I FZ 155/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Stanik po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia "M." S.A. z/s w O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt I SA/Bd 941/09 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi "M." S.A. z/s w O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 09 października 2009 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec, sierpień, wrzesień i październik 2007 r. postanawia: oddalić zażalenie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 15.02.2010 r., sygn. I SA/Bd 941/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej "popsa", odmówił przyznanie prawa pomocy "M." S.A. z/s w O. Sąd przyjął, że spółka nie wykazała, że znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie pełnych kosztów postępowania. Pomimo bowiem, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy spółka wskazywała na brak płynności finansowej, to na jej kontach bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego jego złożenie znajdowały się środki w wysokości 107.907,73 zł. Sąd uwzględniając, że strona zainicjowała postępowanie sądowoadministracyjne w dwóch sprawach (sygn. akt I SA/Bd 941/09 oraz I SA/Bd 942/09) stwierdził, że ich opłacenie, co na obecnym etapie postępowania (tj. wniesienia skargi kasacyjnej) sprowadza się do uiszczenia łącznie kwoty 500 zł, nie wykracza poza możliwości płatnicze spółki. W zażaleniu spółka wniosła o uchylenie powyższego postanowienia w całości, zarzucając naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 popsa poprzez przyjęcie, iż wniosek skarżącej spółki nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu strona podniosła, że dane finansowe o wysokości kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych (1.018.755,80 zł), wysokości środków trwałych (622.431,18 zł), straty w poprzednim rok obrotowy (261.244,20 zł) i w III kwartale 2009 r. (65.465,10 zł) – wskazane we wniosku o przyznanie prawa pomocy, świadczą o tym, że spółka nie generuje zysku. Stąd wyprowadziła wniosek, że spółka nie osiąga dochodu umożliwiającego jej ponoszenie opłat sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 2 popsa osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści przepisu art. 246 § 2 popsa wynika, iż ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z utrwaloną wykładnią fakt użycia w tym przepisie określenia "gdy wykaże" oznacza, że strona ma przekonać sąd, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia poniesienie jej jakichkolwiek kosztów postępowania lub poniesienie pełnych kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca spółka nie wywiązała się z obowiązku wykazania, że zasługuje na dofinansowanie jej z budżetu państwa. Przesądzające w tej sprawie, co wynika z kryterium, jakim posługuje się w art. 246 § 2 popsa., jest to, że spółka, co warto podkreślić, dysponuje środkami pozwalającymi na poniesienie wpisu. Takie stanowisko (nota bene wyrażone przez Sąd I instancji) jest uprawnione zważywszy zwłaszcza, że we wniosku spółka wskazała, że na dwóch należących do niej rachunkach bankowych, znajdowały się środki, które łącznie przekraczały kwotę 100.000 zł. Nie poprzestając jednak na tym, uwzględnić należy również to, że spółka posiada majątek o znacznej wartości. Strona przedstawiła we wniosku, że wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych to 1.018.755,80 zł, a wysokości środków trwałych 622.431,18 zł. Na tę okoliczność, jako wykluczającą przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, wskazywał wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny (por. post. tego Sadu z dnia 19.11.2004 r., FZ 463/04, niepublik.). Pogląd ten tut. Sąd podziela. Stąd niezależnie nawet od tego, czy spółka aktualnie posiada na rachunkach bankowych środki wystarczających na pokrycie wpisu sądowego, to przyjąć należało, że zarządzając odpowiednio posiadanym majątkiem, i tak będzie w stanie środki te wygospodarować. Jednocześnie zaprzeczyć poczynionym wnioskom nie mogły, nieprecyzyjne twierdzenia skarżącej spółki o pogarszającej się, na skutek kryzysu ekonomicznego, jej sytuacji ekonomicznej. Reasumując uznać należy, że skarżąca spółka nie wykazała, że zasługuje na przyznanie jej prawa pomocy w żądanym zakresie. Na aprobatę zasługuje więc, nie tylko sprowadzająca się do takiej konkluzji, ocena zawarta w postanowieniu Sądu I instancji, ale także wskazane tam powody, które legły u jej podstaw. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.