Organ I instancji naruszył przy tym przepis art. 10 § 1 KPA ponieważ wbrew treści tego przepisu nie poinformował go o możliwości zgłoszenia stosownych, a opisanych w odwołaniu, zastrzeżeń, które powinny zostać uwzględnione przy przeprowadzeniu poprawnego operatu poprzedzonego przygotowaniem stosownego protokołu tj. zgodnie z przepisami rozporządzenia W piśmie uzupełniającym skargę pełnomocnik skarżącego ponowił jej zarzuty wskazując na niezachowanie w sprawie wymogów wspomnianego rozporządzenia (§ 6, 7, 8), co ograniczyło uprawnienie stron do uczestnictwa w sprawie administracyjnej. Zarzucił bezpodstawność twierdzenia organu o "zawieszeniu" tego rozporządzenia. Podniósł, że wbrew twierdzeniu organu w przywoływanym przezeń wspólnym stanowisku Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii wskazano i Ministra Finansów na obowiązek stosowania wspomnianego rozporządzenia. Wyjaśnił, że podpis skarżącego pod protokołem nie jest wyczerpaniem procedury składania zastrzeżeń przewidzianych w § 8 rozporządzenia
a świadczył jedynie o przyjęciu w do wiadomości poczynionych ustaleń. W druku operatu znajduje się miejsce stronie 5 na podpis weryfikatora (§ 7 rozporządzenia). Rubryka ta jest
w operacie pusta, co dowodzi niezweryfikowania operatu. Decyzja organu I instancji jest wewnętrznie niespójna, bowiem w punkcie I ust. 1 odzwierciedla zmiany proponowane
w operacie pomiarowym pkt 5-17 str. 5 operatu, propozycje zmian ujęte są natomiast w pkt 1 do 17 protokołu (str. 3 operatu) i w wykazie zmian stanowiącym załącznik do operatu.
W punkcie I ust. 2 decyzji odzwierciedlono wszystkie znajdujące się w wykazie zapisy. Organ II instancji tej nieprawidłowości nie zauważył. Decyzja organu I instancji jest sprzeczna z wyżej wymienionej przyczyny z operatem a zatem także z § 44 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru
Geodezyjnego o Kartograficznego wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych
w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podniósł, że decyzja I instancji została wydane na wniosek W. I. o wyrażenie zgody na przeznaczenie do zalesienia części użytków rolnych będących częścią gospodarstwa rolnego. Odnośnie decyzji z dnia [...].05.2008 r. należy stwierdzić, że jest ona zgodna z wytycznymi zawartymi we wspólnym stanowisku Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii, Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Ministerstwa Finansów z dnia 26 lutego 2003 r. w sprawie zapewnienia aktualności operatów ewidencji gruntów i budynków oraz dostosowania ich do stanu prawnego wynikającego z rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454). Jest też zgodna z ww. wytycznymi dotyczącymi klasyfikacji gruntów zalesionych z dnia 07.10.2005 r. Należy stwierdzić, że zmiany w użytkach gruntowych i w klasach bonitacyjnych prowadzone są z urzędu tylko w przypadkach takich, jak ww. ponadto jeśli dotyczą wszelkich inwestycji
o charakterze publicznym. Podobnie w przypadku realizacji modernizacji ewidencji gruntów
i budynków na danym obiekcie oraz na gruntach zmeliorowanych. Wszelkie inne zmiany zwłaszcza klas bonitacyjnych mogą być dokonywane jedynie na wniosek właściciela gruntu. Aktualizacja klas bonitacyjnych może być wykonywana tylko przez jednostkę wykonawstwa geodezyjnego, która zatrudnia upoważnionego klasyfikatora gruntów, na koszt zainteresowanego. W przedmiotowej sprawie nie naruszono wymienionych w skardze przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956 r. ponieważ są one aktualnie zawieszone. Odnoszą się do klasyfikacji podstawowej, która ze względu na swą specyfikę wymagała specjalnego toku postępowania. Natomiast wszelkie inne dokonywane zmiany klasyfikacyjne (z wyjątkiem klasyfikacji pomelioracyjnej), są tylko weryfikacją tej podstawowej. Jeśli chodzi o przedmiotowe prace pomiarowo-klasyfikacyjne to przez cały czas ich trwania odbywały się przy udziale przedstawiciela wyznaczonego przez właściciela, działek. W. I. został osobiście w kancelarii swojej firmy zapoznany z proponowanymi zmianami klasyfikacyjnymi (mapy uzupełniające wraz z protokołem zmian) i wówczas przedmiotowy protokół bez zastrzeżeń podpisał. Decyzja Starosty [...] z dnia [...].05.2008 r. orzekająca o zmianach w operacie ewidencji gruntów wiąże się ściśle z decyzjami wyrażającymi zgodę na zalesienie części gruntów rolnych i jest faktycznie decyzyjnym zakończenie przedmiotowej wynikającej z pierwotnego wniosku W. I. w którym wnosił
o zezwolenie na zalesienie. Zmiany rodzajów użytków, które nie zostały uznane za grunty leśne ale były z nimi stykowo związane dotyczą fragmentów naruszonych konturów użytków gruntowych i zostały dokonane na podstawie stanu faktycznego. Tych samych fragmentów dotyczyły zmiany klas, były one logiczne i niezbędne dotyczyły niewielkiego obszaru
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta jest dokonywana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, na co wskazuje art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), określanej w dalszej części P.p.s.a. W powyższym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu materialnemu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. eliminacja przedmiotu skargi z obrotu prawnego następuje w razie stwierdzenia, iż nastąpiło naruszenie prawa materialnego mającego wpływ na wynika sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Z art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wspomniany przepis zezwala zatem sądowi administracyjnemu na uwzględnienie skargi z uwagi na okoliczności, których skarżący nie podnosił w skardze.
Dokonując kontroli wskazanego wyżej aktu Sąd uznał, że narusza on przepisy prawa.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia organu I instancji stanowiły przepisy art. 20 ust. 1 i art. 22 ustawy z dnia 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4.06.1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów oraz §§ 45 i 46 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29. 03. 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Organ II instancji rozstrzygając odwołanie od decyzji jako podstawę materialnoprawną swojego rozstrzygnięcia wskazał jedynie przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, stwierdzając w odpowiedzi na skargę, że przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4.06.1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów (Dz. U. Nr 19, póz. 97 z 1956 r. z późn. zm.) "są aktualnie zawieszone".
Rozstrzygając w pierwszej kolejności kwestię przepisów, które należy stosować przy określaniu zmian w zakresie klasyfikacji gruntów stwierdzić należy, że przepisy między innymi rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4.06.1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów (Dz. U. Nr 19, poz. 97 z 1956 r. z późn. zm.) mają w tej materii w dalszym ciągu zastosowanie. Przepisy tego rozporządzenia zostały wydane na podstawie art. 2 ust. 3 i 4 dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 6, poz. 32). Dekret ten został wprawdzie uchylony art. 58 pkt 3 ustawy z dnia 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, jednak ustawa ta w art. 59 przewiduje, że do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w ustawie pozostają w mocy dotychczasowe przepisy, jeżeli nie są z nią sprzeczne. Nie ma żadnych wątpliwości, że przepisy przedmiotowego rozporządzenia nie są sprzeczne z ustawą z dnia 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, dlatego według tych właśnie przepisów należy przeprowadzić klasyfikację gruntów oczywiście z uwzględnieniem w zakresie właściwości określonych tam organów.
Przyjęcie przez Sąd stanowiska, że w sprawie mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4.06.1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów (Dz. U. Nr 19, poz. 97 z 1956 r. z późn. zm.) powoduje konieczność skasowania zaskarżonej decyzji, bowiem określony w tym rozporządzeniu tryb postępowania został zastosowany przez organ I instancji jedynie do etapu określonego w § 6 ust. 1. Zauważyć należy, że dopiero prawomocne orzeczenie w sprawie klasyfikacji gruntów stanowi podstawę do wniesienia wyników klasyfikacji do ewidencji gruntów i budynków (§ 9 rozporządzenia).
Zgodzić należy się ze stanowiskiem organów, że mogły one z urzędu dokonać przekwalifikowania gruntów, których zalesienia dokonał W. I. Niemniej jednak przyznać należy rację skarżącemu, że organy postępowaniem objęły grunty o powierzchni 79,79 ha, podczas kiedy powierzchnia gruntu objętego zalesieniem wynosiła 10,46 ha, tak więc objęły zakresem swojego badania również inne grunty stanowiące własność skarżącego.
Ponownie rozpatrując sprawę rolą organów będzie przeprowadzenie postępowania zmian w klasyfikacji gruntów z uwzględnieniem przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4.06.1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów (Dz. U. Nr 19, poz. 97 z 1956 r. z późn. zm.).
Z przytoczonych wyżej względów, sąd przy zastosowaniu art. 135 P.p.s.a. uchylił decyzje obu instancji w oparciu o art. 145 §1 pkt 1 lit. c tej ustawy. Na podstawie art. 152 P.p.s.a. sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach orzekł Sąd po myśli art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło