II FZ 51/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Edyta Anyżewska po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 grudnia 2009 r., sygn. akt I SA/Po 1060/09 odmawiające wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi R. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 30 września 2009 r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2009 r., sygn. akt I SA/Po 1060/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił R. M. wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 30 września 2009 r. w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki. W motywach orzeczenia Sąd wojewódzki wyjaśnił, że skarżący nie uzasadnił wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Ograniczył się jedynie do ogólnikowego stwierdzenia, że wykonanie decyzji "spowoduje nieodwracalne skutki w postaci zbycia majątku, który nie będzie mógł być nigdy odzyskany, dla skarżącego i całej jego rodziny". Skarżący nie uwiarygodnił, iż wykonanie zobowiązania wynikającego z decyzji Dyrektora Izby Skarbowej spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwo trudnych do odwrócenia skutków określonych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej P.p.s.a. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący domagał się uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, podnosząc iż wykonanie w całości lub w części decyzji Dyrektora Izby Skarbowej spowoduje dla niego i jego rodziny nieodwracalne skutki. Skarżący wyjaśnił, że prowadzi działalność na własny rachunek, świadcząc usługi związane ze sportem. Wspólnie z żoną wychowuje 3 dzieci. Wskazał, że obciążenie jego dochodu może przyczynić się do utraty jedynego źródła dochodu, bowiem może być źle widziane przez zarząd spółki, na rzecz której świadczy usługi. W takiej sytuacji znalezienie pracy, w dobie kryzysu, w dziedzinie sportu i odzyskanie zaufania w tej branży może okazać się niemożliwe. Skarżący podniósł, że próba wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, będzie więc w konsekwencji pozbawieniem całej jego rodziny prawa do godnego życia, przymusowego zbycia majątku i zadłużenia się na nieosiągalne kwoty, które i tak w konsekwencji nie będą w stanie zaspokoić zobowiązania, natomiast cały dorobek życia nie będzie mógł być nigdy odzyskany. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Za ugruntowany należy uznać pogląd, iż wskazane wyżej przesłanki należy rozumieć w ten sposób, iż brak ochrony tymczasowej doprowadzi do powstania takiej szkody, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por. J.P. Tarno - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz - Wyd. Prawnicze LexisNexis 2006, s. 190 i powołane tam orzecznictwo). Pamiętać przy tym trzeba, że wspomniane przesłanki należy rozumieć ściśle, gdyż wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji stanowi odstępstwo od generalnej zasady jej wykonalności (por. art. 61 § 1 P.p.s.a.). Chodzi więc w art. 61 § 3 P.p.s.a. o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe (bądź istotnie utrudnione) przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy. Ciężar uprawdopodobnienia wspomnianych przesłanek spoczywa przy tym na wnioskodawcy. Okolicznościami uznawanymi w orzecznictwie za wysoce szkodliwe i zarazem trudne do odwrócenia w ujęciu art. 61 § 3 P.p.s.a. jest m.in. pozbawienie wnioskodawcy jedynego źródła utrzymania (por. post. NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, Lex nr 281811) Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że strona w sposób dostateczny wykazała, że w niniejszej sprawie spełnione zostały ustawowe przesłanki uzasadniające udzielenie jej ochrony tymczasowej. Wprawdzie uzasadnienie zażalenia jest bardzo lakoniczne i nie zawiera żadnych informacji, pozwalających na ustalenie stanu majątkowego i finansowego skarżącego, jednak uznać trzeba, że istnieje niebezpieczeństwo wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący wskazał przede wszystkim, że wysoce prawdopodobna jest utrata przez niego pracy i tym samym jedynego źródła dochodu. Jak wskazała strona, podstawowe znaczenie w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji będzie miało odzyskanie zaufania w branże w której pracuje, co może okazać się niemożliwe. Okoliczność ta świadczy o ryzyku zaistnienia trudnych do odwrócenia skutków. Ponadto, rozważając skutki zapłaty należności, należało mieć na uwadze jej wysokość, która w rozpoznawanej sprawie jest znaczna - ponad 500.000,00 zł. Nie można też nie zauważyć, że chodzi nie o odpowiedzialność podatnika za jego własne zobowiązania, ale osoby trzeciej, której odpowiedzialność, zgodnie z art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), ma charakter odpowiedzialności posiłkowej, i to za cudzy dług. Kierując się wyżej wymienionymi względami Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, działając na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a.