II SA/Wa 1622/09
WyrokWSA w Warszawie2010-01-20
Skład orzekający: Ewa Grochowska-Jung, Ewa Pisula-Dąbrowska, Sławomir Fularski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo stwierdził nieważność rozkazu personalnego w części dotyczącej określenia mnożnika kwoty bazowej i uposażenia zasadniczego, opierając się wyłącznie na interpretacji załącznika do rozporządzenia wykonawczego, bez dogłębnej analizy charakteru zajmowanego przez funkcjonariusza stanowiska?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, że doszło do rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu rozkazu personalnego. Samo odwołanie się do załącznika do rozporządzenia wykonawczego, bez analizy faktycznych cech stanowiska zajmowanego przez funkcjonariusza, jest niewystarczające do stwierdzenia nieważności w postępowaniu nadzwyczajnym. W przypadku wątpliwości interpretacyjnych co do pojęcia 'stanowisko samodzielne', nie można przypisywać rozstrzygnięciu opartemu na odmiennej wykładni zarzutu rażącego naruszenia prawa.Stan faktyczny
Komendant Główny Policji stwierdził nieważność własnej decyzji z dnia [...] listopada 2008 r., która utrzymywała w mocy decyzję z dnia [...] marca 2008 r. Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o stwierdzeniu nieważności rozkazu personalnego G. B. w części dotyczącej określenia mnożnika kwoty bazowej i uposażenia zasadniczego. Organ uznał, że stanowisko eksperta nie jest stanowiskiem samodzielnym w rozumieniu przepisów, co skutkowało przyznaniem nieprawidłowego mnożnika kwoty bazowej. G. B. zaskarżył decyzję Komendanta Głównego Policji, zarzucając błędną interpretację pojęcia 'stanowisko samodzielne'.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2009 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2008 r. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska (spr.) Sędzia WSA Sławomir Fularski Protokolant Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi G. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego w części dotyczącej określenia mnożnika kwoty bazowej oraz uposażenia zasadniczego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2008 r. Nr [...] 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a., utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...], stwierdzającą nieważność rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2008 r. nr [...], w części dotyczącej określenia mnożnika kwoty bazowej oraz uposażenia zasadniczego [...] G. B.
W motywach uzasadnienia organ podał, że wyżej wskazanym rozkazem z dnia [...] marca 2009 r. Komendant Wojewódzki Policji w [..] z dniem [...] marca 2008 r. zwolnił [...] G. B. ze stanowiska [...] i z dniem [...] marca 2008 r. mianował na stanowisko [...], w 9 grupie zaszeregowania, z mnożnikiem 2,00 kwoty bazowej, uposażeniem zasadniczym w wysokości 2 990 złotych i dodatkiem służbowym w kwocie 800 złotych miesięcznie.
Wyjaśnił, że do zwolnienia i mianowania funkcjonariusza doszło w warunkach uzasadniających stwierdzenie nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i art. 158 § 1 k.p.a., albowiem w rozkazie personalnym z dnia [...] marca 2008 r. pominięto, że stanowiskiem samodzielnym nie jest stanowisko, którego nazwa zawiera człon "samodzielne", lecz takie, które zostało określone w § 8 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 roku w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 z pózn. zm.), jako stanowisko samodzielne, któremu przysługuje dodatek funkcyjny III kategorii. Stwierdzając nieważność organ wyjaśnił, że stanowiska samodzielne zostały wymienione w tabeli stanowiącej załącznik nr 4 do powyższego rozporządzenia i w tabeli tej nie znajduje się stanowisko eksperta. W konsekwencji organ uznał, że stanowisko eksperta (niezależnie od umiejscowienia w strukturze jednostki lub komórki organizacyjnej), nie mogło zostać zakwalifikowane jako stanowisko samodzielne. Tym samym G. B. zajmując stanowisko [...] (w 9 grupie uposażenia) winien mieć przyznany mnożnik kwoty bazowej 1,95, zamiast 2,00 kwoty bazowej, co wynika wprost z załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia.
Uzasadniając konieczność stwierdzenia nieważności w zakresie określenia mnożnika wynagrodzenia organ stwierdził nadto, że stanowisko [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] nie spełnia kryteriów określonych w art. 104 ust. 2 ustawy o Policji oraz nie występuje w tabeli stanowiącej załącznik nr 4 do cyt. rozporządzenia, co oznacza, że nie jest stanowiskiem kierowniczym ani samodzielnym w rozumieniu powołanych unormowań. A zatem przyznanie stawki uposażenia na poziomie przewidzianym dla stanowisk kierowniczych i samodzielnych nastąpiło niezgodnie ze wskazanymi wyżej przepisami.
Organ uznał zatem, że doszło do rażącego naruszenie prawa, bowiem G. B. nie spełniał warunków do pobierania uposażenia wynikającego z mnożnika kwoty bazowej przewidzianego dla stanowisk kierowniczych i samodzielnych, gdyż nie pełnił służby na takim stanowisku. Okoliczność powyższa, zdaniem organu, powodowała konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego rozkazu personalnego, który został wydany z rażącym naruszeniem przepisów prawa.
Powyższa decyzja Komendanta Głównego Policji stała się przedmiotem skargi G. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zarzucił naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 16 k.p.a. oraz art. 104 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 2001 o Policji (Dz. U. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.) oraz § 1 ust. 1a pkt 3 lit "b" i § 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. Wywodził, że organ nieprawidłowo uznał, iż pojęcie stanowiska samodzielnego jest równoznaczne ze stanowiskiem, na którym przysługuje dodatek funkcyjny, określony w zał. nr 4 do powołanego wyżej rozporządzenia. Twierdził, że stanowisko samodzielne to takie, które faktycznie i obiektywnie posiada cechy samodzielności i za takie uznane zostało przez bezpośredniego przełożonego. Nadto, że samodzielne stanowisko posiada bezpośrednią podległość kierownikowi jednostki oraz kompetencje w zakresie samodzielnego podejmowania decyzji potwierdzone stosowną dokumentacją. Skarżący podkreślił jednocześnie, że na samodzielność jego stanowiska określonego jako: "[...]" wskazuje nie tylko nazwa tego stanowiska, ale i kompetencje, jakie przyznane mu zostały przez bezpośredniego przełożonego i które wskazane zostały w karcie opisu tego stanowiska.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania administracyjnego w stopniu, który ma wpływ na wynik rozstrzygnięcia.
Istota sporu sprowadza się do oceny prawnej, czy w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia prawa – art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. – czy do odmiennej wykładni prawa, która co do zasady nie uprawnia do wzruszania decyzji ostatecznych. W ocenie Sądu, organ nie wykazał, że doszło do wydania decyzji bez podstawy prawnej.
Na wstępie podkreślić należy, że organ swoje rozstrzygnięcie (o stwierdzenie nieważności) oparł na wykładni załącznika nr 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 roku w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 z pózn. zm.).
Podkreślić też należy, iż zaskarżone decyzje zostały wydane w oparciu o ustawę z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. z 2007 r. Dz. U. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.).
Zastosowane w sprawie rozporządzenie wykonawcze (które stało się podstawą stwierdzenia nieważności), wydane na podstawie delegacji ustawowej art. 101 ust. 2, art. 102 i art. 104 ust. 6 cyt. ustawy o Policji, jest aktem niższego rzędu, który nie może samodzielnie kreować praw i uprawnień funkcjonariuszy w oderwaniu od ustawy pragmatycznej. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że Komendant Wojewódzki Policji w [...] rozkazem personalnym z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] na podstawie art. 32 ustawy o Policji w zw. z cyt. wyżej rozporządzeniem wykonawczym zwolnił skarżącego z zajmowanego stanowiska i mianował na stanowisko (09 - stanowisko [...] z zaszeregowaniem 9 grupy uposażenia, z mnożnikiem 2,00 kwoty bazowej) i przyznał mu dodatek służbowy w wysokości 800 zł. Stosownie do art. 104 ustawy o Policji, policjantowi pełniącemu służbę lub obowiązki na stanowisku kierowniczym lub samodzielnym przysługuje dodatek funkcyjny.
Z w/w rozkazu personalnego nie wynika (albowiem osnowa rozkazu nie określa), na jakiej podstawie prawnej, wynikającej z ustawy, został skarżącemu przyznany dodatek służbowy w wysokości 800 zł. Czy był to dodatek w rozumieniu art. 104 ust. 2 ustawy o Policji z tytułu pełnienia obowiązków na stanowisku kierowniczym, czy też dodatek związany z pełnieniem funkcji na stanowisku samodzielnym.
A skoro taki dodatek (za pełnienie obowiązków na stanowisku samodzielnym lub kierowniczym) został skarżącemu w/w rozkazem personalnym z dnia [...] marca 2008 r. przyznany oznacza to, że organ zaklasyfikował to stanowisko jako samodzielne lub kierownicze. A jeżeli tak zostało zakwalifikowane i z tego tytułu przyznany został dodatek, to należało wskazać w postępowaniu o stwierdzenie nieważności tego rozkazu, że przede wszystkim to stanowisko nie może być zaklasyfikowane jako stanowisko samodzielne lub kierownicze.
