III SA/Kr 667/09
PostanowienieWSA w Krakowie2010-01-21
Skład orzekający: Krystyna Kutzner, Tadeusz Wołek, Dorota Dąbek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga żołnierza na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej dotyczące związku schorzeń ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych lub rentowych podlega kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Skarga żołnierza na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej dotyczące związku schorzeń ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych lub rentowych nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tym zakresie mają charakter wstępny i nie podlegają odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego, a sprawy te należą do właściwości sądów powszechnych jako sprawy cywilne z zakresu ubezpieczeń społecznych.Stan faktyczny
K. S. złożył skargę do WSA w Krakowie na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej (RWKL) z dnia 5 maja 2009 r., które utrzymało w mocy orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej (TWKL) z dnia [...] 2009 r. Orzeczenia te dotyczyły kwalifikacji schorzeń K. S., ich związku ze służbą wojskową oraz zaliczenia do grup inwalidzkich. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnego prawa wojskowego, domagając się m.in. uznania związku schorzeń ze służbą wojskową i określenia uszczerbku na zdrowiu. RWKL wniosła o odrzucenie skargi, argumentując, że skarga nie przysługuje w sprawach dotyczących ustalenia grupy inwalidztwa i jego związku ze służbą wojskową, gdyż są to sprawy cywilne podlegające kognicji sądów powszechnych.Rozstrzygnięcie
Sąd odrzucił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner WSA Tadeusz Wołek (spr.) Sędziowie WSA Dorota Dąbek Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. S. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia 5 maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie braku związku schorzenia ze służbą wojskową postanawia skargę odrzucić
Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska orzeczeniem z dnia [...] 2009 r. Nr [...] w przedmiocie zdolności K. S. do zawodowej służby wojskowej dokonując stosownej kwalifikacji schorzeń rozpoznała:
A) Schorzenia powodujące trwałą niezdolność do zawodowej służby wojskowej:
1. Guz przestrzeni zaotrzewnowej (GIST) do dalszego leczenia onkologicznego.
2. Zburzenia nerwicowe przewlekłe znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne utrwalone.
B) Schorzenia współistniejące:
3. Astma oskrzelowa epizodyczna.
4. Przewlekły alergiczny nieżyt nosa.
5. Skrzywienie przegrody nosa upośledzające drożność nosa.
6. Obustronne upośledzenie słuchu w zakresie tonów wysokich typu odbiorczego.
7. Zespół bólowy korzeniowy szyjny i lędźwiowo-krzyżowy w przebiegu dyskopatii C5-C6 i zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa.
8. Blizna pooperacyjna powłok brzusznych.
9. Blizna pooparzeniowa klatki piersiowej po stronie prawej.
10. Czynnościowe zaburzenia układu krążenia z napadowymi łagodnymi zaburzeniami rytmu serca.
Określiła kategorię zdolności do służby wojskowej:
- "N" - trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej,
- Kat. E - Trwale niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny.
Określając związek poszczególnych chorób i ułomności z czynną służbą wojskową stwierdziła:
- schorzenie ad. 2 pozostaje w związku ze służbą wojskową.
- pozostałe schorzenia nie pozostają w związku ze służbą wojskową.
TWKL orzekła o inwalidztwie K. S. odpowiednio:
a. zalicza się do pierwszej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia,
b. zalicza się do trzeciej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową,
c. nie zalicza się do żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową, powstałego wskutek wypadku, z tytułu którego przysługują świadczenia odszkodowawcze,
d. inwalidztwo istnieje od lutego 2009 r.
W uzasadnieniu orzeczenia organ I instancji wskazał, że schorzenie wymienione w pkt 2 rozpoznania pozostaje w związku ze służbą wojskową, ponieważ służba wojskowa na odpowiedzialnym stanowisku wymagającą długotrwałego i nadmiernego napięcia nerwowego, o nieregularnym trybie życia, szkolenia w warunkach poligonowych oraz nienormowanego czasu pracy miały niewątpliwy wpływ na jej przebieg i powstanie. Pozostałe schorzenia wymienione w rozpoznaniu nie pozostają w związku ze służbą wojskową, ponieważ brak danych do przyjęcia związku przyczynowego ich powstania ze szczególnymi warunkami służby wojskowej. Stan zdrowia orzekanego uniemożliwia pełnienie dalszej zawodowej służby wojskowej. Uzasadnia to zaliczenie badanego do pierwszej grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia i do trzeciej grupy inwalidów w związku ze służbą wojskową.
K. S. odwołał się od powyższego orzeczenia i wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz o uznanie związku schorzenia "zaburzenia nerwicowe przewlekłe", jako pozostającego w związku ze szczególnymi właściwościami i warunkami służby, z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze. Podniósł on, że schorzenie to powoduje inwalidztwo II grupy. Ponadto wniósł o uznanie związku schorzeń: "obustronne upośledzenie słuchu w zakresie tonów wysokich typu odbiorczego" oraz " zespół bólowy korzeniowy szyjny i lędźwiowo-krzyżowy w przebiegu dyskopatii Cs-Cg i zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa" ze służbą wojskową i uznania, iż schorzenia te powodują niezdolność do zawodowej służby wojskowej, czyli powodują inwalidztwo III grupy. Domagał się także określenia uszczerbku na zdrowiu z tytułu ww. schorzeń.
Skarżący zarzucił organowi I instancji rażące naruszenie przepisów postępowania: 1. art. 77 § 1 i 81 kpa w zw. z art. 7-10 kpa oraz art. 79 § 1 i 2 kpa w zw. z art. 10 § 1 kpa, 2. art. 76 § 1 kpa, 3. art. 107 § 3 w zw. z art. 76 § 1 kpa.
Skarżący zarzucił też naruszenie przepisów prawa materialnego:
4. § 17. 1 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r., w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach w zw. z art. 20.4. ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r., w sprawie zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin poprzez błędne przyjęcie i zastosowanie, a tym samym uznanie braku przesłanek występujących w § 1. Rozporządzenia MON z dnia l sierpnia 2003 r., w sprawie wykazu chorób, pozostających w związku ze służbą wojskową, z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze, załącznik nr l, poz. 8, 10 i 18 z tabeli do rozporządzenia, co skutkowało ustaleniem braku związku schorzeń rozpoznanych w pkt. 8 (rozpoznanie) lit. A pkt. 2, i lit. B pkt. pkt. 6 i 7 - jako pozostających w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej, pomimo istnienia przesłanek do wydania orzeczenia na korzyść odwołującego,
5. § 21 p. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r., w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, przez jego błędne zastosowanie w sprawie, które skutkowało uznaniem odwołującego za zdolnego do dalszej służby wojskowej, pomimo tego, iż rozpoznane schorzenia łącznie dyskwalifikują odwołującego do służby wojskowej, jak również błędne zastosowanie, które skutkowało nie uznaniem związku schorzenie z zawodową służbą wojskową, z tytułu, którego należą się świadczenia odszkodowawcze,
6. naruszenie § 66 pkt. 3, § 21 pkt. 1, § 62 pkt. 2, § 34 pkt. 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r., w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, poprzez jego błędne przyjęcie i zastosowanie, jako konsekwencja wadliwie ustalonego stanu faktycznego i nie zastosowania w sprawie, pomimo tego, iż istniały takie przesłanki z jednoczesnym zakwalifikowaniem tych schorzeń, jako pozostających w związku ze służbą wojskową, z tytułu, których przysługują żołnierzowi świadczenia odszkodowawcze w myśl art. 6 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową.
Skarżący poza wnioskiem o ponowne rozpatrzenie domagał się:
1. dopuszczenia dowodu w postaci opinii z Niezależnego Instytutu Medycznego na okoliczności dotyczące etiologii rozpoznanych schorzeń oraz wpływu wykazanych czynników negatywnych występujących w środowisku służby wojskowej na zdrowie badanego,
2. przeprowadzenia dowodu w postaci dodatkowych badań lekarskich przez nowy skład lekarzy orzeczników wojskowych z uwzględnieniem specjalizacji z zakresu rozpoznanych schorzeń oraz schorzenia narządu słuchu, co do związku tych schorzeń z zawodową służbą wojskową,
3. określenie wysokości stopnia trwałego uszczerbku na zdrowiu w związku z nabytymi w służbie schorzeniami narządu ruchu i narządu słuchu (rozpoznanie pkt. 8 pkt. 6) i 7), a związanymi ze szczególnymi właściwościami i warunkami służby wojskowej zachowując przy tym kryteria zawarte w Rozporządzeniu MON z dnia 8 sierpnia 2003 r., w sprawie ustalania stopnia uszczerbku na zdrowiu oraz związku śmierci żołnierzy ze służbą wojskową wskutek wypadku lub choroby.
Skarżący przywołując orzecznictwo sądów administracyjnych podniósł m.in., że organ I instancji dokonał sprzecznej z materiałem dowodowym oraz przesłankami prawno - medycznymi kwalifikacji schorzeń, a tym samym uznał, iż nie ma podstaw do zaliczenia odwołującego się do którejkolwiek z grup inwalidów w związku ze służbą wojskową, z tytułu którego przysługują świadczenia odszkodowawcze w myśl art. 6 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową oraz w myśl § 1. Rozporządzenia MON z dnia 1 sierpnia 2003 r., w sprawie wykazu chorób, pozostających w związku ze służbą wojskową, z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze.
Orzeczeniem z dnia 5 maja 2009 r. Nr [...] Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji.
Jako podstawę prawną decyzji wskazała art. 127 §1 i 138 kpa w związku z §31 ust l, i 32 ust. l i 2 rozporządzenia MON z dnia 10.05.2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach oraz rozporządzenia MON z dnia 10.01.2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach i rozporządzenia MON z dnia 31.03.2003 r. w sprawie ustalenia wykazu chorób powstałych w zawiązku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej oraz chorób i schorzeń, które istniały przed powołaniem do służby wojskowej, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach.
W uzasadnieniu orzeczenia RWKL podniosła, że dokonała analizy całej dokumentacji zgromadzonej w sprawie i stwierdziła, iż w 2007r. u orzekanego stwierdzono guza okolicy zaotrzewnowej, który badaniem histopatologicznym z 18.01.2008r. (Nr [...]) został zweryfikowany jako GIST (Gastrointestinal stromal tumor - guz ściany żołądkowo-jelitowej). Orzekany nie poddał się leczeniu operacyjnemu. Z powodu krwawienia z guza był kilkakrotnie hospitalizowany. W styczniu 2009r. hospitalizowany w Szpitalu Specjalistycznym (karta inf. [...]), gdzie w badaniu potwierdzono obecność guza przestrzeni zaotrzewnowej i skierowano orzekanego do Centrum Onkologicznego. Od 2007r. leczony był również z powodu dolegliwości bólowych kręgosłupa szyjnego i odcinka L-S, w tym leczenie szpitalne (marzec 2007, październik 2008). Od 2006r. pozostawał w leczeniu w PZP z powodu zaburzeń nerwicowych z komponentem narządowym, od 2007r. z powodu astmy oskrzelowej z okresowymi zaostrzeniami. Laryngologicznie nie leczył się jakkolwiek w 02.04.2008r. był konsultowany laryngologicznie - gdzie stwierdzono uszkodzenie nerwów słuchowych, szumy uszne.
W trakcie badań w TWKL rozpoznano obustronne upośledzenie słuchu w zakresie tonów wysokich. W czasie postępowania przed organem I instancji orzekany przedłożył dokumenty z J W., w tym pomiary czynników szkodliwych z 1997 i 1998 roku z których wynikało, że na stanowisku w miejscu - hala napraw PSO przekroczone były dopuszczalne normy tlenku węgla. W tej części dokumentacji znajdował się również wyciąg z rozkazu dowódcy JW. [...] z którego wynika, iż orzekany otrzymywał dodatek za pracę w warunkach szkodliwych - praca w narażeniu na działanie substancji kumulujących się w organizmie oraz praca w warunkach narażenia na hałas, jakkolwiek w aktach sprawy nie ma wyników pomiarów czynników szkodliwych wskazujących na przekroczenie dopuszczalnych norm hałasu.
RWKL stwierdziła, iż rozpoznanie ustalone w TWKL - obustronne upośledzenie słuchu w zakresie tonów wysokich, jest zasadne. Brak jest jednak podstaw do uznania związku schorzenia ze służbą wojskową, ze względu na brak dowodów potwierdzających, iż na zajmowanych przez orzekanego stanowiskach przekroczone były dopuszczalne normy poziomu hałasu. Przedstawione pomiary WOMP z 1997 i 1998 roku wskazują na przekroczenie norm tlenku węgla - z tego tytułu przyznano orzekanemu dodatek do uposażenia w wysokości 4% od 2007 r. (wyciąg z rozkazu). Nie stanowi to jednak dowodu na uznanie pracy w narażeniu na hałas.
W odniesieniu do schorzenia pod postacią zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa i towarzyszącym mu zespołem bólowym korzeniowym szyjnym i lędźwiowo-krzyżowym w przebiegu dyskopatii, RWKL na podstawie dokumentacji stwierdziła, że orzekany nie pełnił służby na stanowiskach w narażeniu na "prace wymagające długotrwałego obciążenia ograniczonych grup mięśni, przymusowej postawy ciała lub narażające na częste powtarzające się mikrourazy albo powodujące ucisk na pnie nerwów, ruchy monotypowe wykonywane w szybkim tempie, np. u radiotelegrafistów, stenografów, oraz inne prace narażające na stały ucisk i nadmierne obciążenie aparatu kostno-stawowego " (w zał. Nr 2 do Rozp. MON z 31.03.2003r.).
Po analizie całości dokumentacji RWKL stwierdziła, iż TWKL właściwie rozpoznała istniejące schorzenia, ich związki ze służbą wojskową i właściwie zakwalifikowała do określonych grup inwalidzkich orzekanego. Nadto orzeczenie wydano w oparciu o obowiązujące zgodnie z prawem i jak wynika z uzasadnienia po zapoznaniu się i uwzględnieniu wszystkich dokumentów znajdujących się w aktach sprawy.
K. S. na powyższą decyzję wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Wniósł o uchylenie decyzji w części dotyczącej określenie zdolności do zawodowej służby wojskowej. Skarżący zarzucił RWKL jak i TWKL rażące naruszenie norm prawa procesowego:
1. art. 136 kpa w zw. art. 75 § 1 kpa i w zw. z art. 10 § 1 kpa, przez zaniechanie przeprowadzenia wnioskowanego dowodu w postaci opinii z niezależnego instytutu medycznego, jak również zaniechanie wezwania skarżącego do udziału w czynnościach orzeczniczych przed organ II instancji, przez co doszło do rażącego naruszenia prawa skarżącego do czynnego udziału w każdym stadium postępowania,
2. art. 78 § 1 kpa w zw. z art. 10 § 1 kpa i 136 Kpa, oraz art. 79 § 1 i 2 kpa w zw. z art. 10 kpa, poprzez niespełnienie żądania strony przeprowadzenia wnioskowanego dowodu, zaniechanie powiadomienia strony o miejscu przeprowadzenia dowodów zebranych dotychczas w sprawie przynajmniej na 7 dni przed terminem, a tym samym pozbawieniu strony prawa do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienia jej wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań,
3. art. 97 § 1 pkt 4 kpa w zw. z art. 123 § 1 i 2 Kpa, w przedmiocie złożonego wniosku o zawieszenie postępowania administracyjnego,
4. art. 10 § 1 kpa w zw. z § 25 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r., w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, poprzez zaniechanie wezwania do dostarczenia wymagalnej w procesie orzekania dokumentacji, na którą powołuje się Rejonowa Wojskowa Komisji Lekarska, a tym samym stworzenie stronie postępowania realnych możliwości do uczestnictwa w toku postępowania, składania wniosków dowodowych i wykonywania innych czynności procesowych, które mogą wpływać na kształtowanie jego pozycji prawnej w procesie orzeczniczym.
W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska wniosła o jej odrzucenie i podniosła, iż skarżący w odwołaniu nie kwestionował samej kwalifikacji - niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Z treści odwołania jak i z całości dokumentacji jednoznacznie wynika, iż orzekany nie zgadzał się z kwalifikacją do określonych grup inwalidzkich, ich związku ze służba wojskową oraz związku schorzeń nie powodujących inwalidztwa ze służbą wojskową. Domagał się również określenia uszczerbku na zdrowiu spowodowanego schorzeniami: psychicznym i kręgosłupa. W tej części RWKL szczegółowo odniosła się w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.
Skarżący nie kwestionuje ustaleń dokonanych w orzeczeniu w części dotyczącej niezdolności do służby wojskowej, która jest wiążąca dla organu kierującego (Dowódcę Jednostki [...]) ale w części dotyczącej określonych grup inwalidzkich ich związku ze służbą i związku schorzeń niepowodujących inwalidztwa ze służbą wojskową. W tym zakresie decyzje wojskowych komisji lekarskich nie są bytami autonomicznymi ale stanowią jeden z elementów potrzebnych do wydania decyzji o prawie do świadczeń rentowych przez uprawniony do tego organ emerytalno-rentowy tj. Wojskowe Biuro Emerytalne. RWKL podniosła, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (postanowienie z dnia 06.11.2000 r. sygn. akt OSA 1/00, postanowienie z dnia 31.05.2001 r. sygn. akt II SA/Kr 387/01) oraz Sądu Najwyższego (uchwała z dnia 27.10.1999 r. sygn. akt III ZP 9/99) w zakresie ustalenia grupy inwalidztwa i jego związku lub braku związku ze służbą wojskową, skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie przysługuje.
Skarżący po wniesieniu skargi złożył pismo procesowe, w którym wskazał, iż w skardze zarzuca organom naruszenia przepisów proceduralnych, które przyczyniły się do decyzji na jego niekorzyść, a nie żąda oceny związku schorzeń ze służbą wojskową.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu, gdyż sprawa będąca przedmiotem zaskarżenia nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Jak to wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w tezach wyroku z dnia 9 marca 2005 r. sygn. OSK 1203/04 (niepubl.) wojskowe komisje lekarskie orzekają w dwóch reżimach prawnych, stąd orzeczenia tych komisji dzielą się na dwie grupy.
Pierwsza grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich obejmuje kwestię zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej, jak i samej zdolności do służby wojskowej. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach są wiążące dla organów rozstrzygających o powołaniu danej osoby do służby wojskowej lub o zwolnieniu z tej służby. Od takich orzeczeń służy skarga do sądu administracyjnego, gdyż orzeczenia te mają charakter decyzji rozstrzygających istotę sprawy - zdolność do służby wojskowej.
Natomiast drugą grupę orzeczeń wojskowych komisji lekarskich stanowią orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych, lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego. (...). Wydane w tych sprawach orzeczenia wojskowych komisji lekarskich poddawane są kontroli sądów powszechnych w ramach rozpoznawanych odwołań od decyzji w przedmiocie świadczeń odszkodowawczych, rentowych i zaopatrzenia emerytalnego. Decyzje administracyjne w tych sprawach wydawane są przez organy emerytalne (wojskowe, ZUS) lecz nie przez wojskowe komisje lekarskie. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych postępowaniach mają wyłącznie charakter elementu postępowania o przyznanie świadczenia, jako tzw. orzeczenia wstępne i nie podlegają odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Mając na uwadze dwa reżimy prawne, w których orzekają wojskowe komisje lekarskie Sąd Najwyższy w uchwale 7 sędziów z dnia 27 października 1999 r. II ZP 9/99 (ONSP 2000/5/167), wyjaśnił, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy w sprawie ze skargi żołnierza na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą wojskową. Takie stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu 7 sędziów NSA z dnia 6 listopada 2000r. sygn. OSA 1/100 (ONSA 2001/2/47) w odniesieniu do orzeczenia w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i związku ze służbą wojskową stwierdzonych schorzeń dla m.in. celów zaopatrzenia emerytalnego (rentowego), stwierdzając, że w tych sprawach skarga nie przysługuje. Na tle przytoczonego stanu prawnego stanowisko to jest nadal aktualne, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku z dnia 9 marca 2005 r., sygn. OSK 1203/04.
W niniejszej sprawie nie może budzić wątpliwości, że wydanie orzeczeń przez wojskowe komisje lekarskie nastąpiło w trybie przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. z 2004 r., 133, poz.1422 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. z 2006 r., nr 12, poz.75 ze zm.) i rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2003 r. w sprawie ustalenia wykazu chorób powstałych w zawiązku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej oraz chorób i schorzeń, które istniały przed powołaniem do służby wojskowej, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach (Dz.U. z 2003 r., nr 62, poz. 567).
Z treści odwołania, skargi jak i z całości dokumentacji wbrew deklaracjom skarżącego, że nie żąda oceny związku schorzeń ze służbą wojskową, jednoznacznie wynika, iż skarżący nie kwestionuje ustaleń dokonanych w orzeczeniach w części dotyczącej niezdolności do służby wojskowej, ale w części dotyczącej określonych grup inwalidzkich, ich związku ze służbą i związku schorzeń nie powodujących inwalidztwa ze służbą wojskową. W tym zakresie decyzje wojskowych komisji lekarskich nie są bytami autonomicznymi ale stanowią jeden z elementów potrzebnych do wydania decyzji o prawie do świadczeń rentowych przez uprawniony do tego organ emerytalno-rentowy tj. Wojskowe Biuro Emerytalne.
Zaskarżone orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w części ustalającej brak związku rozpoznanych schorzeń ze służbą wojskową jest, zatem elementem sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sprawy takie zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 1964 r., nr 43, poz. 296 ze zm.), mają charakter spraw cywilnych, do których rozpoznania właściwe są sądy powszechne (art. 2).
Sprawa w przedmiocie związku rozpoznanych u żołnierza zawodowego chorób ze służbą wojskową, a w tym zdarzeń uznanych za równorzędne ze służbą wojskową, nie ma charakteru sprawy administracyjnej, od której służyłaby skarga do sądu administracyjnego.
Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło