II OZ 675/10
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2010-07-16
Skład orzekający: Sędzia NSA Leszek Leszczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi, wydana na podstawie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, może uzasadniać wstrzymanie jej wykonania na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków?Ratio decidendi
Decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi, nawet nadana rygor natychmiastowej wykonalności, jedynie uprawnia do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a nie do rozpoczęcia robót budowlanych. Skutki mogące uzasadniać wstrzymanie wykonania mogą wystąpić dopiero w wyniku wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę. Wstrzymanie decyzji lokalizacyjnej naruszałoby społeczny interes i cel ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, którymi są sprawna realizacja inwestycji drogowych. Interesy stron mogą być chronione w postępowaniu o pozwolenie na budowę.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania decyzji Ministra Infrastruktury o ustaleniu lokalizacji drogi. Skarżąca H. W. wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. i wskazując na rozpoczęcie prac budowlanych oraz ryzyko znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Leszczyński po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. W. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 1712/09 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skarg J. K., [...] S.A., T. B., H. W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi postanawia oddalić zażalenie
Postanowieniem z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 1712/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił J. K., T.B. i H.W. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skarg J. K., [...] S.A., T. B., H. W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi.
W uzasadnieniu podano, że decyzja lokalizacyjna nie uprawnia do rozpoczęcia robót budowlanych i skutkiem tego nie może powodować wskazywanego w art. 61 § 3 p.p.s.a. niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącym znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżącej ponadto przysługuje odszkodowanie za przejście nieruchomości na własność m.in. Skarbu Państwa. W przypadku natomiast wyeliminowania decyzji lokalizacyjnej z obrotu prawnego możliwe będzie przywrócenie prawa własności do nieruchomości.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła, reprezentowana przez pełnomocnika H. W., domagając się zmiany zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz zwrot kosztów postępowania zażaleniowego wg norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. polegające na przyjęciu, że realizacja przedmiotowej decyzji nie powoduje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i nastąpienia trudnych do odwrócenia skutków. Żaląca się wskazała, że zostały już rozpoczęte prace związane z inwestycją i istnieje prawdopodobieństwo, że do czasu ewentualnej eliminacji decyzji lokalizacyjnej z obrotu prawnego prace zostaną posunięte do tego stopnia, że skarżąca zostanie pozbawiona nieruchomości. Stwierdziła, że kontynuacja prac pociągnie za sobą efekt w postaci znacznych kosztów i nakładów poniesionych zarówno przez nią, jak i wykonawców. Wskazano ponadto, iż w niniejszej sprawie brak było jakichkolwiek pomiarów geodezyjnych pozwalających ustalić pas zajętości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd podejmuje decyzję o wstrzymaniu na podstawie okoliczności wskazanych przez stronę skarżącą, ale także uwzględnia inne okoliczności, które mają znaczenie dla rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu.
Należy zgodzić się z Sądem I instancji, iż w przedmiotowej sprawie należało odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W ślad za Sądem I instancji podać należy, że decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi w przedmiotowej sprawie została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.) w brzmieniu sprzed jej nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 154, poz. 958).
Ustawa w brzmieniu sprzed noweli, w art. 17 ust. 3 pkt 1 stanowiła, że decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, jedynie uprawnia do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skutki, które mogłyby uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji mogłyby wystąpić dopiero w wyniku wykonania przez inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę. Zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury nie powoduje takich skutków, ponieważ nie uprawnia do rozpoczęcia robót budowlanych, lecz jedynie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Lokalizacja drogi publicznej jest dopiero pierwszym etapem zmierzającym do jej powstania i stanowi podstawę do ubiegania się przez inwestora o pozwolenie na budowę. Oznacza to, że nie zachodzi w związku z jej wydaniem niebezpieczeństwo wyrządzenia właścicielowi nieruchomości znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków.
Niezależnie od powyższego należy wskazać, że ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.) ma szczególny charakter, bowiem jej celem jest stworzenie prawnych instrumentów zapewniających sprawny przebieg inwestycji drogowych. Specyfika uregulowań ustawowych wyraża się w uproszczeniu postępowania administracyjnego w sprawach związanych z nabyciem nieruchomości oraz dysponowania nimi przez inwestora w celu budowy drogi. Wstrzymanie tejże decyzji byłoby zatem istotnym zaburzeniem tegoż procesu i jednocześnie naruszałoby w sposób rażący społeczny interes, który stał się podstawą wydania orzeczenia. Rozważając kwestie wstrzymania wykonania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi należy zatem uwzględnić interes społeczny i gospodarczy, które przemawiają za szybką i sprawną realizacją przedsięwzięcia inwestycyjnego polegającego na budowie drogi.
Nie ulega wątpliwości, że decyzja o lokalizacji drogi stanowi podstawę do wydania pozwolenia na budowę. Nie może to jednak uzasadniać udzielenia ochrony tymczasowej. Po pierwsze zaskarżona w niniejszym postępowaniu decyzja jest tylko z jednym warunków koniecznych dla uzyskania pozwolenia na budowę. Po drugie natomiast w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę, które może prowadzić do faktycznego rozpoczęcia robót budowlanych, stronom tego postępowania przysługuje możliwość uzyskania ochrony tymczasowej, o ile zdecydują się złożyć stosowny wniosek. Uznać zatem należy, że ich interesy w tym postępowaniu będą należycie zabezpieczone.
Odnośnie do argumentacji związanej z czynnościami geodezyjnymi w sprawie wskazać należy, że kwestie te pozostają bez związku z zaskarżonym postanowieniem. Na obecnym etapie postępowania bowiem Naczelny Sąd Administracyjny bada jedynie zasadność postanowienia z dnia 16 marca 2010 r. o odmowie wstrzymania wykonania decyzji.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło