VII SA/Wa 1904/09

WyrokWSA w Warszawie2010-01-18

Skład orzekający: Halina Kuśmirek, Mariola Kowalska, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, którzy nie byli stronami postępowania o pozwolenie na budowę, mogą skutecznie żądać wznowienia tego postępowania i uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, powołując się na to, że ich nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący nie posiadali przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, ponieważ ich nieruchomość nie znajdowała się w obszarze oddziaływania obiektu, co oznacza, że nie naruszono konkretnych norm prawa materialnego. Brak interesu prawnego uniemożliwia skuteczne żądanie wznowienia postępowania i uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę. Skarga została oddalona jako bezzasadna.
Stan faktyczny
Skarżący D. i P. R. złożyli wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę budynku biurowo-magazynowego, twierdząc, że nie brali udziału w postępowaniu mimo spełniania przesłanek strony, gdyż ich nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Starosta odmówił uchylenia decyzji, a Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że skarżący nie posiadają przymiotu strony. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów KPA, Prawa budowlanego i Kodeksu cywilnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi D. R. i P. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej skargę oddala Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2009 r. Starosta [...] po wznowionym na wniosek D. i P. R. postępowaniu w sprawie decyzji ostatecznej Starosty [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r. dot. budowy, budynku biurowo - magazynowego na dz. nr ew. [...] w [...], gmina [...] odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania D. i P. R. decyzją z [...] sierpnia 2009 r., znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji z których wynika, że nie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa: ponieważ brak jest nadal podstaw uznania wnioskodawców za strony w postępowaniu Organ II instancji podniósł, iż w niniejszej sprawie D. i P. R. żądali wznowienia postępowania i uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę twierdząc, iż nie brali bez własnej winy udziału w ww. postępowaniu pomimo, że spełniają przesłanki strony postępowania. Twierdzili, iż ich nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji objętej zaskarżonym pozwoleniem na budowę. Organ odwoławczy podkreślił, iż podstawowym zagadnieniem w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie kwestii, czy wnoszący odwołanie mogą mieć przymiot strony w niniejszym postępowaniu, a więc czy mają oni interes prawny, rozumiany jako interes oparty na przepisach prawa materialnego. Organ wskazał, iż zgodnie ze szczególnym (względem regulacji art. 28 Kpa), przepisem art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Według natomiast art. 3 pkt 20 tej ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o obszarze oddziaływania obiektu - należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Zgodnie z doktryną oraz utrwaloną linią orzecznictwa znajdowanie się nieruchomości w sferze oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego należy odczytywać w ten sposób, iż przez oddziaływanie to naruszone zostają konkretne normy prawa materialnego np. przepisy techniczno-budowlane, z których dany podmiot wywodzi swój interes prawny jako strona postępowania. Organ odwoławczy stwierdził, iż z akt sprawy wynika, że wnoszący odwołanie nie posiadają przymiotu strony w niniejszym postępowaniu o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Starosty [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r. Podniósł, iż obszar oddziaływania przedmiotowej inwestycji nie wykracza poza nieruchomość, na której została ona zaprojektowana i nie wprowadza ograniczeń w zagospodarowaniu działki D. i P. R.. Z tego względu zdaniem organu brak jest podstaw do stwierdzenia, że wnoszącym odwołanie przysługuje przymiot strony postępowania na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane. Wskazano, iż podnoszone przez skarżących uciążliwości związane z przewidywanym zwiększonym ruchem samochodowym, w tym samochodów ciężarowych wskazują jedynie na interes faktyczny wnioskujących i nie mogą stanowić o istnieniu interesu prawnego, rozumianego jako naruszenie konkretnych norm prawnych, uzasadniających posiadanie przymiotu strony postępowania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli D. i P. R. wnosząc o uchylenie powyższych decyzji w całości, oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie: - art. 144 kodeksu cywilnego zgodnie z którym "Właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych", - art. 29 ust. 1 pkt. 2 ustawy Prawo wodne, - art. 28 § 2 Prawa budowlanego, gdyż ewidentnie posiadają przymiot strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, * zasadę prawdy obiektywnej określoną w art. 7 KPA, zgodnie z którą organy administracji publicznej zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy, * zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej określoną w art.8 KPA, zgodnie z którą organy administracji publicznej są zobowiązane prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa, - zasadę wysłuchania obywateli określoną w art. 10 KPA, zgodnie z którą organy administracji publicznej są zobowiązane zapewnić stronom czynny udział w postępowaniu, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, * zasadę wyjaśnienia stronom przesłanek decyzji i zachowań organu określoną w art. 11 KPA, zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny wyjaśniać zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, * w związku z naruszeniem ww. przepisów prawa Starosta [...] naruszył zasadę praworządności określoną w art. 6 KPA, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu zgodnie z art.145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga podlega oddaleniu. Na wstępie trzeba zaznaczyć, iż postępowanie o wznowienie postępowania administracyjnego należy przeprowadzić w dwóch fazach. Pierwsza faza postępowania o wznowienie polega na zbadaniu, czy wniosek o wznowienie postępowania opiera się na podstawach wymienionych w art. 145 § 1 kpa i czy został zachowany termin do złożenia wniosku przewidziany w art. 148 kpa. W tej fazie postępowania organ administracji bada również, czy nie występują negatywne przesłanki przedmiotowe, a dla wznowienia postępowania, np. czy wniosek jest złożony w postępowaniu, które nie zostało zakończone ostateczną decyzją. Na tym etapie organ administracji bada również, czy wniosek pochodzi od strony postępowania. Jeśli jednak wniosek o wznowienie postępowania jest oparty o przesłankę przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, zawiera stwierdzenie wywodzące, że składając to podanie podmiot uważa, iż przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu, a został w tym postępowaniu pominięty, to weryfikacja twierdzeń wnoszącego podanie następuje w następnej fazie postępowania prowadzonej po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Na tym etapie postępowania organ administracji może dopiero przeprowadzić merytoryczną ocenę materiału sprawy i dokonać weryfikacji twierdzeń wnoszącego podanie, iż przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu. Ocena, iż stronie zainteresowanej nie służy przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją o pozwoleniu na budowę winna nastąpić na etapie następnym po wznowieniu postępowania i wówczas, gdyby organ administracji doszedł do przekonania, iż nie występują przesłanki do wznowienia postępowania przewidziane w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, tj., że podmiot zgłaszający wniosek o wznowienie postępowania nie ma przymiotu strony - to winien zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 kpa odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej. Decyzja taka winna zapaść po przeprowadzeniu postępowania stosownie do treści art. 149 § 2 kpa. (zob. wyrok NSA z dnia 22 października 1998 r. sygn. akt IV SA 116/98 nr LEX 43747). W niniejszej sprawie organy przeprowadziły postępowanie zgodnie z ww. zasadami. Skład orzekając zgadza się ze stanowiskiem organu , iż skarżący nie są stroną postępowania ponieważ nie posiadali statusu strony w postępowaniu zakończonym weryfikowaną decyzją, ani nie wskazali normy prawa, z której dla skarżących wynikałyby bezpośrednio określone normy prawa i obowiązki. Zgodnie ze szczególnym (względem regulacji art. 28 Kpa), przepisem art. 28 ust. 2 wyżej przywołanej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Według natomiast art. 3 pkt 20 tej ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o obszarze oddziaływania obiektu - należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Zgodnie z doktryną oraz utrwaloną linią orzecznictwa znajdowanie się nieruchomości w sferze oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego należy odczytywać w ten sposób, iż przez oddziaływanie to naruszone zostają konkretne normy prawa materialnego np. przepisy techniczno-budowlane, z których dany podmiot wywodzi swój interes prawny jako strona postępowania. Z akt sprawy wynika, że obszar oddziaływania przedmiotowej inwestycji nie wykracza poza nieruchomość, na której została ona zaprojektowana i nie wprowadza ograniczeń w zagospodarowaniu działki skarżących D. i P. R.h. Jak wynika z dołączonego projektu budowlana działka skarżących nr ew. [...] nie leży w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji. W tym obszarze leżą działki o numerach nr ew.: [...] i są one własnością inwestora. Planowana inwestycja nie będzie także naruszała warunków rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Usytuowanie i odległość budynku projektowanego względem budynków jest zgodna z w/w przepisami, (ok. 70 m). Inwestycja znajduje się na terenie przeznaczonym, w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla wsi [...] w gminie [...], pod zabudowę usługowo - produkcyjną o wielofunkcyjnym przeznaczeniu. Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 29 ust. 1 pkt. 2 ustawy Prawo wodnego należy stwierdzić, iż nie miało one miejsca. W aktach sprawy znajduje się projekt budowlany dotyczący odwodnienia działek o numerach nr ew.: [...]. Przedmiotowa inwestycja będzie posiadała zbiornik wody opadowej oraz oddzielny zbiornik na nieczystości (szambo). Wobec powyższego nieuzasadniony jest zarzut, iż wody i ścieki z projektowanej inwestycji będą spływać na działkę skarżących. Badanie naruszenia art. 144 kodeksu cywilnego nie jest we właściwości niniejszego sądu. Skarżący mogą dochodzić swoich praw na podstawie art. 144 kodeksu cywilnego prze sądem powszechnym. Organy orzekające w niniejszej sprawie, będąc związane przepisami art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa, wypełniły swoje obowiązki wynikające z powołanych przepisów. W ocenie Sądu organy podjęły wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zebrały i rozpatrzyły w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy, dokonując oceny okoliczności sprawy na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie. Sąd z urzędu nie stwierdził również, aby zaskarżone orzeczenie było dotknięte wadą skutkującą stwierdzeniem jego nieważności. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło