I SA/Ol 684/09

WyrokWSA w Olsztynie2010-01-07

Skład orzekający: Wiesława Pierechod, Włodzimierz Kędzierski, Renata Kantecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel odrębnego lokalu mieszkalnego, który jest jednocześnie współwłaścicielem nieruchomości wspólnej, jest zobowiązany do zapłaty podatku od nieruchomości, czy też obowiązek ten spoczywa na zarządcy nieruchomości (np. Lasach Państwowych) lub wspólnocie mieszkaniowej?
Ratio decidendi
Właściciel odrębnego lokalu mieszkalnego, który jest jednocześnie współwłaścicielem nieruchomości wspólnej, jest podatnikiem podatku od nieruchomości. Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych jednoznacznie wskazuje, że podatnikami są właściciele nieruchomości lub obiektów budowlanych. Instytucja płatnika w prawie podatkowym nie znajduje zastosowania w tym przypadku, a przepisy nie nakładają obowiązku poboru i wpłaty podatku na zarządcę nieruchomości ani na wspólnotę mieszkaniową, chyba że podjęto stosowną uchwałę w tym zakresie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza ustalającą podatek od nieruchomości na 2009 r. dla J. K. Skarżący kwestionował fakt, że jest płatnikiem podatku, domagając się uznania tego obowiązku za wspólnotę mieszkaniową lub Lasy Państwowe Nadleśnictwo W. jako dotychczasowego zarządcę. Podkreślał, że nieruchomość jest własnością Skarbu Państwa w zarządzie Lasów Państwowych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Pierechod, Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Kędzierski, Sędzia WSA Renata Kantecka (spr.), Protokolant Lidia Wachowska, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 7 stycznia 2010 r., sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia ‘[...]" nr "[...]" w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2009 r. oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]"Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymało w mocy decyzję Burmistrza B.z dnia "[...]"w przedmiocie ustalenia T.K. i J.K. podatku od nieruchomości na 2009r. W motywach zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż organ I instancji ustalając wysokość zobowiązania przyjął za podstawę opodatkowania powierzchnię części budynku mieszkalnego -165,58 m2 , garażu – 16,30 m2 , budynku gospodarczego – 16,30 m2 oraz pozostałych gruntów – 1166,14 m2 i zastosował stawki podatkowe określone w Uchwale nr XXX/214/08 Rady Miejskiej w B. z dnia 24 listopada 2008r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości. W odwołaniu od tej decyzji J.K. wniósł o jej zmianę poprzez skierowanie decyzji do Wspólnoty Mieszkaniowej ze Skarbem Państwa Nadleśnictwem W. w W. Podkreślił, iż przedmiotowa nieruchomość jest własnością Skarbu Państwa w zarządzie Lasów Państwowych Nadleśnictwo W. Z racji tej, że Nadleśnictwo sprawuje na niej nadrzędne, faktyczne władztwo, zgodnie z ustawą o opłatach i podatkach lokalnych, jako płatnik jest odpowiedzialne za ściągnięcie podatku od właścicieli lokali i przekazanie urzędowi podatkowemu. Stwierdził, że w umowie notarialnej (§7) nie nałożono na niego obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości. Opisał również szczegółowo nieprawidłowości związane ze zmianą sposobu zarządu nieruchomością wspólną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż zakres przedmiotowy i podmiotowy obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości wyznacza ustawa z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2006r., nr 121, poz.844 ze zm.), zwana dalej w skrócie u.p.o.l. i przywołało treść art.2 ust.1 oraz art.3 ust.1 pkt 1 i ust.5 ww. ustawy . Organ stwierdził, że aktem notarialnym z dnia "[...]"., Rep A nr "[...]"ustanowiona została odrębna własność lokalu mieszkalnego nr 4 o powierzchni 118,84 m2 , położonego w budynku nr 51 E, posadowionym na działce gruntu nr "[...]"w W., zajmowanego dotychczas przez najemców T. i J. małżonków K. Tym samym aktem notarialnym opisany lokal został sprzedany dotychczasowym najemcom wraz z udziałem 39/1000 części w elementach wspólnych budynku, z którego lokal został wydzielony oraz udziałem 39/1000 części w działce gruntu "[...]". Podstawę ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w sprawie stanowił wypis z rejestru gruntów oraz informacja w sprawie podatku od nieruchomości złożona przez podatników w dniu 1 marca 2004r. Organ odwoławczy stwierdził, iż podatnicy będąc właścicielami lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną własność, z którym związane jest prawo własności w udziale 39/1000 części wspólnych budynku oraz działki grunty nr "[...]"są obciążeni obowiązkiem podatkowym w podatku od nieruchomości z tego tytułu. Wskazał, iż ustanowienie odrębnej własności lokalu powoduje, że lokal ten staje się odrębną nieruchomością również na gruncie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a podatnikami podatku od nieruchomości jest właściciel tego lokalu. Współwłaścicielami nieruchomości wspólnej są właściciele lokali i oni są też podatnikami podatku od nieruchomości. Prawo własności nieruchomości przysługuje tylko właścicielom lokali, a nie wspólnocie, co prowadzi do obciążenia ich podatkiem od nieruchomości na zasadach określonych w art.3 ust.5 u.p.o.l. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na opisaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, J.K. wniósł o jej uchylenie. Podniósł, że decyzje organów obu instancji świadczą o ich bezczynności, gdyż sprzyjają omijaniu prawa i naruszaniu przepisów prawa. Omijanie przepisów prawa jest dokonywane przez Lasy Państwowe Nadleśnictwo W.poprzez nie podjęcie zarządu nieruchomością wspólną i zezwalaniu na organizowanie w swojej sali konferencyjnej nielegalnych zebrań organizowanych przez Wspólnotę Mieszkaniową Właścicieli Lokali na Osiedlu przy Nadleśnictwie W. w W. Naruszanie przepisów prawa jest zaś dokonywane przez nową wspólnotę mieszkaniową powstałą w tej nieruchomości. Podkreślił, iż nie kwestionuje faktu, że jest podatnikiem, a tylko wymaga, aby uznany został fakt, że płatnikiem powinna być wspólnota mieszkaniowa, jej zarząd, a do czasu uregulowania spraw, o których mowa w art.40 ust.2 ustawy o własności lokali, płatnikiem podatku na podstawie dotychczasowych przepisów zobowiązane są być Lasy Państwowe Nadleśnictwo W., jako dotychczasowy zarządca nieruchomości. Nie kwestionuje także wysokości ani podstawy prawnej na jakiej naliczony został podatek od nieruchomości. Wskazywał nadto na nieprawidłowy zapis §7 aktu notarialnego z dnia 16 grudnia 2003r. oraz na treść art.18 ust.1 w związku z ust.3 oraz art.40 ust.2 ustawy o własności lokali. W kolejnych pismach procesowych podtrzymywał swoje stanowisko oraz wniósł o zasądzenie kosztów postępowania sądowego oraz o zwolnienie z płacenia odsetek za zwłokę w związku z niezapłaconym podatkiem od nieruchomości za I i II kwartał 2009r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Zaznaczyło także, iż kwestia dotycząca nieprawidłowości w zarządzaniu nieruchomością nie mogła być przedmiotem postępowania w sprawie dotyczącej zobowiązania podatkowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. z punktu widzenia zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a, wynika zaś, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Niekwestionowana w sprawie jest okoliczność zawarcia przez skarżącego oraz jego małżonkę, w dniu "[...]"., umowy, na podstawie której nabyli oni własność lokalu mieszkalnego i udziału w działce gruntu oraz we współwłasności części wspólnych budynku. Powyższe znalazło swoje odzwierciedlenie w wypisie z rejestru gruntów oraz w informacji w sprawie podatku od nieruchomości złożonej przez podatników w dniu 1 marca 2004r. Zgodnie z art.3 ust.1 pkt 1 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne , w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. Przepis ten nie daje organom podatkowym podstaw do wyboru podatnika przy wymiarze podatku od nieruchomości. Skarżący nie kwestionuje zresztą faktu, że jest podatnikiem , podnosi jedynie, iż nie jest płatnikiem tego podatku. Przechodząc zatem do instytucji płatnika w prawie podatkowym, należy zaznaczyć, że definicję legalną płatnika zawiera art.8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2005r., nr 8, poz.60 ze zm.). Zgodnie z powołanym przepisem płatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczenia i pobrania podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu. Jest to więc podmiot, który pośredniczy przy wykonywaniu zobowiązania podatkowego między podatnikiem, a organem podatkowym. Płatnik podatku ma trzy obowiązki : obliczenie należnego od podatnika podatku, pobranie go ze środków podatnika (płatnikami są podmioty, które w momencie powstania zobowiązania podatkowego dysponują środkami finansowymi podatnika lub dokonują czynności związanych z operacjami na jego majątku) i wpłacenie go w wyznaczonym przepisami prawa podatkowego terminie do właściwego organu podatkowego. Wprowadzenie tej instytucji do prawa podatkowego miało na celu usprawnienie poboru podatków i zapobieżenie możliwości uchylania się od ich płacenia przez podatników oraz odciążenie podatnika od bezpośredniego kontaktu z organami podatkowymi. Wskazać należy, iż żaden z przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalny nie reguluje kwestii płatnika na gruncie zobowiązań w podatku od nieruchomości. W szczególności nie można wywodzić, iż Lasy Państwowe Nadleśnictwo W.jako dotychczasowy zarządca nieruchomości, winien być uznany za płatnika podatku od nieruchomości w niniejszej sprawie. Treść art.3 ust.2 u.p.o.l. daje jedynie podstawę do obciążenia podatkiem od nieruchomości jednostek organizacyjnych Lasów Państwowych od będących w ich zarządzenie przedmiotów opodatkowania, jeżeli faktycznie władają one nieruchomościami lub obiektami budowlanymi. W rozpoznanej sprawie Lasy Państwowe Nadleśnictwo W. nie władają ani lokalem mieszkalnym, ani udziałem w działce gruntu, czy też udziałem we współwłasności części wspólnych budynku, które to stanowią własność skarżącego i jego małżonki. Wspomniany przepis reguluje zresztą kwestię podatnika, a nie płatnika – jak mylnie wskazuje skarżący - podatku od nieruchomości. W rozpoznanej sprawie nie znajduje także zastosowania, powoływany przez skarżącego, art.14 pkt 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (tekst jedn.: Dz.U. z 2000r. nr 80, poz.903 ze zm.). Stosownie do brzmienia wymienionego przepisu, na koszty zarządu nieruchomością wspólną składają się w szczególności ubezpieczenia, podatki i inne opłaty publicznoprawne, chyba że są pokrywane bezpośrednio przez właścicieli poszczególnych lokali. W przepisie tym wyraźnie zastrzeżono, że podatki mogą należeć do kosztów zarządu nieruchomości wspólną, ale wyłącznie wówczas gdy nie są one uiszczane bezpośrednio przez właścicieli lokali. Ponieważ powyższe nie jest obligatoryjne i zależy od woli członków wspólnoty, wymagane jest podjęcie w tym przedmiocie uchwały. Na żadną stosowną w tym zakresie uchwałę skarżący się nie powoływał. Podkreślić przy tym należy, iż przepis ten odnosi się wyłącznie do nieruchomości wspólnej, czyli udziału w działce gruntu oraz we współwłasności części wspólnych budynku, a nie do lokalu stanowiącego odrębny przedmiot własności. Odnosząc się do wniosku o zwolnienie skarżącego z płacenia ustawowych odsetek za zwłokę w związku z niezapłaceniem rat podatku od nieruchomości za I i II kwartał 2009r., powołać należy treść art.134 §1 p.p.s.a, zgodnie z którym Sąd orzeka w granicach danej sprawy. Przedmiotem rozpoznanej sprawy był wymiar podatku od nieruchomości za 2009r., a nie umorzenie odsetek od zaległości podatkowej w tymże podatku. Umorzenie zaległości podatkowej w całości lub części, odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej stanowi odrębną, od wymiaru, kwestię podatkową, którą regulują przepisy rozdziału 7 a Ordynacji podatkowej. Z tych względów Sąd stwierdził, iż nie jest władny rozstrzygać tej kwestii. Zaznaczyć na marginesie należy, iż decyzja w przedmiocie umorzenia m.in. odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych może być także przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego. Stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego ani procedury podatkowej w stopniu uzasadniającym jej uchylenie Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło