I SA/Wa 945/09
WyrokWSA w Warszawie2010-01-13
Skład orzekający: Joanna Skiba, Emilia Lewandowska, Bogdan Wolski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała zarządu dzielnicy odmawiająca wyrażenia zgody na ponowne zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego, w sytuacji gdy wnioskodawca utracił prawo najmu, ale nie zamieszkiwał nieprzerwanie w lokalu, jest zgodna z prawem i podlega kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Uchwała zarządu dzielnicy odmawiająca ponownego zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego, podjęta na podstawie przepisów dotyczących zasad wynajmowania lokali komunalnych, jest aktem z zakresu administracji publicznej podlegającym kontroli sądu administracyjnego. Jednakże, jeśli wnioskodawca nie spełnia przesłanki nieprzerwanego zamieszkiwania w lokalu, która jest warunkiem koniecznym do ponownego zawarcia umowy najmu, organ prawidłowo odmawia wyrażenia zgody, a skarga podlega oddaleniu.Stan faktyczny
Skarżąca L.W. wniosła skargę na uchwałę Zarządu [...] W., która odmówiła jej wyrażenia zgody na ponowne zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego oraz umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do wynajęcia lokalu. Organ uzasadnił odmowę brakiem jednoznacznego potwierdzenia nieprzerwanego zamieszkiwania skarżącej w lokalu po wypowiedzeniu umowy najmu, co było warunkiem określonym w uchwale Rady W. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów, nierzetelne postępowanie dowodowe i błędną interpretację przepisów. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, twierdząc, że sprawa ma charakter cywilnoprawny i nie podlega kognicji sądu administracyjnego, a w przypadku nieuwzględnienia wniosku o odrzucenie, o oddalenie skargi.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Bogdan Wolski Protokolant Anna Traczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi L.W. na uchwałę Zarządu [...] W. z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego oddala skargę.
Zarząd [...] W. w dniu [...] lutego 2009 r. podjął uchwałę nr [...], mocą której odmówiono wyrażenia zgody na ponowne zawarcie z L.W. umowy najmu lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. oraz umieszczenia w/w na liście osób zakwalifikowanych do wynajęcia lokalu na czas nieoznaczony.
W uzasadnieniu uchwały podkreślono, że L.W. nie spełnia kryterium określonego przepisem § 37 uchwały Rady W. z dnia 2 grudnia 2004 r., nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta W., brak jest bowiem jednoznacznego potwierdzenia, że wnioskodawczyni nieprzerwanie zamieszkiwała w przedmiotowym lokalu od chwili wypowiedzenia umowy najmu.
L.W., pismem z dnia 19 maja 2009 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą uchwałę Zarządu [...] W. z dnia [...] lutego 2009 r.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że zaskarżona uchwała rażąco narusza § 21 pkt 1 w związku z § 37 uchwały Rady W. z dnia 2 grudnia 2004 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta W.. W ocenie skarżącej podjęta przez Zarząd [...] W. uchwała z dnia [...] lutego 2009 r. nie została poprzedzona należytą oceną dowodów. Skarżąca podkreśliła, że organ "nie powołał się na dowody z pierwszego źródła, tj. zeznania sąsiadów na okoliczność zamieszkiwania L.W. w lokalu [...] przy ul. [...]". W sprawie nie wykazano też jakie dowody uznano za wiarygodne, a jakim odmówiono wiarygodności.
Zdaniem skarżącej § 37 uchwały Rady W. z dnia 2 grudnia 2004 r. nie wymaga, aby przesłanką ponownego zawarcia umowy najmu było jednoznaczne ustalenie nieprzerwanego zamieszkiwania w lokalu. W aktach znajdują się ponadto dowody (wyjaśnienia lokatorów budynku) potwierdzające zamieszkiwanie skarżącej w lokalu. Są też dowody na okoliczność wykonywania w lokalu generalnego remontu, w czasie którego nikt w lokalu nie zamieszkiwał, a co zostało przytoczone na niekorzyść skarżącej.
W ocenie L.W. postępowanie wyjaśniające przeprowadzone zostało z rażącym niedbalstwem oraz bezpodstawnie przyjęto konieczność jednoznacznego wykazania nieprzerwanego zamieszkiwania w lokalu.
W tej sytuacji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej uchwały w całości. L.W. podniosła jednocześnie, że zgodnie z poglądem wyrażonym w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 21 lipca 2008 r., I OPS 4/2008 zaskarżona uchwała podlega kontroli sądu administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Zarząd [...] W. wniósł o jej odrzucenie podnosząc, że skarga jest niedopuszczalna, bowiem zarzuty w niej zawarte nie mieszczą się w kognicji sądu administracyjnego. Organ podkreślił, że nawiązywanie umów najmu lokali przez gminę jest czynnością cywilnoprawną. Czynność ta jest realizowana przez Dzielnicę w ramach przekazanych jej przez Gminę - Miasto W., kompetencji do gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy.
Zdaniem Zarządu nawiązanie umowy najmu oraz wniosek będący jego podstawą, nie jest czynnością administracyjną, lecz oświadczeniem woli podmiotu obrotu cywilnoprawnego i nie podlega kontroli sądu administracyjnego, bowiem nie dotyczy spraw z zakresu administracji publicznej. Organ zaznaczył, że nie zgadza się z poglądem wyrażonym w powoływanej przez skarżącą uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2008 r. i wniósł o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Jednocześnie, w przypadku nieuwzględnienia wniosku o odrzucenie skargi, wniesiono o jej oddalenie podnosząc, że skarżąca nie posiada interesu prawnego, bowiem nawet uwzględnienie skargi nie stworzy po jej stronie prawa podmiotowego ani nawet podstawy roszczenia o zawarcie umowy najmu.
Organ podkreślił, że odmowa zawarcia umowy najmu ze skarżącą została poprzedzona prawidłowym postępowaniem wyjaśniającym, w wyniku którego zostały potwierdzone informacje o jej niezamieszkiwaniu w lokalu nr [...] przy ul. [...]. Zarząd [...] W. wskazał, że zgodnie z § 37 uchwały Rady W. z dnia 2 grudnia 2004 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład wynajmowania lokali komunalnych, na wniosek osoby, która utraciła prawo najmu do lokalu i nieprzerwanie zamieszkuje w tym lokalu, można zawrzeć umowę najmu jeżeli spełnione są łącznie wymienione w tym przepisie przesłanki: 1) ustała przyczyna wypowiedzenia umowy najmu, 2) wnioskodawca spełnia warunki określone w § 4 pkt 2 uchwały (nie przekracza kryterium dochodowego). Zdaniem organu skarżąca nie spełnia pierwszej ze wskazanych przesłanek.
Zarząd [...] W. zaznaczył ponadto, że uchwałą z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...] odmówiono skarżącej zawarcia umowy najmu na przedmiotowy lokal w oparciu o przeprowadzone wówczas postępowanie wyjaśniające. L.W. nie zakwestionowała tej uchwały. Z przepisu § 37 uchwały z dnia 2 grudnia 2004 r. wynika natomiast, że z możliwości ponownego zawarcia umowy najmu można skorzystać tylko raz. Odmienna interpretacja może prowadzić do absurdalnych sytuacji, kiedy zainteresowany, któremu odmówiono ponownego zawarcia umowy najmu w oparciu o powołany przepis będzie składał kolejne wnioski uniemożliwiając gminie odzyskanie lokalu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że wniosek Zarządu [...] W. o odrzucenie skargi - jako niepodlegającej kognicji sądu administracyjnego - jest bezzasadny. Zauważyć bowiem trzeba, że w uchwale siedmiu sędziów z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż uchwała zarządu dzielnicy W., odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W uzasadnieniu powyższej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że uchwała Rady W. z dnia 2 grudnia 2004 r., nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta W. (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr [...], poz. [...] ze zm.), stanowi, iż wnioski osób występujących o najem lokali rozpatruje zarząd dzielnicy, który rozstrzyga o zakwalifikowaniu i umieszczeniu na liście osób oczekujących na najem lokalu (§ 21 ust. 1 uchwały). Tego rodzaju rozstrzygnięcie nie jest załatwieniem sprawy cywilnej, ale rozstrzygnięciem w sprawie z zakresu administracji publicznej podjętym przez organ dzielnicy, a więc aktem, do którego ma zastosowanie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym i art. 3 § 2 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Pogląd wyrażony w powyższej uchwale Sąd w obecnym składzie w pełni podziela. Skarga L.W. na uchwałę Zarządu [...] W. z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...], podjętą na podstawie § 21 ust. 1 w związku z § 37 uchwały Rady W. z dnia 2 grudnia 2004 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta W., jest więc dopuszczalna i podlega merytorycznemu rozpoznaniu.
W ocenie Sądu wniesiona skarga jest bezzasadna i podlega oddaleniu.
Zaskarżoną uchwałą odmówiono wyrażenia zgody na ponowne zawarcie z L.W. umowy najmu lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W. oraz umieszczenia w/w na liście osób zakwalifikowanych do wynajęcia lokalu na czas nieoznaczony. Przedmiotowa uchwała – jak wyżej wskazano – podjęta została na podstawie § 21 ust. 1 w związku z § 37 uchwały Rady W. z dnia 2 grudnia 2004 r.
Zauważyć zatem trzeba, że § 37 ust. 1 powołanej uchwały z dnia 2 grudnia 2004 r. stanowi, iż na wniosek osoby, która utraciła prawo najmu do lokalu i nieprzerwanie zamieszkuje w tym lokalu, umowę najmu można zawrzeć ponownie, jeżeli:
1) ustała przyczyna, z powodu której została rozwiązana umowa najmu,
2) wnioskodawca spełnia warunek określony w § 4 pkt 2 uchwały (tj. osiąga dochód nie przekraczający minimum dochodowego). Od spełnienia tego warunku można odstąpić, jeżeli ubiegający się o ponowne zawarcie umowy wyrazi gotowość zamieszkania w lokalu mniejszym albo mniejszym o niższym standardzie, a przyczyną rozwiązania umowy najmu było zadłużenie spowodowane udokumentowanym pogorszeniem sytuacji materialnej. Z ponownej możliwości zawarcia umowy najmu na warunkach określonych w ust. 1 dopuszcza się skorzystanie nie więcej niż jeden raz (§ 37 ust. 2 uchwały).
Ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego wynika, że w marcu 2006 r. L.W. uregulowała w całości zadłużenie w opłatach czynszowych, co stanowiło przyczynę wypowiedzenia jej w dniu [...] listopada 2000 r. umowy najmu lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...]. Analiza akt sprawy wskazuje również, że średni miesięczny dochód brutto uzyskiwany na 1 osobę w gospodarstwie domowym skarżącej w okresie ostatnich 6 miesięcy przed dniem złożenia wniosku o ponowne zawarcie umowy najmu lokalu wynosił [...] zł. Nie zostało zatem przekroczone minimum dochodowe obowiązujące w dniu złożenia wniosku, które wynosiło 1126 zł na osobę.
Podkreślić jednakże należy, że z treści powołanego wyżej § 37 uchwały Rady W. z dnia 2 grudnia 2004 r. wynika, iż poza ustaniem przyczyny wypowiedzenia umowy najmu i osiąganiem przez wnioskodawcę dochodu nieprzekraczajacego minimum dochodowego, koniecznym warunkiem, który musi być spełniony, aby z osobą, która utraciła prawo najmu do lokalu mogła zostać zawarta ponowna umowa najmu, jest nieprzerwane zamieszkiwanie tej osoby w danym lokalu.
W rozpoznawanej sprawie - zdaniem Sądu - przedmiotowa przesłanka nie została przez skarżącą spełniona, o czym świadczy jednoznacznie treść uzasadnienia – znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy - uchwały Zarządu [...] W. z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...].
Przedmiotową uchwałą odmówiono wyrażenia zgody na ponowne zawarcie z L.W. umowy najmu lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.. W uzasadnieniu tej uchwały stwierdzono natomiast, że "przeprowadzona dwukrotnie przez Zakład Gospodarowania Nieruchomościami wizja wykazała, iż w lokalu nr [...] przy ul. [...] od ponad roku nikt nie zamieszkuje".
Podkreślić należy, że powołana uchwała z dnia [...] stycznia 2007 r. nie została przez skarżącą skutecznie zaskarżona, wobec czego pozostaje ona w obiegu i wywołuje skutki prawne. Skoro zaś uchwała ta nie została skutecznie wyeliminowana z obrotu prawnego, brak jest podstaw do kwestionowania ustaleń w niej zawartych. Jak natomiast wyżej wskazano, z uzasadnienia przedmiotowej uchwały jednoznacznie wynika, że skarżąca nie zamieszkiwała nieprzerwanie w lokalu nr [...] przy ul. [...], co potwierdziła dwukrotnie przeprowadzona wizja. Oczywiste zatem jest, że w rozpoznawanej sprawie nie została spełniona przesłanka, o której mowa w § 37 uchwały Rady W. z dnia 2 grudnia 2004 r., uzależniająca możliwość ponownego zawarcia umowy najmu lokalu od nieprzerwanego w nim zamieszkiwania. Tym samym stwierdzić trzeba, że prawidłowo Zarząd [...] W. odmówił wyrażenia zgody na ponowne zawarcie z L.W. umowy najmu lokalu oraz umieszczenia w/w na liście osób zakwalifikowanych do wynajęcia lokalu na czas nieoznaczony. Zaskarżona uchwała z dnia [...] lutego 2009 r. jest więc zgodna z prawem.
Zauważyć dodatkowo trzeba, że skoro z treści uchwały z dnia [...] stycznia 2007 r. jednoznacznie wynika, iż skarżąca nie zamieszkiwała nieprzerwanie w lokalu nr [...] przy ul. [...], brak było podstaw do kwestionowana powyższych ustaleń i ponownego badania czy powyższy warunek został spełniony. Ustalenia pozostającej w obiegu prawnym uchwały są wiążące zarówno dla organu prowadzącego sprawę, jak i dla sądu administracyjnego. Z tej przyczyny Sąd odmówił uwzględnienia złożonego na rozprawie wniosku o dołączenie dodatkowych akt odnoszących się do powyższej kwestii.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że wniesiona skarga jest bezzasadna i brak jest podstaw do jej uwzględnienia.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło