II FSK 1161/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Krzymień (sprawozdawca), Sędzia NSA Włodzimierz Kubiak, Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Protokolant Anna Dziewiż-Przychodzeń, po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 stycznia 2010 r. sygn. akt I SA/Kr 1286/09 w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 9 czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2007 r. oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Kr 1186/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 9 czerwca 2009 r. w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2007 r. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, iż powyższą decyzją utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 8 stycznia 2009 r. określającą Skarżącemu podatek od środków transportowych – 2 autobusów o numerach rejestracyjnych [...] i [...]. Organy podatkowe ustalając wysokość zobowiązania podatkowego powołały art. 8, 9 i 11 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. Nr 9, poz. 31 ze zm.) oraz podkreśliły, iż fakt własności autobusu o numerze rejestracyjnym [...] wynika z danych uzyskanych z Wydziału Ewidencji Pojazdów i Kierowców Urzędu Miasta K., a autobusu o numerze rejestracyjnym [...] z załączonej do akt umowy kupna – sprzedaży z dnia 24 sierpnia 2001 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze dodało również – odnosząc się do treści odwołania – iż trudna sytuacja materialna Skarżącego może stanowić podstawę do zastosowania ewentualnej ulgi w zapłacie zobowiązania podatkowego (rozpatrywanej w odrębnym postępowaniu), nie ma natomiast znaczenia przy wymiarze należnego podatku. Oddalając skargę Sąd I instancji podkreślił, iż w niniejszej sprawie Skarżący nie kwestionuje ani okoliczności bycia właścicielem autobusów będących przedmiotem nałożonego podatku ani wysokości tegoż podatku. W ocenie Sądu, organy wyczerpująco ustaliły stan faktyczny oraz zastosowały prawidłową podstawę prawną rozstrzygnięcia. Odnosząc się natomiast do treści skargi Stronie wyjaśniono, iż organ w omawianym postępowaniu nie bada sytuacji majątkowo – rodzinnej podatnika. W postępowaniu określającym wysokość podatku z tytułu środków transportowych przedmiotem zainteresowania organów jest ustalenie, czy zachodzą przesłanki z art. 8 i nast. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, tj. czy istnieje przedmiot opodatkowania (w tym przypadku autobusy), kto jest podatnikiem (właściciel ww. pojazdów), kiedy powstał obowiązek podatkowy, czy osoba obowiązana złożyła deklarację na podatek od środków transportowych i wpłaciła zadeklarowany podatek. Jak wskazał Sąd I instancji, organy prawidłowo informowały Skarżącego, iż postępowanie określające wysokość podatku jest postępowaniem odrębnym od tego, w którym można Stronie udzielić ulgi podatkowej (np. w postaci umorzenia podatku). W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podkreślono również, iż dla wymiaru podatku od środków transportowych nie ma znaczenia sposób wykorzystywania (czy też niewykorzystywania) przez właściciela należących do niego autobusów. Od powyższego orzeczenia Skarżący wniósł skargę kasacyjną żądając jego uchylenia w całości i uwzględnienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 8 stycznia 2009 r., ewentualnie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz zasądzenia od strony przeciwnej zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 8 i nast. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, "pomimo tego, że nie istnieje przedmiot opodatkowania, albowiem oba autobusy zostały zniszczone przez nieznanych sprawców i toczy się postępowanie prokuratorskie, nadto Skarżący nie złożył deklaracji na podatek od środków transportowych i nie zapłacił podatku, gdyż nie może z nich korzystać (autobusy są całkowicie zniszczone, do jednego nie ma dowodu rejestracyjnego, bo jest zatrzymany przez organ komunikacyjny)". W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż przy rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy Sąd I instancji nie wziął pod uwagę wszystkich okoliczności, jakie zaistniały w sprawie, a ponadto argumenty podniesione w skardze nie zostały w sposób całościowy rozpoznane. Zdaniem Skarżącego – niezrozumiałe jest twierdzenie Sądu, iż Strona skarżąca powołuje się na swoją trudną sytuację materialną, która miała mieć zasadniczy wpływ na wynik sprawy, skoro organ postanowieniem z dnia 18 lutego 2009 r. wezwał Skarżącego do sprecyzowania zarzutów przeciwko zaskarżonej decyzji oraz zakresu żądania, informując jednocześnie, że trudna sytuacja nie ma żadnego wpływu na wynik postępowania w sprawie ustalenia wysokości podatku od środków transportu. Ponadto Skarżący zgłosił okoliczność zniszczenia i spalenia autobusów, a zatem – w ocenie autora skargi kasacyjnej – niezrozumiałe jest twierdzenie Sądu, iż Strona nie kwestionuje faktu bycia właścicielem pojazdów. Jak wskazano w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, w tym kontekście zasadnicze znaczenie ma przesłanka z art. 8 i nast. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, tj. przede wszystkim czy istnieje przedmiot opodatkowania - w tym przypadku autobusy. W rozpatrywanej sprawie Sąd I instancji nie odniósł się do kluczowej, w ocenie Skarżącego, kwestii nieistnienia przedmiotu opodatkowania, a tym samym nie zastosował art. 7 Konstytucji RP, zgodnie z którym organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej wynikające z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. - oznacza, iż kierunki i zakres badania legalności zaskarżonego orzeczenia, wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną w oparciu o art. 174 p.p.s.a. A zatem Sąd nie może uzupełniać i domniemywać treści podstaw skargi kasacyjnej oraz jej wniosków wypowiadając się wyłącznie co do trafności sformułowanych przez stronę zarzutów skargi kasacyjnej wyznaczających jej granice (por. post. NSA z dnia 8 marca 2004 r., FSK 41/04, ONSAiWSA 2004, nr 1, poz. 9; wyrok NSA z 21 kwietnia 2004 r. sygn. akt FSK 13/04, ONSAiWSA 2004, nr 1, poz. 15; wyrok NSA z dnia 22 lipca 2004 r., sygn. akt GSK 356/04, ONSAiWSA 2004, nr 3, poz. 72). Zgodnie z powołanym przez Stronę art. 8 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2002 r., nr 9, poz. 84 z późn. zm.), cytowanej dalej w skrócie "p.o.l.", opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych podlegają: 1) samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony i poniżej 12 ton; 2) samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej równej lub wyższej niż 12 ton; 3) ciągniki siodłowe i balastowe przystosowane do używania łącznie z naczepą lub przyczepą o dopuszczalnej masie całkowitej zespołu pojazdów od 3,5 tony i poniżej 12 ton; 4) ciągniki siodłowe i balastowe przystosowane do używania łącznie z naczepą lub przyczepą o dopuszczalnej masie całkowitej zespołu pojazdów równej lub wyższej niż 12 ton; 5) przyczepy i naczepy, które łącznie z pojazdem silnikowym posiadają dopuszczalną masę całkowitą od 7 ton i poniżej 12 ton, z wyjątkiem związanych wyłącznie z działalnością rolniczą prowadzoną przez podatnika podatku rolnego; 6) przyczepy i naczepy, które łącznie z pojazdem silnikowym posiadają dopuszczalną masę całkowitą równą lub wyższą niż 12 ton, z wyjątkiem związanych wyłącznie z działalnością rolniczą prowadzoną przez podatnika podatku rolnego; 7) autobusy. Jak prawidłowo określono w petitum skargi kasacyjnej, wskazany art. 8 p.o.l. jest przepisem prawa materialnego określającym przedmiot opodatkowania w podatku od środków transportowych. Przepis ten w żaden sposób nie uzależnia – jak zdaje się żądać Skarżący – opodatkowania środka transportu od jego stanu technicznego. Obowiązek ten wygasa na skutek zaistnienia następujących okoliczności: a) zbycia pojazdu (stosownie do art. 9 ust. 3 p.o.l., w przypadku zmiany właściciela zarejestrowanego środka transportowego obowiązek podatkowy ciąży na poprzednim właścicielu jedynie do końca miesiąca, w którym nastąpiło przeniesienie prawa własności), b) wyrejestrowania pojazdu (z końcem miesiąca, w którym środek transportowy został wyrejestrowany lub wydana została decyzja organu rejestrującego o czasowym wycofaniu tego pojazdu z ruchu - art. 9 ust. 5 p.o.l.). W rozpoznawanej sprawie żadna z powyższych przesłanek nie została spełniona. Jeżeli natomiast Skarżący uważa, iż posiadane przez niego pojazdy wskutek całkowitego zniszczenia nie nadają się do dalszej eksploatacji, to są okoliczności, które można podnosić ewentualnie w ramach postępowania zmierzającego do wyrejestrowania owych środków transportu. Dopóki natomiast sporne pojazdy są zarejestrowane, na ich właścicielu ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych (art. 9 ust. 1 p.o.l.). Wobec wykazania, iż zarzuty skargi kasacyjnej są bezskuteczne, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.