VI SA/Wa 1822/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] czerwca 2009 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. Decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej jako WITD) z [...] czerwca 2009 r., wydaną na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874, ze zm.), dalej jako u.t.d. oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli z [...] maja 2009 r., nałożono na E. K. (dalej jako skarżąca), karę pieniężną w kwocie 3.000 złotych, za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczonej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Powyższą karę pieniężną nałożono w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu [...] maja 2009 r. na drodze krajowej [...], w miejscowości K. został zatrzymany do kontroli drogowej pojazd marki D. (nr rej. [...]) wraz z naczepą marki M. (nr rej. [...]). Do kontroli kierowca ww. pojazdu okazał miesięczną kartę opłaty drogowej, seria i numer [...], datowaną na 15 maja 2009 r. W trakcie kontroli stwierdzono, że samoprzylepna część winiety nie została trwale umieszczona na pojeździe (nie została przyklejona na przedniej szybie ww. pojazdu). Na przedniej szybie tego pojazdu znajdowała się natomiast miesięczna karta opłaty drogowej, seria i numer [...], datowana na 17 kwietnia 2009 r. W związku z tym WITD stwierdził naruszenie § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Transportu z 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. z 2006 r., Nr 151, poz. 1089), dalej jako rozporządzenie Ministra Transportu i wymierzył skarżącej 3.000 złotych kary. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca wnosząc o umorzenie postępowania w związku z zaistnieniem w niniejszej sprawie przesłanek z art. 93 ust. 7 u.t.d. wskazała, że kierowca ww. pojazdu otrzymał od niej wypisaną kartę opłaty drogowej – datowaną na 15 maja 2009 r., którą miał nakleić na szybie. Nie dopełnił jednak tego obowiązku ponieważ zapomniał. Nadto wnosząca odwołanie podniosła, że naklejona na przedniej szybie ww. pojazdu karta opłaty drogowej była ważna do 17 maja 2009 r., natomiast następna karta opłaty drogowej - seria i numer [...], została zakupiona 15 maja 2009 r., czyli dwa dni przed zakończeniem ważności tej naklejonej i to spowodowało, że kierowca nie naklejał tej datowanej na 15 maja 2009 r. na przedniej szybie pojazdu, bowiem oczekiwał aż się skończy ważność poprzedniej, datowanej na 17 kwietnia 2009 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako GITD) decyzją z [...] sierpnia 2009 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1 i art. 92 ust. 1 u.t.d., a także lp. 4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, i na podstawie § 3 i § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 5 czerwca 2009 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. z 2009 r., Nr 86, poz. 721), dalej jako rozporządzenie Ministra Infrastruktury utrzymał w całości w mocy ww. decyzję organu pierwszej instancji. W komparycji GITD błędnie przywołał decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] maja 2009 r. zamiast [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] czerwca 2009 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołując się na brzmienie ww. przepisów prawa wskazał, że dowodem uiszczenia opłaty jest winieta samoprzylepna umieszczona w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego, w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazd wraz z odcinkiem kontrolnym przechowywanym w pojeździe samochodowym, który winien być okazywany na żądanie osób uprawnionych do kontroli karty opłaty drogowej. Zdaniem GITD w niniejszej sprawie powyższy obowiązek umieszczenia winiety we wskazany powyżej sposób nie został przez kierowcę, a tym samym przez skarżącą dopełniony, wobec czego prawidłowo została skarżącej wymierzona kara pieniężna. Odnosząc się do argumentacji podniesionej w odwołaniu organ uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie poprzez uchylenie decyzji WITD. Nałożenie bowiem przedmiotowej kary pieniężnej nie ma żadnego związku z winą lub jej brakiem po stronie skarżącej, która jako przedsiębiorca winna znać przepisy prawa regulujące sferę jej działalności gospodarczej. Dowodząc braku podstaw do zastosowania w rozpoznawanym przypadku art. 93 ust. 7 u.t.d. GITD podał, że brak możliwości bieżącej kontroli ww. kierowcy przez skarżącą nie zwalnia jej z odpowiedzialności i nie stanowi okoliczności lub zdarzeń opisanych w tym przepisie, który mówi o nadzwyczajnych okolicznościach lub zdarzeniach. GITD podał, że obowiązkiem skarżącej jako pracodawcy jest zorganizowanie swoim pracownikom – w tym także kontrolowanemu kierowcy, tak pracy, aby nie dochodziło podczas jej wykonywania do naruszeń prawa. Odnośnie wysokości kary pieniężnej organ odwoławczy wskazał, że kary w transporcie drogowym są określone w sposób sztywny, w ramach poszczególnych naruszeń i istnieje jedynie możliwość rozłożenia ich na raty. Na powyższą decyzję GITD skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której wnosząc o jej uchylenie zarzuciła, że wobec niej nie toczy się i nie toczyło żadne postępowanie przed [...] Wojewódzkim Inspektorem Transportu Drogowego. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, wyjaśniając, że w komparycji zaskarżonej decyzji faktycznie błędnie przywołał decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] maja 2009 r. zamiast decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] czerwca 2009 r., jednakże błąd ten należy traktować jako oczywistą omyłkę w rozumieniu art. 113 k.p.a., która została już sprostowana postanowieniem z [...] października 2009 r. nr [...]. Zdaniem GITD uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie pozostawia wątpliwości, że rozstrzygnięcie to dotyczy skarżącej i wyników ww. kontroli, dokonanej [...] maja 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli wydawane i podjęte przez organy administracji publicznej akty i czynności. Kontroli tej dokonuje pod względem zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowane zostały przepisy prawa materialnego oraz przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Ponadto, co wymaga podkreślenia w niniejszym przypadku, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 127, ze zm.), cytowana dalej jako p.p.s.a. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja GITD z [...] czerwca 2009 r., którą utrzymano w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] czerwca 2009 r., na podstawie której nałożono na skarżącą karę pieniężną w kwocie 3.000 złotych, za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczonej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Sąd rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie, jednakże z innych powodów, niż w niej wskazane. W niniejszej sprawie jest bezsporne, że w chwili rozpoczęcia kontroli karta opłaty drogowej znajdowała się w ww. pojeździe i była wypełniona w sposób uniemożliwiający jej wykorzystanie w jakimkolwiek innym celu, aniżeli udokumentowanie uiszczenia opłaty za przejazd po drogach kontrolowanym pojazdem, w konkretnie wskazanym czasie. Organy orzekające przyjęły jednak, że karta ta nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty z uwagi na fakt nie umieszczenia w sposób trwały winiety samoprzylepnej, w sposób określony przepisami ww. rozporządzenia Ministra Transportu, co ich zdaniem obligowało je do wymierzenia za to naruszenie ww. kary pieniężnej. W ocenie Sądu nie sposób podzielić powyższego stanowiska organów, bowiem ww. rozporządzenie Ministra Transportu w zakresie, w jakim określa, co stanowi, a co nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty wykracza poza delegację ustawową zawartą w art. 42 ust. 7 u.t.d., czym narusza zasadę państwa prawnego, wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP. Zgodnie z art. 42 ust. 7 u.t.d. minister właściwy do spraw transportu, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, określi w drodze rozporządzenia, rodzaj i stawki opłaty za przejazd po drogach krajowych, zgodnie z zasadami określonymi w ust. 2 tego przepisu, oraz tryb wnoszenia i sposób rozliczania tej opłaty w przypadku niewykorzystania w całości lub w części dokumentu potwierdzającego jej wniesienie za okres roczny z przyczyn niezależnych od przedsiębiorcy, a także wzory dokumentów potwierdzających wniesienie tej opłaty. W powyższej regulacji – delegacji brak jest zatem upoważnienia do formułowania reguł odnoszących się do oceny karty opłaty drogowej jako dowodu. Tym samym należy przyjąć, że nałożenie kary pieniężnej w rozpatrywanej sytuacji nie spełniało celu, jakie ustawodawca wiąże z tą instytucją. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 stycznia 2009 r., sygn. akt IIGSK 593/08 "Przeniesienie regulowanej ustawowo materii zasad postępowania dowodowego do aktu normatywnego rangi podustawowej naruszałoby zasady państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP). Wobec tego użyte w § 3 ust. 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia z dnia 8 sierpnia 2006 r., w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych sformułowanie "nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty", odnoszące się do nieumieszczenia winiety w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego, w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu, nie może być odczytywane inaczej jak podstawa uznania, że w opisanych okolicznościach dowód uiszczenia opłaty nie odpowiada wzorowi określonemu w omawianym rozporządzeniu. Nie stanowi natomiast przesłanki wyłączającej możność przyjęcia, że opłata w rzeczywistości została uiszczona." Reasumując Sąd uznał, że nie umieszczenie przez kierowcę skarżącej w ww. pojeździe samoprzylepnej winiety w sposób określony przepisami prawa nie dowodzi braku uiszczenia przez nią opłaty drogowej, a co za tym idzie nie było w niniejszej sprawie podstawy do wymierzenia skarżącej ww. kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczonej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Na marginesie Sąd zauważa, że błędne wskazanie w decyzji organu odwoławczego decyzji [...] WITD zamiast decyzji [...] WITD było oczywistą omyłka pisarską, nie mającą wpływu na wynik sprawy, która została już przez GITD skorygowana ww. postanowieniem z [...] października 2009 r. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja pomimo ww. błędu zawiera takie cechy, które pozwalają zindywidualizować stronę, której to rozstrzygnięcie dotyczy oraz sprawę, którą rozstrzyga. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu.