II SA/Bd 1031/09

Dnia 29 grudnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: sędzia WSA Wojciech Jarzembski sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 29 grudnia 2009 roku sprawy ze skargi M. G. na decyzję Szefa Inspektoratu [...] w B. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przyznania należności pieniężnych w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. 3. zasądza od Szefa Inspektoratu [...] w B. na rzecz skarżącego kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W związku ze zwolnieniem skarżącego M. G. z zawodowej służby wojskowej Dowódca [...] Okręgu Wojskowego decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. przyznał mu odprawę w wysokości 400 % kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego skarżącemu w dniu [...] lipca 2009 r., a także ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy, zryczałtowany ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby, przejazd na koszt wojska oraz gratyfikację urlopową niewykorzystaną w roku zwolnienia ze służby. Odwołując się skarżący zakwestionował ustalony przez organ I instancji okres zawodowej służby wojskowej (15 lat, 1 miesiąc i 6 dni), od którego uzależniona jest wysokość odprawy. Zdaniem odwołującego się tak wyliczony okres służby nie uwzględnia okresu jego służby kandydackiej na żołnierza zawodowego. Wskazał, że w jego karcie ewidencyjnej w pkt 21 wskazano, że został powołany do służby wojskowej dnia [...] sierpnia 1989 r., natomiast w pkt 31 tej karty wpisano, że w okresie od [...] sierpnia 1989 r. do [...] czerwca 1994 r. służył w Wojskowym Liceum Muzycznym (zwanego dalej w skrócie "WLM") jako kadet. Brak wpisu o powołaniu do służby kandydackiej nie oznacza, że takowej służby nie pełnił. Odwołujący wskazał także na treść Rozkazu Dziennego Komendanta WLM nr [...] z dnia [...] czerwca 1992 r., w którym wskazano, że skarżący pełniąc służbę wojskową w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego złożył przysięgę wojskową w dniu [...] czerwca 1992 r. mając stopień wojskowy szeregowy kadet. Zdaniem skarżącego świadczy to o tym, że brak wpisu w rozkazie dziennym Komendanta WLM i w karcie ewidencyjnej o służbie kandydackiej jest krzywdzącą go pomyłką, za którą nie może ponosić odpowiedzialności. Odwołujący zwrócił także uwagę, że w decyzji nr [...] r. Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego z dnia [...] stycznia 2009 r. przyznającej mu dodatek za długoletnią służbę wojskową początek wysługi lat liczony jest od dnia [...] maja 1991 r., a ponadto na informację Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego zawartą w piśmie ze stycznia 2009 r. o stanowisku Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych o możliwości wliczenia do czynnej służby wojskowej okresu służby kandydackiej w WLM od dnia ukończenia [...] roku życia. Decyzją z dnia [...] września 2009 r. (Nr [...]) Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych utrzymał w mocy decyzję Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie art. 94 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tj. Dz. U. z 2008 r., Nr 141, poz. 892; z późn. zm.; zwanej w skrócie "s.w.ż.z.") żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej przysługuje odprawa w wysokości procentowej kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby, uzależnionej od okresu pełnienia zawodowej służby wojskowej. Do okresu zawodowej służby wojskowej, zgodnie z ust. 1 i 2 wskazanego artykułu, zalicza się okresy pełnienia nieprzerwanej służby wojskowej, z wyłączeniem okresów, o których mowa w art. 94 ust. 3 s.w.ż.z. Z posiadanych dokumentów ewidencyjnych wynika, że skarżący rozpoczął pełnienie służby wojskowej w dniu [...] czerwca 1994 r. Potwierdza to data powołania do czynnej służby wojskowej wskazana w TAP (karcie ewidencyjnej oficera i chorążego). Wobec tego przy ustalaniu odprawy należało uwzględnić okres czynnej służby wojskowej skarżącego od dnia [...] czerwca 1994 r. W skardze do sądu administracyjnego M. G. wskazał, że służbę kandydacką pełnił w WLM w G. od [...] maja 1991 r. Do tego Liceum został powołany na własną prośbę, nie będąc pełnoletnim, dnia [...] sierpnia 1989 r. ze stopniem wojskowym szeregowy. Szkołę tą ukończył [...] czerwca (1994 r.), tego samego dnia został powołany do zawodowej służby wojskowej i mianowany ze stopnia kaprala na stopień młodszego chorążego. Skarżący ponownie powołał się na treść rozkazu dziennego Komendanta WLM nr [...] z dnia [...] czerwca 1992 r. stwierdzającego, że złożył przysięgę wojskową pełniąc służbę wojskową w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego oraz na treść rozkazu dziennego Komendanta WLM nr [...] z dnia [...] czerwca 1994 r. stwierdzającego, że skarżący został powołany do odbycia służby wojskowej w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego z ustaleniem wysługi lat od dnia [...] sierpnia 1989 r. Zdaniem skarżącego, w świetle przepisów ustawy z dnia [...] czerwca 2000 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 2002 r., Nr 76, poz. 693; z późn. zm.), rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 czerwca 2000 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 2000 r., Nr 62, poz. 729; z późn. zm.) oraz ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r., Nr 10, poz. 55; z późn. zm.) – początek wysługi lat określają daty powołania do czynnego służby wojskowej i ukończenia 17 roku życia, co w jego przypadku nastąpiło [...] maja 1991 r., gdyż do służby kandydackiej został powołany [...] sierpnia 1989 r., a 17 rok życia ukończył [...] maja 1991 r. Skarżący podniósł, że stosownie do wymogów sprecyzowanych we wskazanych aktach prawnych – z dniem stawienia się do służby w WLM otrzymał stopień elewa (przepisy przewidują nadanie takiego stopnia z momentem stawienia się do służby kandydackiej, jeżeli żołnierz kształci się w podoficerskiej szkole zawodowej), został skierowany do I plutonu I kompanii, pobierał żołd, dostał umundurowanie wojskowe i został zakwaterowany w koszarach wojskowych, które mógł opuścić tylko wtedy, gdy dostał jednorazową przepustkę, a kończąc szkołę wojskową (Wojskowej Liceum Muzyczne) posiadał stopień wojskowy "kapral kadet". Skarżący zwrócił uwagę, że innym osobom, które kończyły, tak jak on WLM w G., okres służby kandydackiej zaliczono do wysługi lat. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Organ podniósł, że – jak wskazał w uzasadnieniu swojej decyzji - na podstawie akt personalnych ustalono, iż powołanie skarżącego do zawodowej służby wojskowej nastąpiło na podstawie rozkazu personalnego Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] czerwca 1994 r. Nie ustalono ewentualnej daty wydania rozkazu personalnego o powołaniu do służby wojskowej w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego, dlatego też organ przyjął, że powołanie skarżącego do służby zawodowej nastąpiło na podstawie ww. rozkazu personalnego Ministra Obrony Narodowej. Natomiast rozkaz dzienny Komendanta WLM nr [...] z dnia [...] czerwca 1994 r., wydany dla celów ewidencyjno – finansowych, ustalający początek wysługi od dnia [...] sierpnia 1989 r. nie może być uznany za podstawę powołania do służby wojskowej w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego. Początek wysługi został bowiem ustalony na dzień, w którym skarżący miał 15 lat, a ponadto nie można stwierdzić faktu powołania do służby kandydackiej z datą wsteczną. Organ podniósł ponadto, że zgodnie z art. 73 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, obowiązującej w czasie odbywania przez skarżącego nauki w WLM w G., małoletni przyjęci na naukę zgodnie z ust. 1 nie są żołnierzami w czynnej służbie wojskowej do czasu ukończenia 17 roku życia. Po ukończenia 17 roku życia powołuje się ich do czynnej służby wojskowej