I OSK 529/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-07-27

Skład orzekający: Anna Łukaszewska-Macioch, Małgorzata Pocztarek, Anna Lech

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba posiadająca wpis do ewidencji działalności gospodarczej, która faktycznie nie podjęła tej działalności i nie podlega obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, może być uznana za osobę bezrobotną?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że sam fakt posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, niezależnie od faktycznego prowadzenia tej działalności i podlegania ubezpieczeniom społecznym, stanowi przesłankę do pozbawienia statusu osoby bezrobotnej. Sąd podkreślił, że przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy jest restrykcyjny i wymaga spełnienia dwóch niezależnych warunków: nieposiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej oraz niepodlegania obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. Niespełnienie jednego z tych warunków jest wystarczające do utraty statusu bezrobotnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła B. B., która została uznana za osobę bezrobotną, a następnie orzeczono o utracie tego statusu z powodu posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Po wznowieniu postępowania, organ uchylił poprzednie decyzje i odmówił uznania za bezrobotną, wskazując na wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. WSA w Opolu uchylił decyzje organów, wskazując na naruszenia proceduralne, ale jednocześnie stwierdził, że posiadanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej uniemożliwia uzyskanie statusu bezrobotnego. B. B. wniosła skargę kasacyjną, kwestionując interpretację przepisów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Pocztarek sędzia NSA Anna Lech (spr.) Protokolant Joanna Drapczyńska po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 28 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Op 351/09 w sprawie ze skargi B. B. na decyzję Wojewody O. z dnia (...) sierpnia 2009 r. nr (...) w przedmiocie uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie statusu bezrobotnego i stwierdzenia utraty statusu bezrobotnego oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 28 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Op 351/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w pkt 1 uchylił decyzję Wojewody O. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie statusu bezrobotnego i stwierdzenia utraty statusu bezrobotnego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty N. z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...], w części dotyczącej uchylenia decyzji Starosty N. z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...]; w pkt 2 w pozostałej części oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał na następujący stan faktyczny sprawy: decyzją z dnia [...] września 2007 r., nr [...], Starosta N. na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) uznał B. B. z dniem 20 września 2007 r. za osobę bezrobotną, orzekając jednocześnie o odmowie przyznania jej prawa do zasiłku z uwagi na brak wymaganego okresu zatrudnienia w ciągu 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...], Starosta N. na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a oraz art. 33 ust. 4 pkt 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, na skutek pisma B. B. z dnia 2 kwietnia 2008 r., zawiadamiającego o rezygnacji z pośrednictwa Urzędu Pracy, orzekł o utracie przez B. B. statusu osoby bezrobotnej z dniem 2 kwietnia 2008 r. Postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r. Starosta N. wznowił z urzędu postępowanie zakończone powyższymi decyzjami, podając, że w dniu 8 maja 2009 r. B. B. dostarczyła zaświadczenie z Urzędu Miejskiego w P. potwierdzające posiadanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, dokonanego w dniu 10 grudnia 2003 r., na którym widnieje data rozpoczęcia działalności 1 stycznia 2004 r., co uzasadnia zweryfikowanie powyższych decyzji. Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r., Starosta N. na podstawie art. 145 § 1 i art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a., orzekł o uchyleniu decyzji własnych z dnia [...] sygn. akt I OSK 529/10 września 2007 r. oraz z dnia [...] kwietnia 2008 r. Jednocześnie na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy orzekł o odmowie uznania B. B. za osobę bezrobotną z dniem 20 września 2007 r., wskazując na fakt dostarczenia zaświadczenia o dokonanym w dniu 10 grudnia 2003 r. wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, który to wpis - wedle wyjaśnień Urzędu Miejskiego w P. nadal figuruje w ewidencji. Organ stwierdził, że z uwagi na posiadanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej B. B. nie mogła figurować w ewidencji bezrobotnych urzędu pracy od 20 września 2007 r. do 1 kwietnia 2008 r., gdyż wpis do ewidencji powoduje, że od tego dnia strona nie spełnia warunków z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit f o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, bowiem nie może być bezrobotnym ten, kto posiada wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. Wojewoda O. utrzymał w mocy wskazaną wyżej decyzję podnosząc, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f powołanej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, status bezrobotnego może uzyskać osoba, która nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej albo nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników. Organ podkreślił, że strona złożyła dokumenty potwierdzające posiadanie przez nią wpisu do ewidencji od dnia 10 grudnia 2003 r., w związku z czym Wojewoda O. uznał, że decyzja pierwszoinstancyjna jest zasadna. Na tę decyzję B. B. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zarzucając naruszenie art. 6 i art. 151 § 1 K.p.a. poprzez zastosowanie przepisów, które obowiązywały w dniu wydania skarżonej decyzji zamiast przepisów obowiązujących w momencie zarejestrowania się przez skarżącą w Powiatowym Urzędzie Pracy; naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. poprzez uznanie, że posiadanie przez skarżącą wpisu do ewidencji stanowi istotną dla sprawy okoliczność faktyczną stanowiącą przesłankę do wznowienia postępowania, podczas gdy nie miała ona wpływu na treść tej decyzji z uwagi na fakt wejścia w życie zmienionego przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy po wydaniu przez Starostę sygn. akt I OSK 529/10 uchylonej decyzji; naruszenie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, poprzez uznanie, że bezrobotnym nie może być osoba posiadająca wpis do ewidencji i samo posiadanie wpisu nie pozbawia statusu bezrobotnego, jeśli osoba nie podlega obowiązkowi ubezpieczenia społecznego; W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, przytaczając treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z dnia 28 grudnia 2009 r. uznał, że skarga zasługuje częściowo na uwzględnienie, gdyż organy administracji naruszyły przepisy procedury administracyjnej w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, jednak z przyczyn innych niż podnoszone w skardze. W pozostałej części Sąd wprawdzie dostrzegł pewne naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego i postępowania, jednak nie miały one, zdaniem Sądu, wpływu na wynik sprawy w opisanym wyżej stopniu, uzasadniającym uchylenie zaskarżonych rozstrzygnięć. Granice postępowania wznowieniowego wyznacza zakres sprawy administracyjnej, która została rozstrzygnięta w toku instancji przez wydanie decyzji (postanowienia), a przedmiotem tego postępowania jest przeprowadzenie weryfikacji decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji dotyczyło dwóch odrębnych zagadnień, to jest uznania za bezrobotnego oraz utraty statusu bezrobotnego. Natomiast okoliczność, iż Wojewoda O. decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2009 r. oznacza, że zaakceptował w pełni rozstrzygnięcie organu pierwszoinstancyjnego. Tymczasem przyjęta przez organ pierwszej instancji konstrukcja rozstrzygnięcia zawartego w decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. sprowadza się do merytorycznej wypowiedzi organu jedynie co do przyznania statusu bezrobotnego. Brak jest natomiast orzeczenia w zakresie utraty tego statusu. W związku z tym Sąd pierwszej instancji stwierdził, że rozstrzygnięcie organu doprowadziło do sytuacji, w której - wobec uchylenia decyzji o utracie statusu bezrobotnego - pozostaje nadal nierozpoznany wniosek skarżącej z dnia 2 kwietnia 2008 r. o rezygnacji z przysługującego jej statusu osoby bezrobotnej. sygn. akt I OSK 529/10 Zdaniem Sądu wniosku tego nie rozstrzyga orzeczenie o odmowie przyznania statusu bezrobotnego, gdyż odnosi się ono wyłącznie do wniosku skarżącej o przyznanie tego statusu. Dlatego też Sąd uznał, że decyzja z dnia [...] czerwca 2009 r. oraz utrzymująca ją w mocy decyzja organu odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2009 r., ograniczające się wyłącznie do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji ostatecznej z pominięciem obowiązku rozstrzygnięcia istoty sprawy, wydane zostały z naruszeniem art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. W dalszej części swych rozważań Sąd pierwszej instancji uznał, że organy administracji obu instancji prawidłowo ustaliły, że w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka wznowienia polegająca na tym, że wyszło na jaw, iż skarżąca posiada wpis do ewidencji działalności gospodarczej dokonany w dniu 10 grudnia 2003 r. i wpis ten nadal figuruje w ewidencji pod numerem [...]. W odniesieniu natomiast do kwestii stosowania przepisów we wznowionym postępowaniu Sąd wskazał, że w rozpoznawanej sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy obowiązujące w dacie wydawania decyzji objętej wznowieniem. Organy powinny zatem oceniać sytuację skarżącej na gruncie uregulowań obowiązujących w dacie złożenia przez nią wniosku o przyznanie statusu osoby bezrobotnej, a nie w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie orzekania we wznowionym postępowaniu, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. Przy czym Sąd dodał, że w niniejszej sprawie mając niewyrejestrowaną działalność gospodarczą, skarżąca nie mogła uzyskać statusu osoby bezrobotnej. Powołując się na uchwałę składu siedmiu sędziów z dnia 16 grudnia 1996 r., sygn. akt OPS 5/96, Sąd pierwszej instancji podzielił pogląd w niej wyrażony, że istotą definicji bezrobotnego jest założenie, iż chodzi o osobę, która ma uzyskać prawny status bezrobotnego, nie ma pracy, nie prowadzi innej działalności zarobkowej, a tym bardziej nie jest podmiotem gospodarczym. W razie uzyskania przez organ zatrudnienia w późniejszym czasie dowodów uzasadniających wznowienie postępowania, a dotyczących uzyskania przez konkretną osobę wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, organ powinien umożliwić jej wykazanie, że działalności tej nie podjęła i działalność tę wyrejestrowała. Przy czym ciężar dowodu wykazania tych okoliczności spoczywa na osobie, która jest zainteresowana utrzymaniem uzyskanego wcześniej statusu sygn. akt I OSK 529/10 bezrobotnego. Sąd podkreślił, że takie stanowisko zostało utrwalone w orzecznictwie sądowym. Sąd pierwszej instancji zauważył, że przepisy prawa materialnego dotyczące definicji osoby bezrobotnej, a także utraty statusu bezrobotnego z uwagi na prowadzoną działalność gospodarczą były kilkakrotnie zmieniane. Dokonana przez ustawodawcę zmiana art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez wprowadzenie kategorycznego przepisu o zakazie posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, doprowadziła, w ocenie Sądu, do usunięcia wszelkich ewentualnych wątpliwości odnośnie uprawnień osób mających zarejestrowaną działalność gospodarczą do świadczeń określonych w tej ustawie. Przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy, zdaniem Sądu, jest niewątpliwie bardziej restrykcyjny, niż poprzednie jego brzmienie. W dalszych obszernych rozważaniach dotyczących interpretacji art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu doszedł do wniosku, że na gruncie tego przepisu fakt braku po stronie osoby mającej zarejestrowaną działalność gospodarczą obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne nie oznacza, że z tego powodu osoba ta należy do kręgu osób, które na podstawie odrębnych przepisów nie podlegają ubezpieczeniu społecznemu, gdyż nie są wymienione w katalogu podmiotów, na których ciąży obowiązek ubezpieczenia obowiązkowego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników. Od pkt 2 wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Opolu skargę kasacyjną złożyła B. B., wnosząc o jego uchylenie w tej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Wniesiono także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w brzmieniu obowiązującym do dnia 25 października 2007 r., polegające na uznaniu, iż: a) poprzez niedokonanie wyrejestrowania działalności skarżąca pozbawiła się możliwości obalenia domniemania prowadzenia działalności gospodarczej, sygn. akt I OSK 529/10 podczas, gdy skarżąca w ogóle, to jest od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do chwili obecnej, nie podjęła pozarolniczej działalności i na przyznanie jej statusu osoby bezrobotnej w okresie od dnia 9 lutego do 3 kwietnia 2007 r. nie może mieć wpływu zdarzenie (wyrejestrowanie działalności), które mogło nastąpić po tym okresie; b) niepodjęcie pozarolniczej działalności przez osobę posiadającą wpis do ewidencji działalności gospodarczej stanowi inną niż niepodleganie obowiązkowi ubezpieczenia społecznego przesłankę uzyskania statusu osoby bezrobotnej, podczas, gdy w myśl art. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym nie podlegają osoby, które faktycznie pozarolniczej działalności gospodarczej nie prowadzą. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyciągnął błędne wnioski z wyroków innych sądów administracyjnych, które stosując art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy orzekały w sprawach, w których stan faktyczny był odmienny. Zdaniem skarżącej kasacyjnie o statusie osoby bezrobotnej decyduje nie zarejestrowanie jako podmiotu gospodarczego, ale faktyczne podjęcie działalności gospodarczej, a więc przystąpienie do obrotu gospodarczego. Dopiero od momentu przystąpienie do obrotu gospodarczego, a nie od momentu zgłoszenia działalności do ewidencji, nie można uzyskać statusu osoby bezrobotnej. Podała ponadto, że takie stanowisko Urzędy Pracy przyjmowały wcześniej, pytając tylko o to, czy osoba ubiegająca się o status osoby bezrobotnej faktycznie prowadzi działalność gospodarczą. Skarżąca wskazała, że gdy rejestrowała się w Urzędzie Pracy nie informowano jej, że sam wpis do ewidencji działalności gospodarczej ma znaczenie dla uznania jej za osobę bezrobotną. Gdyby tak było, skarżąca zapewniła, że z pewnością wtedy wykreśliłaby działalność gospodarczą z ewidencji. Skoro więc w myśl art. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym nie podlegają osoby, które faktycznie nie prowadzą pozarolniczej działalności gospodarczej, nie można stwierdzać interpretując inny przepis, że sygn. akt I OSK 529/10 takie osoby ubezpieczeniom społecznym podlegają. Obowiązek ubezpieczenia powstaje bowiem z dniem rozpoczęcia działalności, co oznacza faktyczne podjęcie działalności gospodarczej. Zatem, w ocenie autorki skargi kasacyjnej, jeżeli nie doszło do podjęcia działalności z powodu przeszkód prawnych lub faktycznych, obowiązek ubezpieczenia nie powstaje, tym samym osoba wpisana do ewidencji działalności gospodarczej możne być uznana za osobę bezrobotną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. W niniejszej sprawie skarga kasacyjna zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art.2 ust.1 pkt. 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji trafnie przyjął, że skarżąca kasacyjnie nie spełnia wymogów zawartych w art. 2 ust, 1 pkt. 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, skoro posiada wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Skoro bowiem ma nie wyrejestrowaną działalność gospodarczą, to nie mogła uzyskać statusu osoby bezrobotnej, nawet w sytuacji niepodjęcia działalności gospodarczej i nie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. W tym miejscu zasadnym wydaje się powołanie na uchwałę składu 7 sędziów Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 1996r. ( OPS 5/96, ONSA 1997/2/47), w której to uchwale – jeszcze na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu – wyrażony został pogląd, zachowujący aktualność na gruncie obecnie obowiązującej ustawy, że osoba, która uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej może być pozbawiona statusu bezrobotnego w wyniku wznowienia postępowania z tego powodu, że jest wpisana do ewidencji działalności gospodarczej, chyba że wykaże, iż nie podjęła działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności. W uzasadnieniu tej uchwały zostało wskazane, że istotą definicji bezrobotnego jest założenie, iż chodzi o osobę, która nie ma pracy, nie prowadzi innej działalności zarobkowej, a tym bardziej nie jest podmiotem gospodarczym. Zauważyć należy, że art. 2 ust.1 pkt.2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w obecnym brzmieniu jest jeszcze bardziej restrykcyjny, niż w brzmieniu poprzednio obowiązującym, bowiem teraz bez znaczenia dla utraty statusu bezrobotnego jest fakt niepodjęcia działalności gospodarczej, do prowadzenia której upoważniał posiadany wpis, z którym wiąże się obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie społeczne. Tym samym stwierdzić należy, że z art. 2 ust.1 pkt.2 lit. f ustawy wynika, iż sam fakt posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, bez względu na to, czy działalność ta jest prowadzona (nawet w sytuacji niepodlegania obowiązkowi ubezpieczenia społecznego), stanowi przesłankę uzasadniającą pozbawienie takiej osoby statusu bezrobotnego. W przepisie tym wymienione są dwa niezależne od siebie warunki, których spełnienie pozwala na uznanie określonej osoby za osobę bezrobotną. Pierwszym jest nieposiadanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, a drugim niepodleganie – na podstawie odrębnych przepisów – obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników. Przy czym dla utraty statusu bezrobotnego wystarczy niespełnienie jednego z tych warunków. Jeżeli więc z różnych przyczyn organ zatrudnienia dopiero w późniejszym czasie uzyska dowody – będące podstawą wznowienia – że dana osoba uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, to w wyniku wznowienia postępowania może pozbawić statusu bezrobotnego osobę, która nie wykaże, że od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji działalności gospodarczej do dnia jej wyrejestrowania działalności tej nie podjęła. Takiej osobie organy zatrudnienia powinny umożliwić wykazanie, że działalności tej nie podjęła i że ją wyrejestrowała. Przy czym ciężar dowodu spoczywa na osobie zainteresowanej utrzymaniem uzyskanego wcześniej statusu bezrobotnego. Wskazać w tym miejscu należy, że istotą postępowania wznowieniowego jest powrót sprawy do postępowania zwykłego, co oznacza, że wydanie decyzji następuje tak, jakby sprawa nie była jeszcze rozstrzygana w danej instancji. To zaś oznacza, że przy postępowaniu wznowieniowym należy stosować przepisy prawa materialnego obowiązujące w dacie orzekania, zgodnie z zasadą legalizmu określoną w art. 6 k.p.a., który stanowi, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Odstępstwo od tej zasady będzie miało miejsce jedynie w odniesieniu do decyzji deklaratoryjnych, to jest decyzji stwierdzających wyłącznie skutek prawny, który nastąpił z mocą ex tunc. Stwierdzić należy, że rozstrzygnięcie odnośnie statusu bezrobotnego należy zaliczyć właśnie do decyzji deklaratoryjnych, gdyż decyzja organu stwierdza jedynie fakt uprawnienia wynikającego z przepisów prawa, potwierdzając, że danej osobie przysługuje takli status wywołując skutek prawny wstecz, to jest od momentu, w jakim stan prawny zaistniał. W związku z tym należy dojść do wniosku, że w rozpoznawanej sprawie należało stosować przepisy obowiązujące w dacie wydania decyzji objętej wznowieniem. Zatem organy sytuację skarżącej powinny oceniać zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie złożenia przez nią wniosku o przyznanie statusu osoby bezrobotnej, a nie w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie orzekania we wznowionym postępowaniu, z którą to sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy uznać należy, że skoro skarżąca kasacyjnie w chwili uznania jej za osobę bezrobotną posiadała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, to nie spełniała warunków do uznania jej za osobę bezrobotną, pomimo iż nie podlegała obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło