II SA/Gd 498/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. W. i B. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 stycznia 2009 r., nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku w sprawie opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego uchyla zaskarżone postanowienie. W dniu 19 grudnia 2007 r. W. Agencja M. Oddział Regionalny w G. dokonała wypowiedzenia B. i A. W. opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu położonego w G. przy ul. O. [...] w udziale 296/10000 oraz złożyła ofertę ustalenia nowej wysokości opłaty rocznej w kwocie 656,81 zł. Wypowiedzenie i aktualizacja opłaty rocznej została doręczona użytkownikom wieczystym w dniu 20 grudnia 2007 r. W dniu 31 grudnia 2007 r. Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy ul. O. [...] podjęła uchwałę nr [...] o niewyrażeniu zgody na nieuzasadnione podwyższenie opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu. Wśród podpisów użytkowników wieczystych głosujących za przyjęciem uchwały znajdował się również podpis B. i A. W. Powyższa uchwała została wniesiona do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu 4 stycznia 2008 r. Pismem z dnia 29 września 2008 r., doręczonym w dniu 20 października 2008 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze zawiadomiło B. i A. W. , że ww. uchwała nie może być uznana za wniosek wieczystego użytkownika o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości, albowiem to wieczysty użytkownik, a nie wspólnota mieszkaniowa jest stroną umowy o ustanowieniu odrębnej własności lokalu, jego sprzedaży i oddania gruntu w użytkowanie wieczyste. W dniu 24 października 2008 r. B. i A. W. wnieśli o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji W. Agencji M. Oddział Regionalny w G. z dnia 19 grudnia 2007 r. dotyczącej aktualizacji opłaty rocznej. W uzasadnieniu wniosku podnieśli, że do dnia 29 września 2008 r. mieli świadomość, że wniosek do Kolegium została prawidłowo złożony w ich imieniu przez Wspólnotę Mieszkaniową, a uchwała przez nich podpisana jest tożsama z wnioskiem złożonym przez użytkownika wieczystego. Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2009 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 77, art. 78 i art. 79 ust. 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm. - dalej jako u.g.n.) w zw. z art. 57 § 1, art. 58 § 1 i art. 59 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej jako k.p.a.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło B. i A. W. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium podniosło, że w pismo stanowiące wypowiedzenie i aktualizację opłaty rocznej zawierało prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie złożenia wniosku o ustalenie, że podwyższenie opłaty rocznej jest nieuzasadnione. Zostało ono skierowane do stron, nie zaś do Wspólnoty Mieszkaniowej, której strony są członkami i to im przysługuje wyłączne prawo składania oświadczeń woli odnoszących się do dokonywanych przez W. Agencję M. aktualizacji opłat rocznych. W ocenie Kolegium wnioskodawcy nie uprawdopodobnili, że w niniejszej sprawie uchybienie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że podwyższenie opłaty rocznej było nieuzasadnione, nastąpiło bez ich winy. W skardze na powyższe postanowienie B. i A. W. wnieśli o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona. W uzasadnieniu skargi powtórzyli argumentację zawartą we wniosku o przywrócenie terminu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Uczestnik postępowania W. Agencja M. Oddział Regionalny w G. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. nr 153, poz. 1269). Wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to między innymi, że sąd nie musi w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu. Sąd administracyjny jest w zasadzie sądem kasacyjnym, orzekającym o zgodności albo niezgodności z prawem aktu lub czynności organu administracyjnego. W swoim orzeczeniu sąd zawiera ocenę prawną kontrolowanego aktu oraz wytyczne co do stosowania prawa w danej sprawie indywidualnej lub też stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności. Z tą chwilą rola sądu administracyjnego się kończy, a sprawa powraca do rozpatrzenia przez organ administracji publicznej. Sąd administracyjny nie rozstrzyga natomiast sprawy administracyjnej in merito, jego zadaniem jest bowiem jedynie ocena, czy zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał procesowy jest pełny, został prawidłowo zebrany i jest wystarczający do ustalenia wymaganej przez prawo podstawy faktycznej zaskarżonej decyzji. Zadanie to sprowadza się do ustalenia, czy materiał procesowy zebrany w postępowaniu administracyjnym odpowiada wymaganiom stawianym przez przepisy prawne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2005 r., sygn. akt FSK 2282/04, LEX nr 173165; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2005 r., sygn. akt FSK 2161/04, LEX nr 173175; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt GSK 589/04, ONSAiwsa 2004, nr 3, poz. 56). Rozpoznając skargę w niniejszej sprawie Sąd mógł zatem jedynie ocenić prawne przesłanki wydania zaskarżonego postanowienia. Wbrew oczekiwaniu strony skarżącej nie był natomiast uprawniony do rozstrzygnięcia merytorycznego w przedmiocie jej wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona. Skarga wniesiona w rozpoznawanej sprawie podlegała uwzględnieniu, albowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze podejmując zaskarżone postanowienie naruszyło przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 79 ust. 7 u.g.n. do postępowania przed kolegium w przedmiocie wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego o wyłączeniu pracownika oraz organu, o załatwianiu spraw, doręczeniach, wezwaniach, terminach i postępowaniu, z wyjątkiem przepisów dotyczących odwołań i zażaleń. Zgodnie z art. 78 ust. 2 u.g.n. wniosek ten wnosi się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w terminie 30 dni od dnia otrzymania wypowiedzenia. Z powyższego wynika, że złożenie wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona albo uzasadniona w innej wysokości, wszczyna postępowanie, w którego toku znajdują odpowiednie zastosowanie wyżej wymienione przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że wniosek taki należy traktować jako podanie w rozumieniu art. 63 § 2 k.p.a., które powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Zgodnie z art. 63 § 3 k.p.a. podanie wniesione pisemnie powinno być podpisane przez wnoszącego. Braki podania wymagają ich usunięcia w trybie art. 64 § 2 k.p.a., zgodnie z którym jeżeli podanie nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, innym niż brak adresu, należy wezwać do wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Obowiązek wynikający z art. 64 § 2 k.p.a. obciąża organ administracji publicznej z urzędu, a jego bierność stanowi istotne naruszenie prawa, bez względu na to, w jakiej fazie postępowanie miało miejsce. W przedmiotowej sprawie w dniu 4 stycznia 2008 r. do Kolegium wpłynęło pismo zawierające pieczęć Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. O. [...] w G. oraz treść uchwały podjętej na zebraniu tejże Wspólnoty w dniu 31 grudnia 2007 r., w której to uchwale mieszkańcy nie wyrazili zgody na nieuzasadnione podwyższenie opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste gruntu. Pismo zawierało ponadto wykaz osób głosujących za przyjęciem uchwały wraz z ich własnoręcznymi podpisami. Wśród osób głosujących za przyjęciem uchwały byli również skarżący B. i A. W. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że Kolegium błędnie potraktowało powyższe pismo, jako złożone przez Wspólnotę Mieszkaniową Nieruchomości przy ul. O. [...] w G. Mieć bowiem należy na uwadze, że pismo to nie zostało podpisane przez osoby uprawnione do reprezentowania tejże Wspólnoty. Z treści pisma wynikało, że liczba lokali wyodrębnionych w nieruchomości przy ul. O. [...] w G. jest większa niż siedem, co oznacza, że zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.) właściciele lokali są obowiązani podjąć uchwałę o wyborze zarządu. Zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz (art. 21 ust. 1 ustawy o własności lokali). Aby uznać zatem pismo za pochodzące od wspólnoty mieszkaniowej, w której ustanowiono zarząd, winno ono zawierać podpisy członków zarządu. W przedmiotowej sprawie pismo z dnia 4 stycznia 2008 r. podpisów takich nie zawierało, uznać zatem należało, że pismo pochodzi od każdej z osób podpisanych pod uchwałą zawartą w tymże piśmie, w tym od skarżących. W razie zaś wątpliwości co do treści pisma, czy też podmiotu pismo wnoszącego, Kolegium obowiązane było, stosownie do cytowanego wyżej art. 64 § 2 k.p.a., wezwać czy to Wspólnotę Mieszkaniową, czy też osoby podpisujące uchwałę do sprecyzowania treści pisma poprzez wskazanie, od kogo pismo pochodzi. Podjęcie tych czynności, niezwłocznie po otrzymaniu powyższego pisma, spełniłoby wymagania stawiane organom administracji publicznej w art. 12 § 1 k.p.a. Zgodnie z jego brzmieniem organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Kolegium załatwiając przedmiotową sprawę uchybiło obowiązkom wynikającym z powyższego przepisu, albowiem pierwszą czynnością podjętą przez Kolegium po wniesieniu opisywanego wyżej pisma z dnia 4 stycznia 2008 r. było odbycie posiedzenia w dniu 29 września 2008 r. "w sprawie uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. O. [...] w G. Nr [...] z dnia 31.12.2007 r. w sprawie niewyrażenia zgody na nieuzasadnione podwyższenie opłaty rocznej za wieczyste użytkowanie gruntu". Dopiero w wyniku posiedzenia z dnia 29 września 2008 r., a więc już po upływie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona, Kolegium skierowało do B. i A. W. pismo, w którym wskazano, że pismo z dnia 4 stycznia 2008 r. nie zostało potraktowane jako pochodzące od nich, lecz od Wspólnoty Mieszkaniowej. Zastanawiającą jest okoliczność skierowania tegoż pisma do skarżących, skoro bowiem Kolegium stanowczo twierdziło, że pismo z dnia 4 stycznia 2008 r. zostało złożone przez Wspólnotę Mieszkaniową, pismo informujące o stanowisku zajętym w sprawie winno konsekwentnie zostać skierowane do Wspólnoty Mieszkaniowej. Z powyższych okoliczności wynika jednoznacznie, że skarżący do dnia doręczenia przez Kolegium pisma z dnia 29 września 2008 r. mogli mieć uzasadnione przekonanie o prawidłowym złożeniu w dniu 4 stycznia 2008 r. wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona. Naruszenie przepisu art. 12 § 1 k.p.a. miało wpływ na ocenę zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. W ocenie Sądu bowiem Kolegium nieprawidłowo ustaliło, że pismo z dnia 4 stycznia 2008 r. nie zostało złożone przez skarżących w terminie. W tych okolicznościach należało stwierdzić, że skoro skarżący nie uchybili terminowi do złożenia wniosku w trybie art. 78 ust. 2 u.g.n., to rozpoznawanie przez Kolegium wniosku o przywrócenie terminu było w tej sytuacji bezprzedmiotowe. Postępowanie w tym przedmiocie jako bezprzedmiotowe powinno zostać umorzone na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., który przez analogię ma zastosowanie również do spraw rozstrzyganych w drodze postanowienia. Niezastosowanie powyższego przepisu stanowiło naruszenie przepisu postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ uwzględni powyższe uwagi i wyda stosowne rozstrzygnięcie. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.