w charakterze kandydatów na żołnierzy zawodowych, jeżeli zostaną uznani za zdolnych do zawodowej służby wojskowej ze względu na stan zdrowia. Konieczność powołania do służby wojskowej w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego po ukończeniu 17 roku życia uczniów szkół wojskowych dla małoletnich wynika również z treści zarządzenia Ministra Obrony Narodowej nr 8/MON z dnia 5 lutego 1971 r. w sprawie służby wojskowej kandydatów na żołnierzy zawodowych (Dz. Rozk. MON nr 10, poz. 65, z późn. zm.). Zgodnie z § 10 pkt 1 tego zarządzenia decyzję w sprawie przyjęcia do służby wojskowej w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego podejmował komendant właściwej szkoły wojskowej. Organ podzielił stwierdzenie skarżącego, że do okresu wysługi, od którego zależy wysokość odprawy przyznawanej żołnierzowi zwalnianemu ze służby wojskowej, należy zaliczyć okres pełnienia służby w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego. Zgodnie bowiem z art. 124 s.w.ż.z. również kandydaci na żołnierzy zawodowych pełnią czynną służbę jako służbę kandydacką. Stosunek służbowy służby kandydackiej powstaje w drodze powołania. W przedmiotowej sprawie nie został wydany przez Komendanta WLM rozkaz o powołaniu skarżącego do służby kandydackiej, wobec czego nie jest możliwe ustalenie daty powołania do czynnej służby wojskowej innej niż data powołania do zawodowej służby wojskowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 94 ust. 3 w związku z art. 124 ust.1 s.w.ż.z. służbę kandydacką zalicza się do okresu zawodowej służby wojskowej, od której zależna jest wysokość odprawy przysługującej żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej. Stosownie zaś do art. 94 ust. 2 s.w.ż.z. wysokość odprawy ulega zwiększeniu o 20 % uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym za każdy rok zawodowej służby wojskowej pełnionej ponad dziesięć lat. Z tego względu istotną kwestią w kontrolowanej sprawie jest rozstrzygnięcie, jaki był status skarżącego w okresie jego nauki w WLM w G. tj. czy pełnił wówczas służbę kandydacką. Bezspornym jest fakt, że skarżący rozpoczął naukę w ww. Liceum w dniu [...] sierpnia 1989 r. Zgodnie z obowiązującym w tym dniu brzmieniem art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych "na naukę do szkół wojskowych kształcących kandydatów na żołnierzy zawodowych oraz do orkiestr wojskowych mogą być przyjęci - za zgodą przedstawiciela ustawowego - również małoletni, którzy nie ukończyli 17 lat życia, posiadających odpowiednie wartości moralne i polityczne, jeżeli złożą zobowiązanie do pełnienia zawodowej służby wojskowej po ukończeniu nauki." Stosownie zaś do ust. 2 cytowanego artykułu "Małoletni przyjęci na naukę zgodnie z ust. 1 nie są żołnierzami w czynnej służbie wojskowej do czasu ukończenia 17 lat życia. Po ukończeniu 17 lat życia powołuje się ich do czynnej służby wojskowej w charakterze kandydatów na żołnierzy zawodowych, jeżeli zostaną uznani za zdolnych do zawodowej służby wojskowej ze względu na stan zdrowia." Wskazany przepis art. 73 ust. 2 w cytowanym brzmieniu obowiązywał także w dniu ukończenia przez skarżącego 17 roku życia, tj. w dniu [...] maja 1991 r. Z treści art. 73 ust. 1 i 2 nie wynika – jak wywodzi to skarżący, że będąc uczniem szkoły wojskowej, już w momencie ukończenia 17 roku życia zyskiwał status kandydata na żołnierza zawodowego. Z przepisu tego wynika, iż warunkiem powołania ucznia szkoły wojskowej do służby kandydackiej było uznanie za zdolnego do zawodowej służby kandydackiej po ukończeniu 17 roku życia. Dla ustalenia, czy skarżący odbywał służbę kandydacką nie wystarczy, zatem ustalenie, iż skarżący był uczniem szkoły wojskowej (WLM w G.) i w tym czasie ukończył 17 rok życia, ale konieczne jest także zbadanie, czy po ukończeniu 17 roku życia został uznany za zdolnego do służby wojskowej i powołany do służby kandydackiej. W tym zakresie zdaniem Sądu organ nie przeprowadził postępowania dowodowego spełniającego wymogi art. 7 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071; z późn. zm., zwanej w skrócie "k.p.a."), tj. nie zgromadził i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego koniecznego do załatwienia sprawy materiału dowodowego, co skutkowało ogólnikowym uzasadnieniem faktycznym decyzji, nie spełniającym wymogów art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ dokonał ustalenia, iż skarżący został powołany do zawodowej służby wojskowej z dniem [...] czerwca 1994 r. uznając, że "data powołania do czynnej służby wojskowej znajduje potwierdzenie w TAP (karta ewidencyjna oficera i chorążego)." Organ w ogóle nie odniósł się do podnoszonej przez skarżącego w odwołaniu argumentacji, tj. w ogóle nie odniósł się do dowodu w postaci rozkazu dziennego Komendanta WLM nr [...] z dnia [...] czerwca 1992 r., stwierdzającego złożenie przez skarżącego, posiadającego wówczas stopień kadeta, przysięgi wojskowej, ani do treści wskazywanej przez skarżącego decyzji nr [...] r. z dnia [...] stycznia 2008 r., która – jak wskazuje skarżący – uznawała początek wysługi lat od dnia [...] maja 1991 r., co może wskazywać na istnienie dowodów pozwalających na dokonanie takiego ustalenia. W istocie rozważania dotyczące wiarygodności rozkazu dziennego nr [...] z dnia [...] czerwca 1992 r. organ zawarł nie w uzasadnieniu swojej decyzji, ale dopiero w odpowiedzi na skargę. Tymczasem należy zauważyć (w ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym; wyrok z dnia 30 października 2000 r.; sygn. akt I SA/Łd 588/98, opublikowany w elektronicznym Systemie Informacji Prawnej LEX pod nr 47097), że decyzja kończąca postępowanie to akt, z którego strona winna czerpać pełną, wszechstronną, zgodnie z prawem umotywowaną informację w swej sytuacji prawnej - w zakresie prawa procesowego, jak i materialnego. To decyzja, czy też postanowienie, stanowią przedmiot zaskarżenia; z nimi polemizuje strona w skardze sądowoadministracyjnej; one to podlegają ocenie i osądowi sądu administracyjnego jako odzwierciedlenie, przekazanie, uzasadnienie procesu zastosowania prawa, który dokonany został w sprawie. W tym kontekście i z tego powodu wad decyzji istotnych w świetle wymogów art. 107 § 3 k.p.a. (odpowiednik art. 210 § 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; tekst jednolity Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60; z późn. zm.) nie może sanować późniejsza aktywność procesowa organu administracji - np. w formie odpowiedzi na skargę; odpowiedź na skargę nie jest aktem skarżonym i rozstrzyganym w postępowaniu sądowym. Należy ponadto zauważyć, że w dołączonej do skargi kopii Zeszytu Ewidencyjnego z teczki akt personalnych w pkt 22 "Kategoria zdrowia" znajduje się adnotacja o przyznaniu kategorii A – zdolny do służby wojskowej na podstawie orzeczeń lekarskich nr [...] i nr [...] z dnia [...] maja 1994 r. (RWKL G.- O.), tj. wydanych po ukończeniu przez skarżącego 17 roku życia. W ponownym postępowaniu organ powinien uzupełnić postępowanie dowodowe, w szczególności mając na względzie argumenty podnoszone przez skarżącego w odwołaniu, a następnie dokonać oceny zgromadzonego materiału dowodowego, ocenę tę zawierając w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, z zachowaniem wymogów art. 107 § 3 k.p.a. Ze względu na powyższe, uznając że zaskarżona decyzja została wydana z istotnym naruszeniem przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy poprzez ustalenie, że skarżący pełnił służbę kandydacką po ukończeniu 17 roku życia – Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.) orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Wobec uwzględnienia skargi, na podstawie art. 152 ww. ustawy orzeczono jak w pkt 2 wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mając na względzie koszt przejazdu skarżącego do sądu.