II SA/Kr 1595/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Sędziowie : WSA Mariusz Kotulski NSA Jan Zimmermann (spr.) Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi ze skargi T.K. na decyzję Wojewody z dnia 11 sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego T.K. kwotę 500 zł (pięćset złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Kr 1595/09 UZASADNIENIE Starosta T. decyzją z dnia [...] maja 2009 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia dla P.C. , zam. w Z. przy ul. [...] a na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działkach Nr 1 i 2 obr. [...] w Z. Decyzja ta nie została doręczona T.K. zam. w W. , przy ul. [...] , gdyż Starosta nie uznał go za stronę postępowania w sprawie. T.K. złożył jednak w dniu 14 lipca 2009 r. odwołanie od niej. W odwołaniu tym T.K. napisał, że o decyzji dowiedział się z rozmowy telefonicznej przeprowadzonej w dniu 13 lipca 2009 r. z pracownikiem organu l instancji. Jednocześnie wniósł on o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W piśmie z dnia 2 sierpnia 2009 r., przedstawionym jako "uzupełnienie do odwołania" T. K. stwierdził, że posiada status strony, gdyż jest współwłaścicielem i użytkownikiem działki nr 3 , jedynej drogi dojazdowej do planowanej inwestycji. Przejazd odbywa się w odległości 3 m od jego domu, toteż z całą pewnością dom ten znajduje się w strefie oddziaływania inwestycji. W dalszej części odwołania podniósł on zarzuty merytoryczne wobec decyzji z dnia [...] maja 2009 r. Wojewoda decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. Nr [...] umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu Wojewoda napisał, że T.K. nie miał przymiotu strony w postępowaniu a ponadto wniósł odwołanie po terminie. Nie był on również uznany jako strona przez organ l instancji. Wniosek o przywrócenie terminu nie może być rozpatrzony, ponieważ o przywrócenie terminu może ubiegać się tylko strona, dla której termin został zakreślony. Napisano dalej, że ewentualnie pismo T. K. mogłoby być potraktowane jako wniosek o wznowienie postępowania, ale powinien być on złożony do Starosty . W dniu 22 września 2009 r. T.K. skierował do Starostwa pismo, w którym napisał, że jego odwołanie "stanowiło w istocie także wniosek o wznowienie postępowania". W aktach nie ma dokumentacji dotyczącej dalszych losów tego pisma. W dniu 23 września 2009 T.K. skierował na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zarzucił on naruszenie art. 28 k.p.a. i art. 28 ust. 2 prawa budowlanego przez zaniechanie zbadania, czy skarżący posiada interes prawny, który legitymuje go jako stronę, a także naruszenie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. przez bezpodstawne umorzenie postępowania odwoławczego. W uzasadnieniu skargi napisano, że Wojewoda nie poczynił żadnych własnych ustaleń w zakresie tego, czy skarżący posiada interes prawny. Powołując się na orzecznictwo NSA skarżący napisał, że gdy odwołanie zostało wniesione przez jednostkę, która twierdzi, że zaskarżone orzeczenie dotyczy jej interesu prawnego lub obowiązku, to wówczas organ odwoławczy obowiązany jest rozpoznać to odwołanie i dopiero w wyniku tego rozpoznania ewentualnie umorzyć postępowanie. Organ administracyjny prowadzący postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę powinien każdorazowo ustalać, które osoby mają interes prawny i wyznaczać obszar oddziaływania obiektu. Obowiązek wykazania statusu stron ciąży na organie. W analizowanej sprawie organ powinien ocenić wpływ inwestycji na otoczenie, odnosząc się do funkcji, konstrukcji formy i innych cech obiektu. Takie ustalenia nie zostały dokonane ani przez organ l ani przez organ II instancji. Dalej skarżący wywodzi, dlaczego posiada interes prawny w tejże sprawie, powtarzając swoje uwagi zawarte we wcześniejszym odwołaniu i piśmie uzupełniającym do odwołania, opierając się zwłaszcza na tym, że jego działka znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie działki inwestora a dostęp inwestora do drogi publicznej jest możliwy tylko przez działkę skarżącego. Już w decyzji o warunkach zabudowy wprowadzono wymóg zgody właścicieli na ten dostęp a zgoda taka nie została udzielona. Skarżący wskazał także, że w pobliżu planowanej inwestycji znajduje się również inna jego nieruchomość, wpisana do rejestru zabytków. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Napisano tu, że art. 28 ust. 2 prawa budowlanego jest przepisem szczególnym wobec art. 28 k.p.a. Osoby trzecie mogą skutecznie kwestionować zamierzenie inwestycyjne tylko w takim zakresie, w jakim zamierzenie to koliduje z ich uzasadnionym interesem. Za orzecznictwem stwierdzono, że sam fakt, że dany podmiot jest właścicielem nieruchomości sąsiadującej nie jest wystarczającą podstawą do uznania, że podmiotowi takiemu przysługuje status strony. Napisano, że "skarżący nie został uznany za stronę w postępowaniu przed organem l instancji, a zatem jego odwołanie prawidłowo zostało uznane za bezprzedmiotowe". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.), stanowiącym odstępstwo od art. 28 k.p.a., stronami w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Kluczowym kryterium legitymacji strony w sprawie o pozwolenie budowlane nie jest zatem interes prawny lub obowiązek, ale ta okoliczność, że dana nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu. Nie jest to określenie ostre, ale z uwagi na mieszczące się w nim prawo obywatela do ochrony powinno być ono interpretowane szeroko. W analizowanej tu sprawie bezspornym jest to, że T.K., jest współwłaścicielem drogi dojazdowej do planowanej inwestycji i to drogi, po której nie tylko mają jeździć pojazdy budowy, ale po której po zakończeniu inwestycji będzie się odbywał ruch kołowy do budynku wielorodzinnego Działka skarżącego znajduje się zatem niewątpliwie w obszarze oddziaływania planowanego obiektu i to oddziaływania stałego, a nie przemijającego razem z fazą budowy. Starosta ocenił jednak tę sytuację inaczej, odmawiając T.K. statusu strony. Jednakże naruszenie prawa przez decyzję organu l instancji nie tylko wiąże się z tą nieprawidłową oceną sytuacji faktycznej, ale także z tym, że organ nie rozważył tej sytuacji do końca. Odwrotnie: zadowolił się on powierzchownym i arbitralnym stwierdzeniem, że T.K. nie jest stroną, bliżej nie tłumacząc istniejących tu wątpliwości i nie prowadząc wykładni kluczowego określenia: "obszar oddziaływania obiektu". Tym samym została naruszona zasada prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) a także reguły prawidłowego sporządzania uzasadnienia decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.). Działający w II instancji Wojewoda również naruszył te przepisy stwierdzając, że skoro organ l instancji nie uznał T.K. , to wobec tego należało uznać jego odwołanie za bezprzedmiotowe. Wojewoda zapomniał o tym, że obowiązkiem organu II instancji jest ponowne badanie całej sprawy administracyjnej. Dlatego Wojewoda powinien był od początku rozważyć kwestię legitymacji T. K. , a nie opierać się na błędnym twierdzeniu organu l instancji. Powyższe prowadzi do wniosku, że zarówno Wojewoda , jak i Starosta naruszyli art. 28 ust. 2 cyt. ustawy - Prawo budowlane, a także naruszyli art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. nie wyjaśniając do końca sprawy, nie przeprowadzając potrzebnego postępowania dowodowego i nie tłumacząc w swoich uzasadnieniach, dlaczego odmówiono skarżącemu statusu strony. Wojewoda naruszył także art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., gdyż postępowanie odwoławcze zostało umorzone bezpodstawnie. W rezultacie Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja, jak i decyzja l instancji naruszają art. 28 ust. 2 cyt. ustawy - Prawo budowlane w sposób mający wpływ na wynik sprawy, a także naruszył art. art. 7, 77 § 1, 107 § 3 i 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tego powodu Sąd decyzje te uchylił na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tejże ustawy.