II SA/Wa 1086/09
WyrokWSA w Warszawie2010-01-15
Skład orzekający: Bronisław Szydło, Joanna Kube, Eugeniusz Wasilewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wypowiedzeniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, wydana w związku z rozformowaniem jednostki, może zostać uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa, jeśli organ nie wykazał braku możliwości wyznaczenia żołnierza na inne stanowisko służbowe?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. W ocenie sądu, rozformowanie jednostki i likwidacja stanowiska służbowego żołnierza uzasadniały wypowiedzenie, a organ wykazał brak możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko, ponieważ istniejące stanowiska zostały przekształcone dla służby cywilnej, a przeniesienie do innych resortów lub jednostek nie leżało w kompetencjach organu wydającego decyzję.Stan faktyczny
Skarżący A. G. domagał się stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu mu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, argumentując, że organ nie wykazał braku możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe, co stanowiło rażące naruszenie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Minister Obrony Narodowej utrzymał w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności, wskazując na rozformowanie jednostki i brak możliwości zaproponowania skarżącemu innego stanowiska.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę A. G. na decyzję Ministra Obrony Narodowej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bronisław Szydło (spr.), Sędziowie WSA Joanna Kube, Eugeniusz Wasilewski, Protokolant Agnieszka Bieniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 Kodeksu Postępowania Administracyjnego, w dalszej części uzasadnienia zwanym KPA, utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 KPA, którą odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dowódcy [...], wydanej na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jednolity: Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 z późn. zm.), w dalszej treści uzasadnienia zwanej ustawą pragmatyczną, mocą której wypowiedziany został z dniem 30 września 2001 r. stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej [...] A. G.
W uzasadnieniu podał, że nie wystąpiła żadna z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 pkt 2 KPA, uzasadniających stwierdzenie nieważności powołanej decyzji Dowódcy [...], o wypowiedzeniu A. G. stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. [...] z dniem 30 czerwca 2001 r. uległa rozformowaniu, co spowodowało likwidację stanowiska służbowego zajmowanego przez A. G. Brak było możliwości zaproponowania mu innego stanowiska służbowego stosownie do posiadanego stopnia wojskowego oraz jego kwalifikacji. Tym samym zostały spełnione przesłanki wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej zawarte w art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy pragmatycznej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, A. G. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] zarzucając naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 KPA. Twierdził bowiem, że decyzja Dowódcy [...], o wypowiedzeniu mu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, została wydana z rażącym naruszeniem art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy pragmatycznej. Zarzucił, że o ile spełniona została pierwsza z przesłanek wymieniona w tym przepisie uzasadniającej wypowiedzenie mu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, bowiem jednostka ta uległa rozformowaniu, o tyle nie wykazano aby spełniona została druga z wymienionych w tym przepisie przesłanek, a mianowicie organ nie wykazał aby rzeczywiście brak było możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe, w innych jednostkach wojskowych. Powołał się przy tym, że na własną rękę podjął starania i w ich wyniku uzyskał zgodę Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w K., na przeniesienie do tej jednostki na stanowisko [...]. Jedynie wskutek zaniechania podjęcia jakichkolwiek działań przez Dowódcę [...], nie został przeniesiony do Jednostki Wojskowej [...] w K.. Zarzucił ponadto, rażące naruszenie art. 6, 7, 8, 9, 10 § 1, 77 § 1 KPA.
W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej powołując się na ustalony stan faktyczny i prawny, wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości po przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Innymi słowy, Sąd administracyjny jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Skarga analizowana pod tym kątem, nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 156 § 1 pkt 2 KPA. Przepis ten stanowi, ze organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji gdy decyzja została wydana m.in. z rażącym naruszeniem prawa.
W tym miejscu należy wyjaśnić, że z uwagi, iż stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych, wyrażonej w art. 16 § 1 KPA, może mieć miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 KPA.
W literaturze i orzecznictwie sądowym dominuje pogląd, wskazujący na oczywistość naruszenia prawa jako przesłankę wstępną uznania decyzji za rażąco naruszającą prawo, ale nie ograniczające się do tego. Takie stanowisko zajmuje np.: W. Chróścielewski i J.P. Tarno. Ich zdaniem, można mówić o rażącym naruszeniu prawa, gdy zachodzą trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu który został naruszony oraz skutki, które wywołuje decyzja (por. W. Chróścielewski, J.P. Tarno "Postępowanie administracyjne", wyd. Zielona Góra 1999 r. s. 156).