Zarówno sama nazwa stanowiska, jak i przyznany dodatek służbowy świadczą, że zajmowane przez skarżącego stanowisko de facto jest stanowiskiem samodzielnym, o czym świadczy m.in. nadesłana na żądanie Sądu karta opisu zajmowanego przez skarżącego stanowiska.
Warunkiem wstępnym w postępowaniu nieważnościowym było wykazanie (czego organ nie uczynił), że zajmowane stanowisko nie jest stanowiskiem samodzielnym. Samo odwołanie się do załącznika nr 4 rozporządzenia wykonawczego przez proste zestawienie i stwierdzenie, że nie zostało ono w nim wymienione nie stanowi wystarczającej podstawy do stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego w zakresie zaklasyfikowania zajmowanego przez skarżącego stanowiska do stanowisk innych niż samodzielne i przyznania mu innego mnożnika.
Ponownie rozpoznając sprawę organ wykaże i wyjaśni jaki charakter miało i ma stanowisko skarżącego. Czy było stanowiskiem samodzielnym i uzasadniało przyznanie z tego tytułu dodatku funkcyjnego, czy też dodatek ten przyznany został z innego niż "samodzielność" tytułu. Jeżeli tak to z jakiego. W ten sposób organ wyjaśni, czy oba parametry - mnożnik i dodatek służbowy, oparł na zasadach wynikających z ustawy, czy też jeden z nich (mnożnik) określił na podstawie rozporządzenia wykonawczego, a drugi (dodatek) na podstawie przywołanego załącznika nr 4 do § 8 powoływanego rozporządzenia wykonawczego.
Wykazanie spójności w kwalifikacji tych parametrów (mnożnika i kwoty bazowej) pozwoli dopiero na ocenę, czy doszło do naruszenia przepisów prawa i w jakim zakresie (kwalifikowanym czy zwykłym). Podkreślić też należy, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest postępowaniem nadzwyczajnym (wbrew regule wynikającej z art. 16 k.p.a.), dlatego wykazanie, że doszło do kwalifikowanych wad, o których mowa w art. 156 k.p.a., wymaga szczególnej staranności.
Zdaniem Sądu, samo odwoływanie się do załącznika do rozporządzenia wykonawczego jako podstawy uzasadniającej stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego z dnia [...] marca 2008 r., bez głębszej analizy i wykazania jakie stanowisko (samodzielne bądź nie) zajmuje w istocie skarżący jest niewystarczające w postępowaniu nadzwyczajnym. Dodać należy, iż w analogicznej sprawie tutejszy Sąd również orzekł o uchyleniu decyzji - vide prawomocny wyrok z dnia 2 grudnia 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 1305/08.
Dodać należy, iż przymiotu samodzielności danego stanowiska nie można wywodzić z samej nazwy tego stanowiska, ale z jego immanentnych cech, zawartych w przepisach prawnoorganizacyjnych, określających to stanowisko w strukturze organów Policji, zakresu obowiązków i podległości służbowej związanych z tym stanowiskiem.
Powyższe ustalenia wskazują na poważne i niewyjaśnione w sposób wyczerpujący i dostateczny przez organ wątpliwości organizacyjnoprawne co do przypisania zajmowanemu przez skarżącego stanowisku [...] przymiotu samodzielności. Wskazują także na różną możliwość interpretacyjną pojęcia "stanowisko samodzielne" w odniesieniu do stanowiska [...] zajmowanego przez skarżącego.
Gdy dochodzi do różnorodności interpretacji prawa, odmienności wykładni przepisów prawa, nie można zasadnie przypisywać rozstrzygnięciu opartemu na odmiennej interpretacji prawa zarzutu rażącego naruszenia prawa, o którym stanowi przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zaznaczyć należy, iż instytucja stwierdzenia nieważności, dotyczy tylko rażącego naruszenia prawa. W przedmiotowej sprawie organ nie wykazał, w sposób niebudzący wątpliwości, aby doszło do naruszenia prawa przy podejmowaniu rozkazu personalnego z dnia [...] marca 2008 r. W tej materii w ocenie Sądu sprawa nie została dogłębnie wyjaśniona. A zatem tym bardziej nie można tu zastosować konstrukcji rażącego naruszenia prawa, co stanowi o niewłaściwym zastosowaniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
W ocenie Sądu, wyżej wskazane uchybienia organu miały istotny wpływ na wynik sprawy i musiały w rezultacie prowadzić do uchylenia zaskarżonej i utrzymanej nią w mocy decyzji.
Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 145 § 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł, jak w sentencji.
W oparciu o art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło