II SA/Wr 605/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie Sędzia NSA Halina Kremis Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) Protokolant Anna Biłous po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 stycznia 2010r. sprawy ze skargi Z. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania pomyłki oddala skargę. Postanowieniem z dnia[...]. ([...]) Burmistrz Gminy M., po rozpoznaniu wniosku skarżącego Z. P.o sprostowanie pomyłki zawartej w decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w M. z dnia [...]r. o odpłatne przejęcie przez Państwo gospodarstwa rolnego, odmówił sprostowania wskazanej przez wnioskodawcę pomyłki, zawartej w wyżej wymienionej decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w M., przez wykreślenie współmałżonki wnioskodawcy – M. P. W uzasadnieniu wskazano, że pismem z dnia [...]r. Z. P. wniósł o sprostowanie pomyłki zawartej w decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w M. z dnia [...]r. w przedmiocie nieodpłatnego przejęcie przez państwo gospodarstwa rolnego wraz z budynkami, położonego w G. na granicach działek:[...], [...], [...], [...], [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]o powierzchni 14, 70 ha. Według wnioskodawcy wskazana decyzja zawiera błąd polegający na mylnym wpisaniu w decyzji jego małżonki M.P.– jako współwłaścicielki, ponieważ przedmiotowe gospodarstwo rolne nabył on z własnych środków, nie pozostając w tym czasie w związku małżeńskim. W ocenie Burmistrza Gminy M. powyższy wniosek nie mógł być uwzględniony. Wskazując, iż zgodnie z art. 113 § 1 KPA, organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach, organ I instancji podkreślił, że nie podlegają sprostowaniu w niniejszym trybie błędy i omyłki istotne, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, a więc między innymi, co do ustalenia stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej. Nadto organ podniósł, iż z uzasadnienia decyzji z dnia [...]r. wynika, że wniosek o odpłatne przejęcie przez Państwo gospodarstwa rolnego złożyli w dniu [...]r. oboje małżonkowie. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył Z. P. zarzucając, iż kwestionowane postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa. Postanowieniem z dnia [...]r. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., powołując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 113 § 1 KPA, utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego zażalenie jest nieuzasadnione, albowiem zgodnie z art. 113 § 1 KPA można sprostować tylko drobne błędy decyzji, jeżeli nie wpływa to na jej zmianę merytoryczną. Tymczasem wnioskodawca domaga się wykreślenia z decyzji żony M. P., która w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją z dnia [...]r. uzyskała tytuł strony, a samą decyzją uprawnienie – łącznie z wnioskodawcą – do spłat z tytułu przekazania gospodarstwa rolnego. W tej więc sytuacji sprostowanie decyzji przez wykreślenie M. P. zmieniałoby rozstrzygnięcie merytoryczne, co w trybie sprostowania decyzji jest niedopuszczalne. Jak dalej podkreśliło Kolegium, tryb ten nie należy do postępowań wskazanych w art. 16 § 1 KPA, w których można uchylić lub zmienić decyzję ostateczną. Organ II instancji podkreślił ponadto, że z treści pisma wnioskodawcy wynika, iż czuje się on pokrzywdzony decyzją z dnia [...]r., którą uważa za bezprawną. Wskazano więc, iż wnioskodawca może skorzystać z trybu przewidzianego w art. 156 KPA i złożyć wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji. W końcowej części uzasadnienia Kolegium wskazało także na tezę uchwały Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 1976r., w której wyrażono pogląd, że w wypadku przekazania gospodarstwa rolnego w trybie art. 9 i 17 ustawy z dnia 29 maja 1974. o przekazaniu gospodarstw rolnych na rzecz Skarbu Państwa w zamian za rentę lub spłaty, które stanowiło własność jednego z małżonków, renta za gospodarstwo rolne przysługuje obojgu małżonkom, chociażby drugi z małżonków w okresie 5 lat przez przekazaniem gospodarstwa rolnego pracował w tym gospodarstwie i pozostawał we wspólności małżeńskiej przez okres krótszy niż 5 lat, chyba że przyznanie renty takiemu małżonkowi w konkretnych okolicznościach sprawy pozostawałoby w sprzeczności ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa do tej renty. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na opisane powyżej postanowienie złożył Z.P., domagając się jednocześnie unieważnienia decyzji z dnia [...]r., z uwagi na naruszenie prawa administracyjnego. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w dniu [...]r. nabył z własnych środków gospodarstwo rolne i był jego jedynym właścicielem wpisanym do księgi wieczystej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało argumentację i wywody prawne zawarte w kwestionowanym rozstrzygnięciu, a odnosząc się do zarzutów skargi podniosło, że Z.P. z nie wystąpił do Kolegium z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...]r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia Sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej lub postanowienia uchybiającym prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W pierwszej kolejności kontroli Sądu podlega prawidłowość zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów proceduralnych. Bezbłędne stosowanie przepisów procesowych wpływa bowiem na zasadność ustalenia stanu faktycznego w sprawie, a tylko należycie ustalony stan faktyczny sprawy pozwala ocenić trafność zastosowanych w danej sprawie norm prawa materialnego. Po myśli zaś art. 151 powyższej ustawy w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala. Mając na uwadze powyżej wskazane kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, iż zarówno zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji nie mogą być kwestionowane i z tego też względu skarga nie może być uwzględniona. Stosownie do postanowień art. 113 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 30, poz. 168 ze zm.) – zwanej dalej KPA, organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Zakres zastosowania instytucji opisanej w powyższym przepisie ma charakter zamknięty i dotyczy tylko błędów pisarskich, błędów rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek. Tak doktryna, jak i judykatura wskazały, iż przez błąd rachunkowy należy rozumieć oznaczą omyłkę w wykonaniu działania matematycznego, a przez błąd pisarski przyjąć - widoczne, wbrew zamierzeniu władzy, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylną pisownię albo widocznie niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów (sygn. akt ISA/Wa 321/04, ISA/Wa 1910/07, IVSA/Wa 395/05, VIISA/Wa 1431/04, IISA/Wa 1765/06, Visa/Wa 433/07, VISA/Wa 1655/07, IIOSK 1815/06). W niniejszym trybie nie będą jednak podlegały sprostowaniu błędy i omyłki istotne, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, a więc co do ustalenia prawa obowiązującego, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s.540-541). Zasadnym jest także wskazanie, że sprostowanie błędów i oczywistych omyłek dokonuje organ, który wydał decyzję dotkniętą wadami i nie jest w tym ograniczony żadnym terminem. W rozpatrywanej sprawie skarżący Z.P. złożył wniosek o sprostowanie decyzji Naczelnika Miasta I Gminy M. z dnia [...]r. w sprawie przejęcia gospodarstwa rolnego na rzecz Skarbu Państwa w zamian za spłaty przez wykreślenie z niej żony M. P., wskazując, że została ona błędnie wpisana w decyzji, gdyż nie była współwłaścicielką gospodarstwa rolnego. Jak trafnie uznały organy administracyjne obu instancji, żądanie wnioskodawcy nie mieści się w zakresie normowania art. 113 § 1 KPA. Wskazania bowiem w decyzji z dnia [...]r. żony jako współwłaścicielki gospodarstwa rolnego o pow. 14, 70 ha wraz z budynkami nie można pojmować jako błędu pisarskiego lub innej oczywistej omyłki. Kwestia ta dotyczy wszak okoliczności stanu faktycznego, albowiem jak słusznie zauważył organ odwoławczy, M. P. w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem powyższej decyzji miała przymiot strony. Co więcej, uczynienie zadość żądaniu wnioskodawcy zmieniłoby rozstrzygnięcie merytoryczne kwestionowanej decyzji, co jest niedopuszczalne w trybie art. 113 § 1 KPA. Jak bowiem trafnie podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 13 listopada 2007r. (sygn. akt VISA/Wa 1653/07), sprostowanie nie może prowadzić do zmiany merytorycznej orzeczenia, a oczywistość błędu pisarskiego, rachunkowego czy też innego wynikać powinna bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z treścią wniosku czy też innymi okolicznościami. Odnosząc się zaś do żądania skarżącego zawartego w skardze, a dotyczącego unieważnienia decyzji z dnia 15 listopada 1979r. z uwagi na naruszenie prawa administracyjnego zasadnym jest wskazanie, iż przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały wyczerpująco wymienione w art. 156 § 1 KPA, stanowiącym, iż organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, 4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą, 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Po myśli zaś art. 157 powyższej ustawy, właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach określonych w art. 156 jest organ wyższego stopnia, gdy zaś decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze – ten organ, a postępowanie to wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Mając zatem na względzie powyższe regulacje normatywne zasadnym jest wskazanie, iż w rozpoznawanej sprawie organem właściwym w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...]r. jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W.. Wobec tego żądanie Z. P. winno być skierowane do tegoż organu, a nie do Sądu, który nie jest uprawniony do rozpoznania niniejszego wniosku. Konkludując, stwierdzić należy, iż w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynika sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też innego naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie uchybienia uprawniają sąd administracyjny do wyeliminowanie z obrotu prawnego wadliwego aktu administracyjnego. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd - na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - oddalił skargę.