Orzecznictwo sądowe również przychyla się do tak rozumianego terminu "rażące naruszenie prawa" – por. wyroki NSA z dnia 21 października 1992 r. sygn. akt V SA 86/92 oraz sygn. akt V SA 436-466/92 opubl. ONSA 1993 Nr 1, poz. 23. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 KPA, zachodzi wtedy gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Obowiązek organu stwierdzającego nieważność decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, jest wyraźne wykazanie jaki konkretny przepis został naruszony i dlaczego naruszenie to organ ocenił jako rażące. Porównaj też wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 kwietnia 1994 r. wydany w sprawie o sygn. akt III ARN 15/94 opubl. OSNAP 1994 r. Nr 3, poz. 36. O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 KPA nie decyduje ani oczywistość naruszenia prawa, ani charakter przepisu jaki został naruszony, ani też tylko skutki jakie wywołuje decyzja, jeżeli jedna z tych okoliczności stanowić miałaby wyłączną przesłankę przemawiającą za nieważnością decyzji administracyjnej.
Jak wynika z powyższych wywodów, nie każde naruszenie prawa będzie stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności wydanej decyzji. Tylko "rażące naruszenie prawa" może skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 KPA.
W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do uznania, że decyzja Dowódcy [...] z dnia [...] grudnia 200 r. nr [...], o wypowiedzeniu skarżącemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, została wydana z rażącym naruszeniem art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy pragmatycznej.
Argumenty podnoszone we wniosku o stwierdzenie nieważności tej decyzji, nie czynią zasadnym zarzutu rażącego naruszenia prawa, co warunkuje stwierdzenie nieważności tej decyzji.
Bezspornym jest w sprawie fakt rozformowania jednostki w której A. G. pełnił służbę.
Poza sporem pozostaje również, że [...], zostały rozwiązane (zlikwidowane). Pomimo więc braku w aktach sprawy dokumentów potwierdzających w istocie fakt poszukiwania dla A. G. innego stanowiska służbowego, za wiarygodne należy uznać wyjaśnienie organu, iż nie miał on możliwości wyznaczenia skarżącego na inne stanowisko służbowe.
Wszystkie bowiem stanowiska służbowe żołnierzy zawodowych w byłych [...], zostały przekształcone w stanowiska przeznaczone dla członków korpusu służby cywilnej. Nie mógł też organ wyznaczyć skarżącego na stanowisko w resorcie Obrony Narodowej, gdyż w takiej sprawie właściwy jest wyłącznie organ wojskowy, w stosunku do żołnierza wchodzącego w skład Sił Zbrojnych. Nietrafny jest także zarzut skarżącego, że ówczesny Dowódca [...] zaniechał przeniesienia go do Jednostki Wojskowej [...] w K. gdzie było wolne stanowisko służbowe dowódcy drużyny – starszego kierowcy, gdyż powołanie skarżącego do służby kontraktowej w jednostce wojskowej podległej Ministrowi Obrony Narodowej, należało do kompetencji tego Ministra, a nie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Sąd uznał więc, że organy orzekające w niniejszej sprawie dokonały własnej analizy całości sprawy i prawidłowo odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie wypowiedzenia skarżącemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Decyzja ta nie zawiera wady uzasadniającej stwierdzenie jej nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 KPA. Została ona wydana przez właściwy organ, skierowano ja do właściwej strony postępowania, opiera się na istniejącej podstawie prawnej, przy jej wydaniu nie doszło do rażącego naruszenie prawa, nadaje się do wykonania, a jej wykonalność nie powoduje czynu zagrożonego karą.
Sąd uznał także za bezzasadny zarzut naruszenia – powołanych w skardze przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności art. 6, 7, 8, 9, 10 § 1, 77 § 1 KPA, bowiem organ wydając zaskarżone decyzje, podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia spraw, miał na względzie interes społeczny i słuszny interes skarżącego, oraz zapewnił mu czynny udział w każdym stadium postępowania.
Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło