II OSK 2365/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-01-14
Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki, Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Sędzia del. WSA Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy (Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego) ma obowiązek rozpatrzyć zarzuty dotyczące postanowienia uzgadniającego wydanego przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w ramach ponownej oceny oddziaływania na środowisko, nawet jeśli na to postanowienie nie służy zażalenie?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zgodnie z art. 90 ust. 8 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, postanowienie uzgadniające wydane przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w ramach ponownej oceny oddziaływania na środowisko, na które nie służy zażalenie, może być kwestionowane w odwołaniu od decyzji kończącej postępowanie (art. 142 k.p.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie przyjął, że na takie postanowienie służy zażalenie, co doprowadziło do naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, a w konsekwencji do nieprawidłowej oceny stanowiska organu odwoławczego.Stan faktyczny
Stowarzyszenie P. zaskarżyło decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Śląskiego o pozwoleniu na budowę autostrady A1, z wyłączeniem rygoru natychmiastowej wykonalności. Stowarzyszenie podnosiło zarzuty dotyczące nieuwzględnienia jego uwag do raportu oddziaływania na środowisko, które były przedmiotem postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ). Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) oddalił skargę, uznając, że zarzuty dotyczące raportu nie mogły być podnoszone w postępowaniu o pozwolenie na budowę, a na postanowienie RDOŚ służyło zażalenie. NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że WSA błędnie zinterpretował przepisy dotyczące zaskarżania postanowień RDOŚ.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędziowie Sędzia NSA Arkadiusz Despot -Mładanowicz (spr.) Sędzia del. WSA Wanda Zielińska-Baran Protokolant Łukasz Pilip po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2011r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Stowarzyszenia P. w Katowicach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 czerwca 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1995/09 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia P. w Katowicach na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Stowarzyszenia P. w Katowicach kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 czerwca 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1995/09 oddalił skargę Stowarzyszenia P. w Katowicach na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2009 r., znak: [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania Stowarzyszenia P. od decyzji Wojewody Śląskiego z dnia [...] czerwca 2009r., Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, Oddział w Katowicach pozwolenia na budowę autostrady A1 na odcinku Pyrzowice (bez węzła) - Piekary Śląskie (z węzłem) od km 475+909 do km 490 +427 oraz nadającej jej rygor natychmiastowej wykonalności - uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności i w tym zakresie umorzył postępowanie organu pierwszej instancji, w pozostałej części utrzymał decyzję w mocy.
Odnosząc się do zarzutu podnoszonego w odwołaniu organ wyjaśnił, że uwagi dotyczące "Raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko", nie mogą być przedmiotem postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Zgłoszone wnioski i uwagi Stowarzyszenia P. odnośnie w/w Raportu były przedmiotem rozpatrzenia w postępowaniu zakończonym postanowieniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Katowicach z dnia [...] kwietnia 2009 r., znak: [...]. Również zarzut, co do sposobu doręczenia skarżącemu decyzji Wojewody Śląskiego z dnia [...] czerwca 2009 r., [...] nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 49 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji z zakresu dróg publicznych, strony postępowania mogą być zawiadamiane o wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, przez obwieszczenie w urzędach gmin oraz w prasie lokalnej.
Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożyło Stowarzyszenie P. w Katowicach twierdziło, że jest stroną w postępowaniu administracyjnym w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla autostrady A1 odcinka Maciejów - Pyrzowice. Wskazało, że złożyło do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Katowicach jak również do Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, szereg uwag do drugiego raportu w przedmiocie oceny oddziaływania na środowisko niniejszej inwestycji. Zdaniem strony skarżącej w ramach przedmiotowej inwestycji powinny zostać wykonane dodatkowe, nieprzewidziane w projekcie działania minimalizujące i kompensujące oddziaływania na płazy. Oddziaływanie na świat zwierząt nie zostało określone z uwagi na brak pełnej inwentaryzacji przyrodniczej w raporcie środowiskowym.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę zaskarżonym wyrokiem stwierdził, że podstawę materialnoprawną orzeczenia organu administracji I instancji stanowił art. 24 ust. 1, art. 26 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. - o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Obowiązkiem organu administracji w postępowaniu o pozwolenie na budowę była ocena, czy przedstawiony projekt budowlany inwestycji odpowiada wymaganiom określonym w art. 32 ust. 1 i ust. 4 oraz art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Z treści art. 32 ust. 1 i ust. 4 wynika, iż pozwolenie na budowę obiektu budowlanego może być wydane po uprzednim przeprowadzeniu postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, wymaganego przepisami o ochronie środowiska, a także uzyskaniu przez inwestora, wymaganych przepisami szczególnymi, pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów, a także złożenia wniosku w tej sprawie w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, i wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Jak wskazał Sąd, zgodnie z treścią art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza: zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, o której mowa w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska; zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, a także zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7; wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.
Jak wynika z akt sprawy inwestor spełnił wszystkie wymogi z art. 32 ust. 2 i ust. 4 a także art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Zostały bowiem złożone wszystkie wymagane opinie i uzgodnienia. W aktach sprawy znajduje się raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w którym zostały przewidziane odpowiednie przejścia dla zwierząt. Ponadto inwestor przedłożył wszelkie wymagane przepisami prawa dokumenty i odpowiadający przepisom prawa projekt budowlany, który jest zgodny z wymaganiami zaopatrzonej w rygor natychmiastowej wykonalności decyzji Wojewody Śląskiego z dnia [...] września 2005 r., znak: [...], ustalającej lokalizację autostrady płatnej A1 na odcinku od Woźnik (km459+200) do Piekar Śląskich (km 490+427) wraz z odcinkiem drogi ekspresowej S1 łączącej węzeł "Pyrzowice" z węzłem "Lotnisko" (km 0+00 - km 2+158). Ponadto, spełnia warunki zawarte w decyzji Wojewody Śląskiego z dnia [...] lutego 2008 r., o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji, pn: budowa autostrady A1 od Pyrzowic (bez węzła) w km 475 + 327. 65 do Maciejowa (bez węzła) w km 510+530 = 510+502.95 oraz postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Katowicach z dnia [...] kwietnia 2009 r. znak: [...], uzgadniającego warunki dla realizacji przedsięwzięcia, pn: budowa autostrady A 1 na odcinku Pyrzowice (bez węzła) - Piekary Śląskie od km 475+327.65 do km 490 +427, w ramach przeprowadzonej ponownie oceny oddziaływania na środowisko projektowanej inwestycji. W ww. postanowieniu w pkt 36 wskazano na obowiązek wykonania przejść dla małych zwierząt w formie przepustów. Ten obowiązek został zrealizowany w projekcie przedmiotowej inwestycji.
Sąd wskazał, że skarżące Stowarzyszenie nie kwestionuje ww. ustaleń zawartych w decyzji o pozwoleniu na budowę. Podniosło, natomiast, że jego uwagi do raportu oddziaływania, nie zostały uwzględnione przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Katowicach. Zdaniem Stowarzyszenia w ramach inwestycji powinny zostać wykonanie dodatkowe, nie przewidziane w projekcie, działania minimalizujące i kompensujące oddziaływanie na płazy. W ocenie Sądu ten zarzut jest bezprzedmiotowy w niniejszym postępowaniu. W toku postępowania o pozwolenie na budowę zarzuty, co do raportu oddziaływania na środowisko nie mogą być skutecznie podnoszone. Zarzuty te mogły być zgłaszane i rozważane w postępowaniu zakończonym postanowieniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Katowicach z dnia [...] kwietnia 2009r., które zapadło w trybie przepisu art. 106 k.p.a. Stosownie do § 5 art. 106 k.p.a - zajęcie stanowiska przez organ następuje w formie postanowienia, na które stronie służy zażalenie.
Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy Sąd stwierdził, że organy budowlane orzekające w sprawie, prawidłowo uznały, iż inwestor spełnił wymogi zawarte w przepisach z art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, a zatem Wojewoda Mazowiecki nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Dyspozycja przepisu art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane jednoznacznie stanowi, że właściwy organ nie może odmówić wydania pozwolenia na budowę, jeżeli inwestor spełnił nałożone na niego prawem budowlanym obowiązki. Omawiany przepis nie dopuszcza jakiejkolwiek uznaniowości w sprawie wydania pozwolenia na budowę, jak też możliwości wprowadzenia dalszych warunków, od których zależałoby wydanie tego pozwolenia. (por. też wyrok Naczelny Sąd Administracyjny z 1998 września 2002 r, IV SA 2311/96, LEX Nr 43803).
Mając na uwadze powyższą argumentację i to, że podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę w trybie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm).
Od powyższego wyroku Stowarzyszenie P. w Katowicach wniosło skargę kasacyjną, zarzucając:
I. Naruszenie przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania: art. 3 § 1 oraz art. 151 w z zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. - poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy zachodziły przesłanki do stwierdzenia:
- nieuwzględnienia przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego art. 90 ust. 8 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (dalej: ustawa OOŚ), przesądzającego, iż od postanowienia uzgadniającego wydanego przez regionalnego dyrektora ochrony w ramach tzw. ponownej oceny oddziaływania na środowisko nie służy zażalenie,
- naruszenia przez ten organ art. 142 k.p.a. poprzez przyjęcie, że postanowienie uzgadniające, od którego nie służy zażalenie, wydane w toku postępowania nie może być kwestionowane w odwołaniu od decyzji kończącej postępowanie,
- pominięcia przez ten organ art. 10a dyrektywy 85/337/EWG, w świetle którego należało interpretować przepisy prawa polskiego,
i tym samym przesłanki uznania przez Sąd pierwszej instancji, że decyzja GINB powinna zostać uchylona, ponieważ niezgodnie z prawem pozbawiła skarżącego możliwości kwestionowania merytorycznych aspektów rozstrzygnięć organów administracji.
II. Naruszenie przez Sąd pierwszej instancji prawa materialnego: art. 35 ust. 4 w zw. z art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego - poprzez przyjęcie, że skoro, zgodnie z art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego, organ wydający pozwolenie na budowę nie może odmówić wydania pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy spełnione są wymagania określone w art. 35 ust. 1 i w art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego (czyli m.in. uzyskano wymagane uzgodnienia innych organów), to Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie ma podstaw, aby kwestionować prawidłowość owych uzgodnień.
Wskazując na powyższe zarzuty Stowarzyszenie wniosło o uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 czerwca 2010 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd pierwszej instancji przeoczył istotne dla sprawy uchybienia popełnione przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W rozpatrywanej sprawie kwestionowana przez skarżącego w postępowaniu przed GINB decyzja Wojewody Śląskiego (pozwolenie na budowę odcinka autostrady A1) poprzedzona była przeprowadzeniem tzw. ponownej oceny oddziaływania na środowisko uregulowanej w art. 88-95 ustawy OOŚ.
Zgodnie z art. 90 ust. 1 ustawy OOŚ wyniki (ustalenia) przeprowadzonej ponownej oceny znajdują odzwierciedlenie w postanowieniu uzgadniającym wydanym przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska (dalej: RDOŚ). W rozpatrywanym przypadku było to postanowienie RDOŚ w Katowicach z dnia [...] kwietnia 2009 r.. To właśnie treść tego postanowienia i działanie RDOŚ były przez skarżącego podnoszone najpierw w odwołaniu od decyzji Wojewody Śląskiego, a potem w skardze na decyzję GINB. Postanowienie wydane przez RDOŚ jest wiążące dla organu wydającego pozwolenie na budowę (art. 92 ustawy OOŚ).
Zgodnie z art. 90 ust. 8 ustawy OOŚ do postanowienia RDOŚ wydawanego w ramach ponownej oceny nie stosuje się przepisów art. 106 § 3, 5 i 6 k.p.a. Art. 106 § 5 k.p.a. brzmi "Zajęcie stanowiska przez ten organ następuje w drodze postanowienia, na które służy stronie zażalenie". Wyłączenie zastosowania tego przepisu oznacza, że na omawiane postanowienie RDOŚ nie służy zażalenie. Sąd pierwszej instancji błędnie więc przyjął i stwierdził w uzasadnieniu swojego wyroku, że: " W toku postępowania w sprawie pozwolenia na budowę zarzuty co do raportu oddziaływania na środowisko nie mogą być skutecznie podnoszone. Zarzuty te mogły być zgłaszane i rozważane w postępowaniu zakończonym postanowieniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Katowicach (...), które zapadło w trybie przepisu art. 106 k.p.a. Stosownie do § 5 art. 106 Kpa - zajęcie stanowiska przez organ następuje w drodze postanowienia, na które stronie służy zażalenie" (str. 6 uzasadnienia wyroku).
W konsekwencji więc Sąd pierwszej instancji nie zauważył, iż GINB wydając decyzję w trybie odwoławczym powinien kierować się treścią art. 142 k.p.a., zgodnie z którym: "Postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji". W związku z tym GINB powinien - rozpatrując odwołanie od pozwolenia na budowę - rozważyć przedstawiane przez skarżących zarzuty dotyczące postanowienia uzgadniającego RDOŚ. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego tego nie uczynił twierdząc, że nie ma podstaw do kwestionowania owego postanowienia, a Sąd pierwszej instancji nie zakwestionował tego popełnionego przez GINB błędu, lecz - jak wynika z cytowanego w poprzednim punkcie fragmentu uzasadnienia wyroku - przyznał mu rację.
Akceptując decyzję wydaną przez GINB, Sąd pierwszej instancji nie zauważył także, że decyzja ta narusza art. 10a dyrektywy 85/337 (w wersji po zmianach wprowadzonych dyrektywą 2003/35/WE), zgodnie z którym państwa członkowskie mają obowiązek zapewnić, aby "członkowie zainteresowanej społeczności" (przy czym tak jak członkowie zainteresowanej społeczności dyrektywa nakazuje traktować organizacje ekologiczne) mieli dostęp do procedury odwoławczej przed sądem lub innym niezależnym i bezstronnym organem ustanowionym przez prawo, by zakwestionować materialną i proceduralną legalność decyzji, w ramach których przeprowadzana jest procedura udziału społeczeństwa.
W ramach ponownej oceny oddziaływania na środowisko, która poprzedziła wydanie omawianego pozwolenia na budowę, przeprowadzenie procedury udziału społeczeństwa było obowiązkowe, a zatem - zgodnie z art. 10a dyrektywy - konieczne jest zapewnienie możliwości kwestionowania treści rozstrzygnięć organów orzekających w sprawie. Chodzi przy tym przede wszystkim właśnie o rozstrzygnięcia dotyczące wymagań ochrony środowiska (wynikające z przeprowadzonej oceny oddziaływania na środowisko), ponieważ tych zagadnień dotyczy dyrektywa 85/337. Przyjęcie, że postanowienie uzgadniające RDOŚ wydane w ramach ponownej oceny nie może być kwestionowane stanowi naruszenie art. 10a dyrektywy.
Skarżący wskazał również, że prowadzone przez Sąd rozumowanie doprowadziło do błędnego wyniku, zgodnie z którym skoro art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego nakazuje organowi budowlanemu wydanie pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy m.in. uzyskano wymagane uzgodnienia innych organów, to organ odwoławczy rozpatrujący odwołanie od pozwolenia na budowę nie ma podstaw do rozważania prawidłowości owych uzgodnień. Z zaskarżonego wyroku wyciągnąć można wniosek, że Sąd ten traktuje art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego jako wykluczający możliwość podważania treści uzgodnień - nawet w postępowaniu odwoławczym. Jak wskazano wyżej, taka interpretacja art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego wynika z błędnego przyjęcia przez Sąd, że postanowienia uzgadniające RDOŚ należy skarżyć w trybie art. 106 § 5 k.p.a., gdy w rzeczywistości można je kwestionować w trybie art. 142 k.p.a. Interpretacja taka prowadzi też do naruszenia art. 10a dyrektywy 85/337.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Zasadnie skarżące Stowarzyszenie wskazuje na naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 90 ust. 8 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie i art. 142 k.p.a. Stosownie do treści art. 90 ust. 8 o udostępnianiu informacji /.../ do postanowienia, wydanego w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia wydanego po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, nie stosuje się przepisów art. 106 § 3, 5 i 6 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis art. 106 § 5 k.p.a. przewiduje, że stronie przysługuje zażalenie na postanowienie wydane przez organ współdziałający przy wydawaniu decyzji. Skoro ustawodawca, regulując procedurę ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, stanowiącą współdziałanie organów administracji publicznej, o którym mowa w art. 106 § 1 k.p.a., wyłączył możliwość wniesienia zażalenia na postanowienie wydane w tym trybie, to oznacza, że zgodnie z art. 142 k.p.a. postanowienie w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia może zostać zaskarżone w odwołaniu od decyzji. Wobec tego skarżące Stowarzyszenie miało prawo kwestionować postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Katowicach z dnia [...] kwietnia 2009 r. uzgadniające warunki dla realizacji przedsięwzięcia pod nazwą budowa autostrady A1 w odwołaniu od decyzji Wojewody Śląskiego z dnia [...] czerwca 2009 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę niniejszej autostrady. Sąd pierwszej instancji, pomijając treść art. 90 ust. 8 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, błędnie wskazał, że stronie służyło zażalenie stosownie do art. 106 § 5 k.p.a. Tym samym doszło do naruszenia obu wskazanych przepisów, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Powyższe zasadnicze uchybienie Sądu pierwszej instancji spowodowało, że Sąd ten nie dokonał prawidłowej oceny stanowiska zaprezentowanego przez organ odwoławczy, który stwierdził, że uwagi dotyczące "Raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko" nie mogą być przedmiotem postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Zasadnie skarżące Stowarzyszenie wskazuje na regulację art. 10a Dyrektywy Rady 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne (Dz. U. UE.L.85.175.40 ze zm.). Stosownie do niniejszego przepisu państwa członkowskie mają obowiązek zapewnić, aby członkowie zainteresowanej społeczności mieli dostęp do procedury odwoławczej przed sądem lub innym niezależnym i bezstronnym organem ustanowionym przez prawo, by zakwestionować materialną i proceduralną legalność decyzji, aktów lub zaniechań, z zastrzeżeniem przepisów niniejszej dyrektywy dotyczących udziału społeczeństwa (zdanie 1). Natomiast w zdaniu 2 art. 10a dyrektywy wskazano: "Państwa Członkowskie ustalają, na jakim etapie mogą być kwestionowane decyzje, akty lub zaniechania." Krajowy ustawodawca, jak wynika z powołanych wyżej przepisów, ustalił, że postanowienie wydawane przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko może być kwestionowane w postępowaniu administracyjnym w odwołaniu od decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
W konsekwencji powyższych uchybień Sąd pierwszej instancji wadliwie przyjął, wskazując na art. 35 ust. 4 oraz art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie miał podstaw do kwestionowania przedłożonego przez inwestora uzgodnienia dokonanego postanowieniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Katowicach z dnia [...] kwietnia 2009 r.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w oparciu o art. 203 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło