II SA/Gd 608/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch Protokolant Sekretarz sądowy Marta Sankiewicz po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 20 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi R. W. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 września 2009 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie wykonania określonych robót budowlanych uchyla zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 10 września 2009r. nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez R. W. odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 marca 2008r. nr[...]. W uzasadnieniu tego postanowienia organ wskazał, że decyzją z dnia 20 marca 2008r. nakazano R. W. wykonanie projektu architektoniczno-budowlanego zamiennego oraz robót budowlanych dotyczących budynku usługowo mieszkalnego na działkach nr [...] położonych przy ul. N. 1 w K. M. Przedmiotowa decyzja przesłana na adres K. ul. K. 9 została zwrócona do organu I instancji z adnotacją urzędu pocztowego sporządzoną w dniu 26 marca 2008r., że adresat się wyprowadził. W zaistniałej sytuacji organ uznał, że decyzja została doręczona w trybie art. 44 Kpa w dniu 9 kwietnia 2008r. Zatem termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 23 kwietnia 2008r. Natomiast odwołanie wpłynęło do organu I instancji w dniu 23 czerwca 2008r. tj. po terminie określonym ustawowo. Organ wskazał nadto, że w dniu 23 czerwca 2008r. skarżący wystąpił do organu I instancji z prośbą o udostępnienie przedmiotowej decyzji wskazując, że nie mógł jej odebrać, z uwagi na nieobecność pod wskazanym adresem. Tego samego dnia R. W. złożył odwołanie od tej decyzji. Organ odwoławczy stwierdził przy tym, że skarżący razem z odwołaniem nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W związku z tym organ stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Skargę na powyższe postanowienie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku R. W. wskazując, że odwołanie od decyzji z dnia 20 marca 2008r. złożył natychmiast po tym, jak tylko się dowiedział o istnieniu tej decyzji. Sprawy rodzinne i nieobecność pod wskazanym adresem nie były planowanym zamierzeniem, a wyłącznie losowym. Skarżący podniósł, iż nie przebywał pod adresem w K., gdyż uniemożliwiła to sytuacja rodzinna. Osoba pozostająca pod tym adresem nie odebrała skierowanej do skarżącego korespondencji ani też nie przekazała mu informacji o tej przesyłce. Skarżący podniósł nadto, że nie wiedział o tym, że składając odwołanie po terminie ustawowym należało złożyć dodatkowy wniosek o przywrócenie terminu. Wydawało mu się, że natychmiastowe złożenie odwołania będzie wystarczające do rozpatrzenia sprawy. Zdaniem skarżącego organ odwoławczy winien był go powiadomić, a wręcz pouczyć o konieczności uzupełnienia odwołania o prośbę o przywrócenie terminu do skutecznego złożenia odwołania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to między innymi, że sąd nie może w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się jedynie do zarzutów sformułowanych w skardze, ale także powinien wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 129 § 2 Kpa, odwołanie od decyzji administracyjnej organu I instancji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie od dnia jej ogłoszenia stronie. Odwołanie wniesione przez stronę z uchybieniem powyższego terminu oznacza, że czynność jego wniesienia jest bezskuteczna, zaś organ odwoławczy obowiązany jest - po myśli art. 134 Kpa - stwierdzić w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Skarżący R. W. niewątpliwie uchybił terminowi do złożenia odwołania, czego zresztą w odwołaniu i skardze nie kwestionował. Skarżący powołał się natomiast w złożonym odwołaniu na okoliczności związane z przyczyną uchybienia terminu. W ocenie Sadu uznać należy, że skarżący w złożonym odwołaniu złożył oświadczenie spełniające wymogi wniosku o przywrócenie uchybionego terminu do złożenia tego odwołania. W treści odwołania skarżący oświadczył, że nie był obecny w domu w czasie, gdy dotarła przedmiotowa decyzja. Decyzji tej nie odebrała jego żona ani też nie przekazała skarżącemu informacji, że taki fakt miał miejsce. Interpretując treść oświadczenia strony, składanego w toku postępowania administracyjnego, organ administracyjny winien mieć na uwadze cel wynikający z treści tego oświadczenia. Nie budzi wątpliwości, że skarżący wskazał na uchybienie terminu i przytoczył okoliczności wyłączające jego winę w uchybieniu terminu w złożeniu odwołania mimo złożenia środka odwoławczego po terminie. Oświadczenie skarżącego stanowiło zatem w istocie wniosek o przewrócenie terminu, mimo, iż nie zawierało ono wyraźnego sformułowania "wnoszę o przywrócenie terminu", lecz wniosek o rozpatrzenie sprawy mimo uchybienia terminu, ze wskazaniem przyczyn tego uchybienia. (vide: teza 2 wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 1999 r. w sprawie sygn. akt IV SA 166/98 Lex Nr 47261). Przywrócenie terminu jest instytucją procesową mającą na celu ochronę strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności procesowej. Art. 58 § 1 i 2 Kpa, stanowi, iż w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy; prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu jednocześnie dopełniając czynności, dla której określony był termin. W przypadku złożenia przez stronę wniosku o przywrócenie terminu, organ administracji obowiązany jest rozpoznać zgłoszony wniosek, a postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie może być wydane przed ostatecznym rozstrzygnięciem wniosku o przywrócenie terminu. Od rozstrzygnięcia tego zależy bowiem czy czynność została dokonana w terminie, który to termin został stronie przywrócony, czy też po jego upływie - w przypadku nieuwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu przed rozpatrzeniem prośby o przywrócenie terminu jest niezgodne z prawem. (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 1999 r. sygn. akt SA/Sz 306/98 cyt. za B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz., Wydawnictwo C.H. Beck 2003, str. 578). Wniosek o przywrócenie terminu złożony przez skarżącego nie został przez organ administracji rozpoznany. W toku postępowania doszło zatem do naruszenia przepisów postępowania - art. 58 Kpa i art. 134 Kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżone postanowienie. Z uwagi na uwzględnienie skargi sprawa będzie ponownie rozpoznawana przez organ odwoławczy, który winien uwzględnić powyższe uwagi przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy winien zatem winien dokonać oceny złożonego przez skarżącego wniosku o przywrócenie terminu z punktu widzenia spełnienia przesłanek art. art. 58 § 1 i 2 Kpa i dopiero po prawomocnym rozpoznaniu wniosku, w zależności od treści postanowienia w tym przedmiocie, podjąć dalsze czynności zmierzające do ponownego rozpatrzenia sprawy lub wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do złożenia odwołania.