VI SA/Wa 1093/08
WyrokWSA w Warszawie2008-08-22
Skład orzekający: Jolanta Królikowska - Przewłoka, Andrzej Czarnecki, Piotr Borowiecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ Policji może odmówić wydania pozwolenia na broń palną sportową, stosując pozaustawowe kryteria dotyczące "ponadprzeciętnych wyników sportowych" lub "wybitnych zawodników", zamiast opierać się wyłącznie na okolicznościach faktycznych uzasadniających potrzebę posiadania broni?Ratio decidendi
Organy Policji dopuściły się naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 10 ust. 1 i ust. 3 pkt 3 ustawy o broni i amunicji, stosując pozaustawowe kryterium "ponadprzeciętnych wyników sportowych". Prawo do posiadania broni nie jest nagrodą za osiągnięcia sportowe, a samo aktywne uprawianie strzelectwa sportowego, potwierdzone udziałem w zawodach i opinią klubu, może stanowić okoliczność uzasadniającą wydanie pozwolenia. Organy nie mogą dowolnie definiować kryteriów pozaustawowych, a ich decyzje muszą być oparte na wyczerpującym wyjaśnieniu sprawy i odniesieniu do wszystkich istotnych przesłanek.Stan faktyczny
Skarżący M. D. wnioskował o wydanie pozwolenia na broń palną sportową, legitymując się patentem strzeleckim i aktywnym udziałem w zawodach. Organy Policji obu instancji odmówiły wydania pozwolenia, uznając, że skarżący nie wykazał szczególnych okoliczności uzasadniających potrzebę posiadania broni, a jego wyniki sportowe nie były "wybitne" ani "ponadprzeciętne". Skarżący zarzucił organom stosowanie pozaustawowych kryteriów i dowolną ocenę dowodów.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji, stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, i zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska - Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] grudnia 2007 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego M. D. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2008 r., nr [...] Komendant Główny Policji – działając na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) – po rozpatrzeniu odwołania skarżącego M. D. od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...] w sprawie odmowy wydania pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej - utrzymał w mocy w/w decyzję organu I instancji.
Z akt sprawy wynika, iż w dniu 25 października 2007 r. skarżący M.D. wystąpił do [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z wnioskiem o wydanie pozwolenia na broń palną sportową bocznego i centralnego, uzasadniając swój wniosek tym, że jest członkiem [...] Klubu Strzeleckiego [...] w P., w ramach którego uprawia strzelectwo sportowe od 2006 r. Skarżący dodał, iż legitymuje się patentem strzeleckim Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego (dalej PZSS), Licencją PZSS i legitymacją członkowską PZSS. Strona wskazała, iż posiadanie własnej broni sportowej umożliwi jej w sposób znaczący podnieść poziom sportowy, a także prowadzić właściwy cykl treningowy oraz uczestniczyć w zawodach wojewódzkich i ogólnopolskich. Do wniosku skarżący załączył stosowne dokumenty, w tym orzeczenia lekarskie i psychologiczne.
W toku wszczętego postępowania administracyjnego organ zebrał stosowne dokumenty, w tym m.in. uzyskał z [...] Klubu Strzeleckiego [...] w P. pisemną informację z dnia 25 października 2007 r., z którego wynikało, iż skarżący jest członkiem tego klubu od maja 2006 r. Ponadto zarząd klubu strzeleckiego potwierdził, iż skarżący czynnie uprawia strzelectwo sportowe, startując w licznych zawodach organizowanych przez klub. Na podstawie wyników z zawodów zarząd w/w klubu strzeleckiego stwierdził, iż skarżący posiada predyspozycje do uprawiania sportu strzeleckiego. Ponadto wskazano, iż posiadanie indywidualnej broni przez skarżącego jest uzasadnione, albowiem przyczyni się do podniesienia jego poziomu sportowego, a także ułatwi prowadzenie właściwego cyklu treningowego oraz umożliwi udział w zawodach klubowych, wojewódzkich i ogólnopolskich.
Organ I instancji otrzymał ponadto odpisy komunikatów sędziowskich z zawodów strzelectwa sportowego, w których uczestniczył skarżący w latach 2006-2007.
[...] Komendant Wojewódzki Policji w P., po przeanalizowaniu zgromadzonego materiału dowodowego, wydał w dniu [...] grudnia 2007 r. decyzję nr [...], na podstawie której – działając w oparciu m.in. o przepis art. 10 ust. 1 i ust. 3 pkt 3 ustawy o broni i amunicji - odmówił wydania skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej z uwagi na niewykazanie przez niego przesłanek uzasadniających potrzebę posiadania przedmiotowego indywidualnego pozwolenia na broń palną sportową. W uzasadnieniu decyzji Komendant Wojewódzki Policji w [...] podniósł, iż argumenty przedstawione przez stronę nie wskazują na istnienie szczególnych okoliczności faktycznych, które miałyby skutkować obligatoryjnym wydaniem pozwolenia na broń palną sportową. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego organ I instancji podkreślił, iż potrzeba uzyskania pozwolenia na broń palną sportową istnieje niewątpliwie u osób intensywnie uprawiających sporty strzeleckie, które osiągają znaczące wyniki w rywalizacji sportowej. Zdaniem organu wśród osób wykazujących rzeczywistą potrzebę posiadania indywidualnej broni strzeleckiej można prawidłowo wyróżnić instruktora strzeleckiego oraz wybitnego zawodnika sportów strzeleckich. Komendant Wojewódzki Policji w [...] podkreślił ponadto, iż członkostwo w klubie sortowym, posiadanie dokumentów uprawniających do uprawiania sportów o charakterze strzeleckim, czy też posiadanie licencji właściwego związku sportowego – nie stanowią okoliczności wystarczających do wydania pozwolenia na broń palną sportową. Organ analizując zgromadzony materiał dowodowy stwierdził, iż uprawianie strzelectwa sportowego oraz chęć podnoszenia poziomu sportowego nie jest nierozerwalnie związane z posiadaniem indywidualnej broni. Zdaniem organu powoływane przez stronę skarżącą okoliczności nie potwierdzają oczywistej potrzeby posiadania przez nią broni, gdyż z materiału dowodowego wynika, że brak własnej broni nie ogranicza stronie ani możliwości treningów, ani udziału w zawodach. Strona może więc swoje zainteresowania realizować na dotychczasowych zasadach. Wobec powyższego organ I instancji uznał, iż skarżący – tak jak dotychczas – może uprawiać strzelectwo przy wykorzystaniu broni klubowej. Komendant Wojewódzki Policji stwierdził, że obowiązujące przepisy umożliwiają wszystkim klubom i organizacjom strzeleckim prawną możliwość dostępu do broni obiektowej i zaopatrzenie się w taką ilość i rodzaj broni, jaka potrzebna jest do zaspokojenia potrzeb ich członków oraz organizacji zawodów. Według organu nic nie stoi na przeszkodzie, aby klub posiadał broń, z której korzysta tylko jeden zawodnik, dostosowaną do jego potrzeb. Organ I instancji powołał się przy tym na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, z którego wynika, iż klub strzelecki tworzy się po to, aby umożliwić jego członkom uprawianie strzelectwa sportowego i rekreacyjnego bądź wyczynowego, a nie po to, aby określona grupa ludzi uzyskała indywidualne pozwolenia na broń. Organ Policji wskazał, iż faktem jest, że zgodnie z uchwałą nr 62 z dnia 19 listopada 2005 r. Zarząd Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego określił wymogi minimalne definiujące "czynne uprawianie strzelectwa sportowego", jakich spełnienie przez osoby fizyczne uprawnia do otrzymania zaświadczenia w sprawie uzyskania indywidualnego pozwolenia na posiadanie broni sportowej. Niemniej jednak – jak podniósł organ – zaświadczenie to wydawane jest w oparciu o uchwałę zarządu organu, który zgodnie z przepisami ustawy o broni i amunicji nie został powołany do określania warunków, jakich spełnienie warunkuje uzyskanie pozwolenia na broń, a tym bardziej do wydania takiego pozwolenia.
