II OZ 298/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak, , , po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 lutego 2010 r. sygn. akt II SA/Gd 624/09 o odmowie przyznania K. G. prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. G. na uchwałę Rady Miasta Gdańska z dnia 26 lutego 2009 r. nr XXXIII.916/09 w przedmiocie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 18 lutego 2010 r. sygn. akt II SA/Gd 624/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił K. G. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd I instancji wskazał, że referendarz sądowy postanowieniem z dnia 14 stycznia 2010 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł w ustawowym terminie sprzeciw. Postanowieniem z dnia 18 lutego 2010 r. sygn. akt II SA/Gd 624/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd I instancji wskazał, że skarżący zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawca w oświadczeniu wskazał, iż prowadzi gospodarstwo rolne z którego dochody w kwocie 710,00 (siedemset dziesięć) złotych miesięcznie nie pozwalają mu na pokrycie kosztów sądowych w sprawie. Wnioskodawca podał ponadto, że jest właścicielem domu o powierzchni 200 m² oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 4,23 ha. Oświadczył także, że nie posiada żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. W dokumentach przesłanych na żądanie referendarza sądowego wnioskodawca oświadczył, że nie posiada rachunków bankowych innych niż przedstawione, a w domu którego jest właścicielem mieszkają oprócz niego rodzice. Z oświadczeń wnioskodawcy wynika, że w 2009 r. otrzymał on dopłaty bezpośrednie z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w kwocie 1.840,00 (tysiąc osiemset czterdzieści) złotych. Koszty utrzymania nieruchomości wnioskodawca ocenił na kwotę 500,00 (pięćset) złotych miesięcznie. W ocenie Sądu I instancji skarżący nie wykazał, że w sprawie zachodzą ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Sąd I instancji stwierdził, że przedstawione przez skarżącego okoliczności dotyczące dochodów jakie uzyskuje w prowadzonym gospodarstwie domowym wskazują, że miesięczny dochód wnioskodawcy kształtuje się na poziomie co najmniej 900,00 (dziewięćset) złotych, co wynika z uzyskiwanego dochodu wskazanego w oświadczeniu oraz z dopłat bezpośrednich. Sąd I instancji wskazał, że z uzyskiwanych dochodów skarżący utrzymuje tylko siebie, a zamieszkujący z nim rodzice posiadają własne źródła dochodów, których wysokości skarżący nie ujawnił w formularzu PPF. Sąd I instancji wskazał ponadto, że wystawiane na rodziców rachunki wskazują, że partycypują oni w kosztach utrzymania domu, a zatem koszty utrzymania przedstawione przez skarżącego są proporcjonalnie mniejsze. Zażalenie na powyższe postanowienie z dnia 18 lutego 2010 r. wniósł skarżący, zaskarżając postanowienie w całości i wnosząc o jego zmianę poprzez przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżący zarzuca błędną ocenę jego sytuacji materialnej i podnosi, że nie stać go na opłacenie kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania obejmują kwotę wpisu sądowego od skargi w wysokości 300,00 (trzysta) złotych. W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazuje m.in., że pogorszył się jego stan zdrowia, został ukarany mandatem karnym, a także ponosi koszty utrzymania gospodarstwa rolnego. Skarżący wskazuje ponadto, że "pojawiły się nowe zadłużenia", nie precyzując jednak o jakie zobowiązania chodzi. Dalej skarżący odnosi się do sprawy w której wystąpił o przyznanie prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny". Zakres żądanej pomocy określa strona w składanym wniosku. Jak wynika z akt sprawy, skarżący wnioskował o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, a Sąd I instancji rozpoznawał wniosek w zakresie obejmującym jego żądanie. Oceniając sytuację materialną i rodzinną skarżącego Sąd I instancji oparł się na oświadczeniach przez niego złożonych. Dokonując tej oceny Sąd I instancji zasadnie wskazał na fakt uzyskiwania przez skarżącego dochodu z prowadzonego gospodarstwa rolnego. Ponadto Sąd I instancji trafnie stwierdził, że skarżący posiada majątek w postaci dużego domu i nieruchomości rolnej. Jednocześnie Sąd I instancji prawidłowo uznał, że zadeklarowane przez skarżącego wydatki nie stanowią kwoty, która uniemożliwiałaby uiścić kosztów postępowania sądowego, biorąc pod uwagę fakt, że koszty utrzymania domu ponoszone są także przez rodziców skarżącego. W tej sytuacji uznać należy, że Sąd I instancji w pełni prawidłowo uznał, iż skarżący nie wykazał, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny i w konsekwencji odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. W zażaleniu skarżący podniósł, że jego ocena materialna nie została prawidłowo oceniona. Wskazał, że pogorszył się jego stan zdrowia, został ukarany mandatem karnym, a także ponosi koszty utrzymania gospodarstwa rolnego. Skarżący wskazuje ponadto, że "pojawiły się nowe zadłużenia". Należy jednak pamiętać, że wykazanie przez skarżącego, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny, czy też, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, nie może być sprowadzone jedynie do twierdzeń skarżącego, bez sprecyzowania nawet o jakie zobowiązania, czy koszty chodzi. Skarżący wskazując, że został ukarany mandatem karnym przedłożył ten mandat i może on podlegać ocenie w kontekście przyznania skarżącemu prawa pomocy. Podobne dokumenty powinien skarżący przedłożyć na poparcie swoich twierdzeń o "pojawieniu się nowych zadłużeń" i kosztów, czego jednak nie uczynił. Nałożony na skarżącego mandat karny, a także zaświadczenie lekarskie nie stanowią podstaw do zmiany oceny dokonanej przez Sąd I instancji przy rozpoznawaniu przedmiotowego wniosku. Zawarty w zażaleniu wniosek o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym nie może zostać uwzględniony. Skoro sytuacja materialna i rodzinna skarżącego, oceniona prawidłowo przez Sąd I instancji, nie stanowi przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, to tym bardziej nie może być podstawą do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.