V SA/Wa 1222/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Protokolant - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego uchyla zaskarżoną decyzję. Przedmiotem skargi A. K. jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: "Dyrektor Oddziału") z [...] czerwca 2009 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. (dalej: "Kierownik Biura") z [...] kwietnia 2009 r. w sprawie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zaskarżona decyzja została wydania w następującym stanie faktycznym; W dniu [...] kwietnia 2008r. A. K. złożył wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2008 na podstawie art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. z 2007r. nr 35 póz. 217 z późn. zm.). W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami dotyczącymi działki ewidencyjnej nr [...] organ wezwał wnioskodawcę do złożenia wyjaśnień. W odpowiedzi A. K. przesłał korektę wniosku oraz oświadczenie o podtrzymaniu złożonej wcześniej deklaracji dotyczącej działki ewidencyjnej nr [...]. W dniu [...] marca 2009r. w gospodarstwie wnioskodawcy przeprowadzona została kontrola metodą inspekcji terenowej w oparciu o art.27 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz.U. L 141, 30/04/2004 P.0018-0058). Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009r. nr [...] Kierownik Biura przyznał A.K. jednolitą płatność obszarową w wysokości [...] zł i jednocześnie odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych. Pismem z dnia [...] maja 2009r. wnioskodawca złożył odwołanie podnosząc m.in., iż zadeklarowane przez niego grunty utrzymywane są w dobrej kulturze rolnej. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, Dyrektor Oddziału decyzją z dnia [...] czerwca 2009r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, uznając jej słuszność pod względem faktycznym i prawnym. Organ wskazał m.in., iż zgodnie z art.7 ust.1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art.143b ust.5 akapit pierwszy rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 (Dz.Urz. L 270 z 21.10.2003r., str. 1 z późn.zm.). Art.143b ust.5 ww. rozporządzenia stanowi, iż do przyznania pomocy w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej kwalifikują się działki rolne, które były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003r. W niniejszej sprawie, na podstawie kontroli oraz danych graficznych (ortofotomap) organ stwierdził występowanie obszarów, które nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003r. Ponadto organ wyjaśnił, iż dowodzenie faktu utrzymywania działki rolnej w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. wymaga posiadania takich dowodów, z których bezsprzecznie będzie wynikało, że stan faktyczny na działkach rolnych był niezgodny z powyższymi przepisami wspólnotowymi. Zasady dowodowe określone w Kodeksie postępowania administracyjnego pozwalają jako dowód dopuścić wszystko, co może się przyczynić do wyjaśnienia sprawy. Zatem dowodem w sprawie może być także ortofotomapa, pod warunkiem, że organ rozpatrujący sprawę posiada niepodważalne informacje odnośnie wykonanej ortofotomapy, przede wszystkim dotyczące daty wykonania zdjęcia. Reasumując organ podniósł, iż zadeklarowane we wniosku grunty na działce ewidencyjnej nr [...] na dzień 30 czerwca 2003r. nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, a zatem brak jest możliwości przyznania płatności do ww. gruntów. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący podniósł, iż pomiary przeprowadzone na ortofotomapach w dniu [...] sierpnia 2004r. zostały przez organy mylnie odczytane. Skarżący stwierdził, iż "pole to zawsze było uprawiane i rodziło założone plony". Podkreślił, iż nie zgadza się z oceną organu, iż przedmiotowa działka była nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej. Ponadto skarżący wyjaśnił, iż działka ewidencyjna nr [...] litera [...] jest otoczona z czterech stron lasem. Na zdjęciu z ortofotomapy z czterech stron są "zaciemnienia" podobne do oznakowań lasu (przez ortofotomapy). Na zadeklarowanej powierzchni (działka ewidencyjna nr [...] litera [...]) 2,00 ha również widoczne są ww. "zaciemnienia", jednakże nie jest to las a zasiana między gryką kukurydza. Reasumując skarżący podniósł, iż posiada mało hektarów ziemi ornej, każdy kawałek był i jest solidnie uprawiany i wykorzystany, dlatego zaskarżona decyzja jest dla niego bardzo krzywdząca. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARIMR w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z treścią przepisu art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. dalej "k.p.a.") uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. nie wynika, aby Dyrektor Oddziału, jako organ rozpoznający sprawę po złożeniu odwołania, dokonał ponownej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i wyjaśnienia sprawy. W uzasadnieniu decyzji powołano ustalenia organu I instancji, wyjaśniono treść obowiązujących przepisów, zaś nie ustosunkowano się do twierdzeń podnoszonych przez wnioskodawcę. W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący podniósł okoliczności dotyczące sposobu użytkowania przedmiotowej działki rolnej. Wyjaśnił, iż jego zdaniem pomiary przeprowadzone na ortofotomapach w dniu [...] sierpnia 2004r. zostały mylnie odczytane. Skarżący stwierdził, iż "pole to zawsze było uprawiane i rodziło założone plony". Wyjaśnił, iż w 2003r. po zbiorze seradeli na połowie działki rolnej zasiał żyto, a druga połowa została przygotowana pod uprawę gryki. Wiosną żyto zostało zaatakowane przez pleśń śniegową i zniszczone w 90%. Ze względu na dobre warunki gleby zasiał na całych 2 ha grykę z wsiewką kukurydzy, aby zapobiec wylęgnięciu gryki. Kukurydza została wsiana rzadziej między gryką, dlatego też wyrosła bardzo wysoko - ponad 2 metry. Podkreślił, iż nie zgadza się z oceną organu, że przedmiotowa działka nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej. Ponadto skarżący wyjaśnił, iż działka ewidencyjna nr [...] litera [...] jest otoczona z czterech stron lasem. Na zdjęciu z ortofotomapy z czterech stron są "zaciemnienia" podobne do oznakowań lasu (przez ortofotomapy). Na zadeklarowanej powierzchni (działka ewidencyjna nr [...] litera [...]) 2,00 ha również widoczne są ww. "zaciemnienia", jednakże nie jest to las a zasiana między gryką kukurydza. Powyżej wskazane okoliczności nie były przedmiotem analizy organu rozpoznającego sprawę. Zaskarżona decyzja nie oddaje pełnej oceny sprawy i nie obrazuje, jakimi względami kierował się organ przy podjęciu rozstrzygnięcia. W myśl z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Realizacji wyrażonej tym przepisem zasady prawdy obiektywnej służy przepis art. 77 § 1 k.p.a. stanowiący, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Obowiązek ten jest niezależny od tego, czy niezbędny materiał dowodowy potwierdza stanowisko strony, czy też je podważa. Obciąża on zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy, ponownie rozpatrujący sprawę. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega zaś na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych. Ocena materiału dowodowego następuje natomiast zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, określoną w art. 80 k.p.a. Brak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji rozważenia przez organ w sposób kompleksowy wszystkich okoliczności podnoszonych przez skarżącego, stanowiło o naruszeniu art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu naruszenie takie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Trzeba bowiem podkreślić, że właściwe uzasadnienie prawne i faktyczne stanowi ważny element każdej decyzji administracyjnej. Uzasadnienie decyzji stanowi integralną jej część i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną część decyzji. Obowiązek sporządzenia uzasadnienia decyzji odpowiadającego wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. stanowi realizację w postępowaniu administracyjnym określonej w art.11 k.p.a. zasady przekonywania. Dokonując dalszej analizy sprawy należy wyjaśnić, iż z przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a. wynika jednoznacznie, że postępowanie dowodowe jest oparte na zasadzie oficjalności, co oznacza, że organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. To organ administracyjny jest "gospodarzem postępowania" i to on określa kierunek jego prowadzenia, a także określa jakie dowody w danym postępowaniu są niezbędne do prawidłowego załatwienia sprawy (J. Łętowski, Prawo administracyjne..., s. 230-231). Nie ulega wątpliwości, że w postępowaniu wyjaśniającym organ winien także przeprowadzić dowody wskazane przez stronę, która może wystąpić z takim żądaniem na każdym etapie danego postępowania. Skuteczność prawna tegoż żądania jest uzależniona jedynie od spełnienia przesłanek określonych w art. 78 k.p.a. Organ zatem może nie uwzględnić żądania strony do przeprowadzenia dowodu, gdy nie zostały one zgłoszone w toku postępowania wyjaśniającego lub w czasie rozprawy, a także gdy żądanie takie dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami. W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja wydana została z pominięciem twierdzeń wnioskodawcy. Reasumując ocena zebranych w sprawie dowodów powinna odbyć się stosownie do dyspozycji art. 80 k.p.a., a uzasadnienie decyzji winno natomiast dać jasny obraz motywów rozstrzygnięcia, których w zaskarżonej decyzji zabrakło. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.