Od decyzji organu I instancji skarżący w piśmie z dnia 22 stycznia 2008 r. odwołał się do Komendanta Głównego Policji Skarżący zarzucił, iż niesłuszna jest teoria organu Policji o możliwości efektywnego uprawiania strzelectwa sportowego i osiągania w tej dyscyplinie dobrych wyników bez własnej broni sportowej. Skarżący wskazał, iż broń sportowa jest indywidualnie dopasowana do cech fizycznych zawodnika. W ocenie skarżącego bardzo ważne jest odpowiednie ukształtowanie rękojeści, a także odpowiednie dobranie przyrządów celowniczych i wyważenie broni. Zdaniem skarżącego mając do dyspozycji wyłącznie broń klubową, z której ciągle korzysta wiele osób, trzeba za każdym razem zmieniać parametry ustawień, a to umożliwia wyłącznie na korzystanie z broni klubowej do podstawowego treningu strzeleckiego. Ponadto skarżący stwierdził, iż pozwolenie na indywidualną broń palną sportową jest mu potrzebne z uwagi na chęć uczestniczenia w zawodach ogólnopolskich. Brak własnej broni – zdaniem skarżącego – uniemożliwia praktycznie start w tego typu zawodach. Skarżący wskazał, iż uczestniczył od 2006 r. w kilku wewnątrz klubowych zawodach niskiej rangi osiągając coraz lepsze wyniki. W jego ocenie dalsze podnoszenie poziomu jego wyszkolenia sportowego jest niemożliwe bez posiadania własnej broni sportowej.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Komendant Główny Policji wydał w dniu [...] marca 2008 r. decyzję nr [...], na podstawie której utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] odmawiającą wydania skarżącemu pozwolenia na broń palną sportową. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji – powołując się na zebrany w toku postępowania materiał dowodowy oraz na dyspozycję przepisu art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji i orzecznictwo sądów administracyjnych – podniósł, iż okoliczności uzasadniające wydanie pozwolenia na broń sportową muszą być szczególne, wyróżniające osobę ubiegająca się o pozwolenie spośród innych osób znajdujących się w podobnej sytuacji i w sposób niekwestionowany potwierdzające potrzebę posiadania przez nią broni. Zdaniem Komendanta Głównego Policji okolicznościami uzasadniającymi wydanie przedmiotowego pozwolenia są w szczególności wybitne osiągnięcia w rywalizacji sportowej oceniane m.in. na podstawie komunikatów z zawodów sportowych. Według organu odwoławczego w tym zakresie brane są pod uwagę liczba i ranga zawodów, ilość startujących zawodników i uzyskane lokaty. Ponadto – zdaniem organu – okolicznością uzasadniającą uwzględnienie wniosku może być posiadanie i wykonywanie uprawnień instruktora sportów strzeleckich. Mając na względzie w/w kryteria Komendant Główny Policji stwierdził, iż skarżący nie spełnia warunków na uzyskanie pozwolenia na broń. Organ odwoławczy wskazał, iż skarżący jest zawodnikiem początkującym, o niewielkim stażu, który bierze udział w zawodach wyłącznie rangi klubowej, nie osiągając w nich wyróżniających wyników. Powołując się na wyniki z zawodów, w których uczestniczył skarżący - organ stwierdził, iż trudno jest mówić o osiągnięciach wybitnych. Ponadto organ zarzucił, iż strona nie brała udziału na zawodach wyższej rangi, a także nie jest objęta indywidualnym tokiem treningów strzeleckich oraz nie jest członkiem kadry klubowej (wojewódzkiej i narodowej), co świadczy o braku waloru wybitności wyników osiąganych przez stronę. W związku z tym Komendant Główny Policji uznał, iż uprawiane przez skarżącego strzelectwo ma charakter rekreacyjny. W ocenie organu odwoławczego brak własnej broni sportowej nie uniemożliwia skarżącemu uprawiania tego sportu i może go kontynuować na dotychczasowych zasadach, tj. przy wykorzystaniu broni klubowej. W ocenie organu II instancji skarżący, jako członek klubu sportowego, ma statutowo-organizacyjne możliwości wpływania na decyzje macierzystego klubu tak co do ilości, jak i jakości broni niezbędnej jego członkom do uprawiania strzelectwa. Według organu odwoławczego fakt, iż klub strzelecki nie korzysta w pełnym zakresie z posiadanego pozwolenia na broń nie obliguje organów Policji do przyznania stronie skarżącej prawa do indywidualnej broni sportowej. Komendant Główny Policji podkreślił, iż organy Policji – mając na względzie reglamentacyjny charakter ustawy o broni i amunicji – przyjęły, iż pozwolenie na broń palną sportową mogą otrzymać osoby, które wykażą, iż broń ta jest im faktycznie niezbędna do uprawiania sportu oraz podnoszenia umiejętności strzeleckich. Zdaniem organu odwoławczego w toku postępowania skarżący nie przekonał organów obu instancji, iż należy do wyróżniających się członków klubu strzeleckiego ze względu na znaczące wyniki w uprawianej dyscyplinie sportu. Komendant Główny Policji zwrócił ponadto uwagę, że sam fakt, iż strona skarżąca spełnia wymogi formalne określone ustawą o broni i amunicji, nie może być przesłanką wystarczającą do wydania pozwolenia na broń palną. Organ stwierdził jednocześnie, iż z punktu widzenia interesu społecznego, biorąc także pod uwagę reglamentacyjny charakter prawa do broni, nie jest słuszne i celowe, albowiem racją jest to, aby pozwoleń na broń palną nie było więcej, niż to wynika z niekwestionowanej koniczności wynikającej z celu, do którego broń ma być używana.
W dniu 24 kwietnia 2008 r. skarżący, reprezentowany przez adwokata – działając za pośrednictwem organu odwoławczego - wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2008 r. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, skarżący zarzucił organom Policji:
- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji, który miał wpływ na treść decyzji, a polegający na przyjęciu, iż skarżący nie wykazał istnienia okoliczności uzasadniających wydanie mu pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej, gdy tymczasem zgromadzony materiał dowodowy nie dawał podstaw do poczynienia takich ustaleń;
- obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść decyzji, tj. art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. – poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz art. 80 k.p.a. – poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny zgromadzonych w sprawie w sprawie dowodów i dokonaniu tej oceny w sposób dowolny;
- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji – poprzez oparcie rozstrzygnięcia na warunkach i kryteriach pozaustawowych, zdefiniowanych jako uzyskiwanie wybitnych, ponadprzeciętnych wyników sportowych lub wykonywanie uprawnień instruktora strzelectwa sportowego.
W uzasadnieniu skarżący podkreślił, iż ustawodawca w przepisie art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji nie określił okoliczności, które uzasadniają wydanie pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej, co jednak w żaden sposób nie uprawnia organów Policji do tworzenia w ramach posiadanych uprawnień definicji takich okoliczności. Zdaniem skarżącego brak jest zatem podstaw prawnych do przyjęcia, iż w stosunku do osób ubiegających się o pozwolenie na broń palną do celów sportowych kryteriami wydania pozytywnej decyzji jest uzyskiwanie przez te osoby znaczących wyników w rywalizacji sportowej, czy też wykonywanie uprawnień instruktora strzelectwa sportowego. Według strony skarżącej skoro ustawodawca nie wprowadził tego rodzaju sformułowań, to brak jest podstaw do tak dalekiego zawężania kręgu osób mogących uzyskać przedmiotowe pozwolenie. W tej sytuacji organy Policji stosując takie kryteria w rozpoznawaniu sprawy administracyjnej dopuszczają się dowolności oraz niedozwolonej nadinterpretacji przepisów ustawowych. Ponadto skarżący zauważył, iż analiza treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje na wewnętrzną sprzeczność zawartych w niej zapisów. Z jednej strony bowiem organ Policji wskazuje na potrzebę osiągania wybitnych wyników rywalizacji sportowej i brak takowych walorów po stronie skarżącego, zaś z drugiej wskazuje, że skarżący osiąga wysokie wyniki strzeleckie uzyskiwane na zawodach z broni klubowej (na poziomie srebrnej odznaki strzeleckiej). Skarżący zarzucił również, iż organy Policji uzurpują sobie prawo do subiektywnego definiowania sposobu "wyróżniania się na tle ogółu" osoby ubiegającej się o uzyskanie pozwolenia na broń palną sportową, odmawiając jednocześnie tego uprawnienia związkowi sportowemu, tj. Polskiemu Związkowi Strzelectwa Sportowego, który statutowo zajmuje się strzelectwem sportowym i jest on merytorycznie i formalnie uprawniony do wskazania, jakie osoby "wyróżniają się na tle ogółu". Zdaniem skarżącego Komendant Główny Policji nie odniósł się w sposób wyczerpujący do zarzutów podniesionych przez niego w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz do wskazanych przez stronę okoliczności uzasadniających przyznanie pozwolenia na broń palną sportową. Skarżący uznał, iż stwierdzenie organów Policji, że obowiązek zapewnienia broni spoczywa na klubie strzeleckim, którego jest on członkiem, wydaje się nieporozumieniem prowadzącym do absurdalnych wniosków.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – wniósł o oddalenie skargi. Organ Policji, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych oraz na materiał dowodowy zgromadzony w sprawie - stwierdził, iż w niniejszej sprawie nie istnieje ponadprzeciętna potrzeba posiadania przez skarżącego indywidualnej broni sportowej. Komendant Główny Policji ponownie wskazał, że jako kryterium wyróżniającym daną osobę na tle ogółu osób uprawiających strzelectwo sportowe należy uznać niewątpliwie intensywne uprawianie sportów strzeleckich i osiąganie znaczących wyników w rywalizacji sportowej przez np. wybitnych zawodników, czy też instruktorów wyszkolenia strzeleckiego.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 22 sierpnia 2008 r. pełnomocnik skarżącego, podtrzymując zarzuty skargi, przedłożył do akt sprawy kserokopię uchwały Zarząd Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego nr 62 z dnia 19 listopada 2005 r. w sprawie wymogów minimalnych definiujących "czynne uprawianie strzelectwa sportowego".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd nie ocenia natomiast słuszności, czy też celowości wydania zaskarżonej decyzji administracyjnej.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej także p.p.s.a.).
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga M. D. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2008 r., jak również utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. - naruszają prawo.
Wydając przedmiotowe decyzje w zakresie odmowy wydania stronie skarżącej pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej organy Policji obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. – poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonanie dowolnej oceny dowodów, bez wyraźnego wskazania przyczyn nieuwzględnienia twierdzeń i zarzutów strony skarżącej.
Tym samym organy administracji rozstrzygające w niniejszej sprawie dopuściły się istotnego naruszenia przepisu art. 8 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
Naruszenie wspomnianych przepisów procedury administracyjnej mogło mieć – w ocenie Sądu - istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a więc stanowiło dostateczną podstawę prawną do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji Komendanta Głównego Policji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Niemniej – zdaniem Sądu – należy podkreślić, iż organy Policji obu instancji wydając sporne decyzje administracyjne dopuściły się przede wszystkim istotnej obrazy przepisów prawa materialnego, tj. art. 10 ust. 1 i ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji – polegającej na błędnej ich wykładni z zastosowaniem dodatkowego, pozaustawowego i dowolnie rozumianego przez te organy kryterium "ponadprzeciętnych wyników sportowych".
Należy zauważyć, iż zgodnie z materialnoprawną podstawą obu zaskarżonych decyzji, tj. przepisem art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli okoliczności, na które powołuje się osoba ubiegająca się o pozwolenie, uzasadniają jego wydanie. Z kolei przepis art. 10 ust. 3 pkt 3 cyt. ustawy stanowi, iż pozwolenie na broń może być wydane w szczególności w celach sportowych.
Z brzmienia dyspozycji przepisu art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji wynika, iż organy Policji mają obowiązek (vide: "organ Policji wydaje") wydać pozwolenie na broń, jeżeli okoliczności faktyczne, na które powołuje się osoba ubiegająca się o pozwolenie, uzasadniają jego wydanie, pod warunkiem oczywiście, że w sprawie nie zachodzą ustawowe przeciwwskazania, o których mowa w art. 15 cyt. ustawy.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organy Policji nie mogą więc kierować się swobodnym uznaniem przy wydawaniu przedmiotowych pozwoleń, mają natomiast prawo swobodnej oceny materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), przy ustalaniu, czy sytuacja faktyczna ubiegającego się o pozwolenie uzasadnia jego wydanie.
Niewątpliwie z treści obowiązujących przepisów prawa nie można – zdaniem Sądu – wywodzić prawa obywateli do posiadania broni, gdyż prawo to nie zostało zaliczone do wolności i praw osobistych obywatela w świetle Konstytucji RP. Wydanie pozwolenia na posiadanie broni palnej musi być więc w każdym indywidualnym przypadku uzasadnione szczególnymi okolicznościami faktycznymi, przy czym nie mogą to być okoliczności subiektywne, lecz obiektywnie istniejące.
Należy podnieść, iż sam ustawodawca wskazał w sposób przykładowy w art. 10 ust. 3 ustawy takie okoliczności, które uzasadniają przyznanie pozwolenia na broń, wymieniając wśród tych przykładów posiadanie broni w celach sportowych (art. 10 ust. 3 pkt 3 ustawy).
Mając powyższe na względzie należy uznać, iż okolicznością uzasadniającą, w rozumieniu art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, przyznanie pozwolenia na broń jest czynne uprawianie sportu strzeleckiego, wyrażające się m.in. w udziale w dostępnych zawodach sportowych (tak m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie /w:/ wyroku z dnia 16 października 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 1570/07).
Niewątpliwie przyjąć należy, iż okolicznością uzasadniającą, w rozumieniu art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, przyznanie pozwolenia na broń sportową nie jest uprawianie sportu strzeleckiego przy jednoczesnym uzyskiwaniu wybitnych, ponadprzeciętnych wyników sportowych, albowiem uzyskiwanie tylko takich szczególnych wyników w sportach strzeleckich jest dodatkowym, pozaustawowym kryterium przyznawania tego prawa.
Stanowisko takie wyraził również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 lipca 2007 r., sygn. akt II OSK 1082/06 (nie publik.).
W orzeczeniu tym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że z żadnego przepisu ustawy o broni i amunicji nie wynika, iż tylko osiąganie wybitnych, ponadprzeciętnych wyników sportowych uzasadnia przyznanie pozwolenia na posiadanie broni. Prawo do broni nie jest bowiem – jak wskazał NSA – nagrodą za wybitne osiągnięcia sportowe. Natomiast przyznanie prawa do broni indywidualnej może właśnie służyć podniesieniu jego kwalifikacji sportowych.
Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane w powołanym wyżej wyroku z dnia 26 lipca 2007 r. Wskazywanie przez organy Policji, iż kryterium wyróżniającym daną osobę, uzasadniającym przyznanie pozwolenia, jest osiąganie znaczących wyników w rywalizacji sportowej przez np. wybitnych zawodników, czy też instruktorów wyszkolenia strzeleckiego – nie znajduje uzasadnienia w przepisie art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji.
Zdaniem Sądu uznać należy, iż aprobata zaskarżonych rozstrzygnięć prowadziłaby przede wszystkim do przyznania organom Policji możliwości pozaustawowego i dowolnego ustalania kryterium "ponadprzeciętnych wyników sportowych", bowiem nie zostało skonkretyzowane, jakie wyniki i w jakiej rangi zawodach uzyskiwane uzasadniają przyznanie pozwolenia na broń. Mogłoby to również prowadzić w wielu przypadkach do naruszenia zasady równości obywateli wobec prawa (tak również: J. Paśnik /w:/ Glosie do wyroku NSA z dnia 26 lipca 2007 r., sygn. akt II OSK 1082/06, ZNSA z 2008 r., nr 2, s. 166).
Niewątpliwie zgodzić się należy z organami Policji, iż prawo do legalnego posiadania broni jest ściśle reglamentowane i tylko wykazanie istnienia po stronie wnioskodawcy szczególnych okoliczności, odróżniających go od ogółu obywateli, uzasadnia jego przyznanie.
Niemniej jednak – wbrew twierdzeniom organów administracji – w przypadku skarżącego M. D. taką okolicznością szczególną w rozpatrywanej sprawie jest fakt uprawiania przez niego w sposób zorganizowany sportu strzeleckiego w ramach Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego i [...] Klubu Strzeleckiego [...] w [...] Wskazać należy, iż skarżący niewątpliwie legitymuje się patentem strzeleckim i bierze czynny udział w zawodach strzeleckich, osiągając w nich wyniki, które w ocenie zarówno PZSS, jak i władz klubu strzeleckiego uzasadniają wystąpienie o pozwolenie na indywidualną broń palną do celów sportowych.
Ocena, czy w konkretnym przypadku występują szczególne okoliczności faktyczne należy oczywiście do organów Policji, a więc nie sposób podważać wyłącznej kompetencji tych organów do rozstrzygania w zakresie wydawania pozwoleń na broń. Niemniej jednak Sąd zobowiązany jest skontrolować, czy ocena organów Policji nie ma cech dowolności oraz czy przy wydaniu decyzji nie zostały naruszone przepisy postępowania administracyjnego.
Zdaniem Sądu organy obu instancji całkowicie dowolnie przyjęły, iż dotychczasowy sposób uprawiania strzelectwa sportowego i osiągane wyniki w zawodach nie uzasadniają potrzeby posiadania przez stronę skarżącą własnej broni, z uwagi na możliwość dalszego uprawiania strzelectwa przy wykorzystaniu broni klubowej.
W ocenie Sądu należy stanowczo podnieść, iż niezależnie od kwestii wspomnianego wcześniej zakazu stosowania niedozwolonych, pozaustawowych przesłanek, organy Policji - uzasadniając swoje decyzje - winny dostatecznie jasno wyjaśniać wszelkie kryteria, jakimi kierują się przy podejmowaniu decyzji odmawiającej udzielenia stosownego pozwolenia na broń. Nie można akceptować sytuacji, w której organy Policji posługują się niezdefiniowanymi pojęciami pozaustawowymi takimi, jak np. "intensywne" uprawianie sportów strzeleckich, czy też osiąganie "znaczących wyników" przez "wybitnego zawodnika", bez jednoczesnej próby skonkretyzowania tych pojęć i kryteriów.
Ponadto należy zauważyć, że aby rozstrzygnięcia organów Policji ocenić w sposób prawidłowy, Sąd musi dysponować stanowiskiem tych organów zawierającym odniesienie do wszystkich istotnych elementów (przesłanek) podnoszonych w toku postępowania przez skarżącego, a dotyczących przede wszystkim wskazywanych przez stronę dowodów świadczących o dotychczasowym sposobie uprawiania przez skarżącego sportu strzeleckiego.
Organ orzekający o wykluczeniu możliwości uzyskania prawa do indywidualnej broni ma obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i wykazania w motywach decyzji, że podmiot wnioskujący nie należy do kategorii osób wymienionych w przepisie art. 10 ust. 1 w zw. z ust. 3 pkt 3 ustawy o broni i amunicji.
Należy zauważyć, iż sąd administracyjny nie czyni własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpującego dokonania przez organ administracji publicznej ustaleń faktycznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie doszedł do przekonania, że uzasadnienie obu zaskarżonych decyzji nie spełnia wymogów stawianych przez normę proceduralną zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., albowiem pisemne motywy rozstrzygnięć organów Policji nie zawierają pełnych wyjaśnień wszystkich okoliczności branych pod uwagę przy odmowie udzielenia stronie skarżącej pozwolenia na broń palną do celów sportowych.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W oparciu o przepis art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, iż decyzje organów obu instancji nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Zasądzając zwrot kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, poniesionych w sprawie przez skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oparł się na dyspozycji przepisu art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 i § 3 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło