II SA/Rz 759/09
WyrokWSA w Rzeszowie2010-01-21
Skład orzekający: Krystyna Józefczyk, Tomasz Smoleń, Małgorzata Wolska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wymierzeniu podwyższonej opłaty za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza za korzystanie ze środowiska bez wymaganego pozwolenia zintegrowanego może zostać wydana, jeśli podmiot posiadał decyzję organu inspekcji ochrony środowiska ustalającą termin usunięcia naruszenia (uzyskania pozwolenia)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja organu inspekcji ochrony środowiska ustalająca termin usunięcia naruszenia (uzyskania pozwolenia zintegrowanego) stanowi "inną decyzję" w rozumieniu art. 276 ust. 1 Prawa ochrony środowiska. Posiadanie takiej decyzji wyłącza możliwość nałożenia podwyższonej opłaty za korzystanie ze środowiska, ponieważ legalizuje ona czasowo korzystanie z instalacji pomimo braku wymaganego pozwolenia zintegrowanego. Organy administracji dokonały błędnej wykładni przepisów, nie dostrzegając związku między decyzją o terminie usunięcia naruszenia a obowiązkiem ponoszenia opłat podwyższonych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła opłaty za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza za pierwsze i drugie półrocze 2007 r. dla Zakładu "C." s.c. Organy administracji (Marszałek Województwa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze) wymierzyły podwyższoną opłatę, uznając, że zakład korzystał ze środowiska bez wymaganego pozwolenia zintegrowanego. Zakład argumentował, że posiadał decyzję Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...].04.2007 r. ustalającą termin uzyskania pozwolenia zintegrowanego do 30.10.2007 r., co powinno wyłączać opłatę podwyższoną. Skarżący zarzucili naruszenie zasad K.p.a. i Konstytucji RP, w tym zasady równości.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżone decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je decyzje Marszałka Województwa. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od SKO na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk /spr./ Sędziowie SO (del.) Tomasz Smoleń NSA Małgorzata Wolska Protokolant Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 7 stycznia 2010 r. sprawy ze skarg S.M. i R.M. – Z. C.i B. "C. G. D." s.c. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] i [...] w przedmiocie opłaty za wprowadzenie gazów lub pyłów do powietrza I. uchyla zaskarżone decyzje i poprzedzające je decyzje Marszałka Województwa [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., o numerach [...] oraz [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżących S. M. i R. M. – Z. C. B. "C. G. D." s.c. solidarnie kwotę 400 zł /słownie: czterysta złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Sygn. II SA/Rz 759/09
Uzasadnienie
Przedmiotem skarg Zakładu "C." s.c. S. M. i R. M. (dalej zwany Zakładem) są decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...].06.2009 r. nr [...] oraz [...]. Zaskarżonymi decyzjami SKO utrzymało w mocy decyzje Marszałka Województwa [...] z [...].04.2009 r. nr [....] oraz nr [...], o wymierzeniu właścicielom Zakładu opłaty za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza za pierwsze półrocze 2007 r. w kwocie 19655 zł oraz 15275 zł za drugie półrocze.
Zakład złożył do Marszałka Województwa [...] wykaz za I i II półrocze 2007 r. zawierający informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat, który uwzględniał błędnie przyjęte stawki opłat z 2006 r. W związku z tym, przedsiębiorcy dokonali korekty w/w wykazu wg stawek z 2007 r., zgodnie z którym opłata za wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza za I półrocze 2007 r. wyniosła: 16538,00 zł, a 19718,00 zł za drugie półrocze i nie uwzględniała opłaty podwyższonej za brak pozwolenia zintegrowanego. W dniu 21.02.2008 r. dokonano korekty w/w wykazu, zgodnie z którym opłata za wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza za I półrocze 2007 r. wyniosła: 36191,00 zł oraz 42102,00 zł za drugie półrocze i uwzględniała opłatę podwyższoną w związku z brakiem pozwolenia zintegrowanego, którą Strona uiściła z odsetkami za zwłokę przelewem 19.02.2008 r. Opłata podwyższona była konsekwencją braku pozwolenia zintegrowanego dla instalacji - piec Hoffmana do wypalania wyrobów ceramicznych, o pojemności przekraczającej 4 m3 i gęstości wyrobu ponad 300 kg/m3 pieca, eksploatowanej w Zakładzie "C.".
Kontrola Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska, przeprowadzona w "C." w dniach 14 i 15.02.2007 r., wykazała, że właściciele zakładu eksploatują instalację bez wymaganego pozwolenia zintegrowanego. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z [...].04.2007 r. znak [...] ustalił na dzień 30.10.2007 r. termin na usunięcie naruszenia obowiązków podmiotu korzystającego ze środowiska polegającego na eksploatacji bez wymaganego pozwolenia zintegrowanego instalacji do wypalania wyrobów ceramicznych. Eksploatacja instalacji została wstrzymana przez Zakład w pierwszym tygodniu miesiąca grudnia 2007 r.
Właściciele Zakładu w grudniu 2007 r. złożyli do Starosty [...] wniosek o udzielenie pozwolenia zintegrowanego na emisję gazów i pyłów do powietrza z instalacji produkującej wyroby ceramiczne. Na tej podstawie Starosta decyzją z [...].03.2008 r., znak: [...], udzielił Zakładowi "C." s.c. pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie cegielni.
Wnioskiem z 2.02.2009 r. Zakład reprezentowany przez S. M. zwrócił się do Marszałka Województwa [...] o stwierdzenie nadpłaty z tytułu korzystania ze środowiska na kwotę 36 417 zł oraz wniósł o zwrot przedmiotowej nadpłaty na podstawie z art. 77b § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W treści tego wniosku przytoczono przepisy prawa uprawniające do domagania się zwrotu nadpłaty oraz okoliczności dotyczące uzyskiwania pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie cegielni. Zwrócono uwagę na wydanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze pięciu decyzji uchylających decyzje wydane przez Marszałka Województwa [...] określające dla trzech cegielni z powiatu [...] opłatę podwyższoną za I lub II półrocze 2007 r. Kolegium uznało, iż w podobnych okolicznościach, w jakich występuje Zakład opłata podwyższona nie jest opłatą należną. Decyzja SKO uchylała decyzję Marszałka Województwa [...], którą wymierzono dla takiej samej instalacji opłatę podwyższoną za brak pozwolenia zintegrowanego. Do wniosku Zakład załączył kolejną korektę informacji za I półrocze 2007 r., według której opłata za wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza wynosi: 16 536,00 zł oraz za II półrocze 2007 r., według której opłata wynosi: 26 827,00 zł. W złożonych korektach strona nie naliczyła za I półrocze 2007 r. oraz II półrocze 2007 r. do dnia 30.10.2007 r., opłaty podwyższonej za emisję zanieczyszczeń bez wymaganego pozwolenia zintegrowanego, uznając iż ostatecznym terminem do uzyskania pozwolenia zintegrowanego był dzień 30.10.2007 r. (dla instalacji do produkcji wyrobów ceramicznych za pomocą wypalania o pojemności przekraczającej 4 m3 i gęstości wyrobu ponad 300 kg/m3 pieca). Data 30.10.2007 r. została wyznaczona decyzją Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...].04.2007 r. jako maksymalny termin usunięcia naruszenia, polegającego na eksploatacji, bez wymaganego pozwolenia zintegrowanego, instalacji cegielni, o której mowa wyżej.
Marszałek Województwa [...] decyzją z [...].04.2009 r. nr [...] wymierzył podmiotowi korzystającemu ze środowiska S. M. i R. M. -właścicielom Zakładu "C." s.c. opłatę za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza za I i II półrocze 2007 r., w wysokości 19 655,00 zł i 15275,00 zł odpowiednio. Kwota ta odpowiada wysokości opłaty podwyższonej. W ocenie Organu, złożenie wniosku o wydanie pozwolenia dopiero w grudniu 2007 r. (po ponad siedmiu miesiącach od zadeklarowanego przez przedsiębiorców terminu), ma charakter zaniedbania i jest dodatkową przesłanką do zastosowania wobec podmiotu sankcji w postaci poniesienia opłaty podwyższonej. W uzasadnieniu swej decyzji Marszałek Województwa podał, że w toku postępowania administracyjnego ustalono wysokość należnej opłaty za pierwsze i drugie półrocze 2007 r.
Od wymienionej decyzji Marszałka odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożył Zakład. Strona zażądała uchylenia w całości zaskarżonej decyzji oraz stwierdzenia nadpłaty z tytułu opłaty za korzystanie ze środowiska zgodnie z wnioskiem z 2.02.2009 r. Wyargumentowano, iż uzyskana przez Zakład decyzja administracyjna Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...].04.2007 r. o wyznaczeniu terminu usunięcia naruszenia prawa w sposób skuteczny i wiążący wyznaczyła dla Zakładu odrębny termin do uzyskania pozwolenia zintegrowanego do 30.10.2007 r. Według Zakładu decyzja WIOŚ jest inną decyzją wskazaną w art. 276 ustawy z 27.04.2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.; zwana dalej Prawem ochrony środowiska). Odwołujący się Zakład zwrócił uwagę na złożenie pierwszego wniosku o wydanie pozwolenia zintegrowanego do Starostwa Powiatowego 30.08.2007 r. Stronie nie udało się dotrzymać terminu zadeklarowanego we wniosku WIOŚ o wyznaczeniu terminu do usunięcia naruszenia, jednak dołożono należytej staranności by zgromadzić wymaganą dokumentację.
SKO decyzją z [...].06.2009 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Marszałka Województwa [...]. Kolegium za bezsporny uznało fakt posiadania przez instalacje używaną przez spółkę przesłanek z ust. 2 pkt 5 załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z 26.07.2002 r., w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości (Dz.U. Nr 122, poz. 1055). Jej prowadzenie wymaga zatem uzyskania pozwolenia zintegrowanego. Ponieważ przedsiębiorcy 5.02.2009 r. wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty z tytułu opłat za wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza za I i II półrocze 2007 r. złożyli kolejną korektę informacji za pierwsze półrocze 2007 r. to organ pierwszej instancji zobligowany był do wymierzenia opłaty zgodnie z art. 288 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska. Stwierdzono także, iż obowiązkiem organu będzie przeprowadzenie postępowania z wniosku strony o stwierdzenie nadpłaty. Wywody odwołującego się Zakładu dotyczące interpretacji rozporządzenia Ministra Środowiska z 26.09.2003 r. w sprawie terminów do uzyskania pozwolenia zintegrowanego zostały uznane za błędne. Nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy decyzja Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...].04.2007 r. ustalająca na 30.10.2007 r. termin usunięcia naruszenia polegającego na eksploatacji bez wymaganego pozwolenia zintegrowanego przedmiotowej instalacji. Kolegium nie zgodziło się również z tym, że pod pojęciem "innej decyzji" użytym w art. 279 ustawy Prawo ochrony środowiska należy rozumieć decyzję Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska. Jako nieuzasadniony potraktowano także zarzut dotyczący terminu złożenia wniosku do Starostwa Powiatowego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA), Zakład wniósł o uchylenie decyzji SKO oraz decyzji Marszałka Województwa, umorzenie postępowania w przedmiocie opłaty za wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza, za pierwsze i drugie półrocze 2007 r. a także o zasądzenie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Żądanie skasowania wydanych przez organy administracji rozstrzygnięć oparto na naruszeniu art. 7, art. 8 K.p.a., oraz art. 32 Konstytucji RP. Motywy skargi sprowadzono m.in. do daty uzyskania pozwolenia zintegrowanego przez Zakład. Ostateczny termin do uzyskania pozwolenia zintegrowanego został określony w polskim prawie na dzień 31.12.2006 r. Według art. 279 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska warunkiem poniesienia opłaty podwyższonej jest zaistnienie faktu korzystania przez podmiot ze środowiska bez pozwolenia lub innej decyzji. Postawiona przez SKO teza o wyczerpującym uregulowaniu w przepisach terminu na uzyskanie pozwolenia zintegrowanego nie jest zasadna, gdyż nie uwzględnia dwóch zasadniczych aspektów w postaci art. 17 ustawy z 18.05.2005 r. o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 113, poz. 954) oraz problematyki współzależności ustawodawstwa krajowego i ustawodawstwa Wspólnotowego, a w szczególności Dyrektywy Rady 96/91/WE z 24.09.1996 r. dotyczącej zintegrowanego zapobiegania i ograniczania zanieczyszczeń (w skrócie IPPC). Zdaniem skarżącego Zakładu decyzja WIOŚ z [...].04.2007 jest inną decyzją w rozumieniu art. 276 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska. Decyzja ta rozstrzygała w sposób jednoznaczny ostateczny termin na uzyskanie pozwolenia zintegrowanego. Orzekające w sprawie organy nie wyjaśniły w sposób przekonujący, dlaczego ich zdaniem wymieniona decyzja WIOŚ nie jest inną decyzją w rozumieniu art. 276 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska. Powołując się na decyzję SKO nr [...], zarzucono organom naruszenie zasady równości. Wymierzenie Zakładowi opłaty podwyższonej w sytuacji, gdy wobec innych podmiotów o podobnym statusie orzeczono brak obowiązku uiszczenia opłaty prowadzi do ewidentnie niekorzystnego zróżnicowania podmiotów. Oznacza to, postawienie Zakładu w pozycji gorszej ekonomicznie na skutek błędnej interpretacji prawa.
SKO w odpowiedzi na skargę Zakładu wniosło o jej oddalenie. Ten wniosek oparto na następujących okolicznościach. Używana przez Zakład instalacja spełnia kryteria określone w ust. 2 pkt 5 załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z 26.07.2002 r. a zatem jej prowadzenie wymaga uzyskania pozwolenia zintegrowanego. Pozwolenie to Zakład uzyskał [...].03.2008 r. W rezultacie tej decyzji Marszałek Województwa naliczył stronie opłatę podwyższoną za pierwsze półrocze 2007 r. Ponieważ przedsiębiorcy 5.02.2009 r. wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty z tytułu opłat za wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza za pierwsze i drugie półrocze 2007 r. złożyli kolejną korektę informacji za pierwsze półrocze 2007 r. to organ był zobowiązany do wymierzenia opłaty na podstawie art. 288 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska. Dla prowadzonej przez Zakład instalacji Minister wyznaczył jako datę końcową dla uzyskania pozwolenia 31.12.2006 r. a to oznacza, że od 1.01.2007 r. do 30.03.2008 r. podmiot korzystał ze środowiska bez wymaganego prawem pozwolenia. Z tej przyczyny nie ma znaczenia dla sprawy decyzja Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...].04.2007 r. nr [...], ustalająca na 30.10.2007 r. termin usunięcia naruszenia polegającego na eksploatacji bez wymaganego pozwolenia instalacji. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 367 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska i dawała WIOŚ możliwość ustalenia w drodze decyzji na wniosek podmiotu prowadzącego instalację terminu usunięcia naruszenia, który to termin został ustalony przez ustawę maksymalnie na 30.10.2007 r. (art. 17 ustawy z 18 maja 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw). W art. 367 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska została wyrażona najbardziej dolegliwa sankcja w postaci wstrzymania w drodze decyzji użytkowania instalacji. Powyższe przepisy są istotne przy stwierdzaniu istnienia podstaw do wstrzymania użytkowania instalacji czy naliczania kar administracyjnych. Nie są jednak istotne w przedmiotowym postępowaniu, nie wpływają na postępowanie w żaden sposób, gdyż są one od siebie niezależne. Ten pogląd został zaakceptowany przez WSA w wyroku z 16.07.2008 r., sygn. II SA/Rz 158/08. W zakończeniu odpowiedzi, Kolegium podkreśliło także, iż decyzja WIOŚ nie jest "inną decyzją" (art. 276 ustawy Prawo ochrony środowiska). Redakcja przepisu odnosząca się do braku uzyskania wymaganego pozwolenia lub innej decyzji wskazuje pod pojęciem "innej decyzji" np. uzyskanie decyzji instrukcji zatwierdzającej eksploatację składowiska odpadów, o której mowa w art. 293 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, stwierdził, co następuje:
Skarga jako uzasadniona podlega uwzględnieniu.
Kontrola sądowoadministracyjna prowadzona jest, pomijając wyjątki od tej reguły, wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), przy czym rozumie się, iż chodzi tu zarówno o przepisy prawa materialnego, jak i procesowego.
W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej P.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zaskarżonymi decyzjami omówionymi na wstępie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzje Marszałka Województwa [...] z [...].04.2009 r., o wymierzeniu stronie skarżącej opłaty za wprowadzenie gazów lub pyłów do powietrza za I i II półrocze 2007 r. Orzekające w sprawie organy zastosowały w sprawie rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją art. 276 ust. 1 P.o.ś. W myśl tego przepisu, podmiot korzystający ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia lub innej decyzji ponosi opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska. Opłaty podwyższone stanowią postać sankcji administracyjnej za naruszenie obowiązku posiadania jednego z pozwoleń na korzystanie ze środowiska (patrz. szerz. T. Czech, Odpowiedzialność za opłaty podwyższone za korzystanie ze środowiska, Zeszyty Naukowe Naczelnego Sądu Administracyjnego 2009 r., nr 6, s. 26 - 42).
Strona skarżąca nie kwestionuje faktu braku wymaganego przez prawo pozwolenia zintegrowanego dla instalacji o nazwie: piec Hoffmana do wypalania wyrobów ceramicznych eksploatowanego w Zakładzie "C.". Brak pozwolenia został potwierdzony w treści decyzji Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej WIOŚ) z [...].04.2007 r. znak: [...] (kopia decyzji w aktach administracyjnych) ustalającej na dzień 30.10.2007 r., termin na uzyskanie pozwolenia zintegrowanego. Skarga nie podważa również istnienia obowiązku posiadania tego rodzaju pozwolenia na prowadzenie działalności przez wspólników Zakładu "C." s.c. Punktem spornym jest natomiast sposób rozumienia przez strony treści art. 276 ust. 1 P.o.ś. Według poglądu skarżącej inną decyzją, o której mowa w powołanym przepisie P.o.ś jest wspomniana wyżej decyzja WIOŚ z [...].04.2007 r. znak: [...]. Ponieważ Zakład posiadał tą decyzję, zaistniała przesłanka negatywna dla nałożenia i poboru opłaty podwyższonej. Natomiast zdaniem SKO, dla sprawy nie ma znaczenia decyzja ustalająca na dzień 30.10.2007 r. termin usunięcia naruszenia prawa. Przepisy regulujące odpowiedzialność w ochronie środowiska są istotne przy stwierdzaniu istnienia podstawy do wstrzymania użytkowania instalacji czy naliczania kar administracyjnych. W postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżoną decyzją te regulacje nie są relewantne; postępowanie w sprawie wymierzenia opłaty podwyższonej i udzielenia warunkowej zgody na prowadzenie instalacji są od siebie zupełnie niezależne.
Skład orzekający WSA podziela stanowisko strony skarżącej w zakresie interpretacji pojęcia "inna decyzja" zawartego w art. 276 ust. 1 P.o.ś. Trafnie strona skarżąca zwróciła uwagę na regulację zawartą w art. 17 ust. 1 ustawy z 18.05.2005 r. o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 113, poz. 954 ze zm.; zwana dalej ustawą nowelizującą). Artykuł 17 ust. 1 ustawy nowelizującej wyraźnie ukierunkowuje organy ochrony środowiska na art. 365 ust. 1 P.o.ś. W sytuacjach określonych w tym przepisie, organy inspekcji ochrony środowiska zobowiązane są w sposób odpowiedni stosować art. 367 ust. 2-4 P.o.ś. Znaczenie art. 17 ust. 1 ustawy nowelizującej jest następujące: wojewódzki inspektor ochrony środowiska w przypadku stwierdzenia użytkowania instalacji bez wymaganego pozwolenia zintegrowanego, nie wstrzymuje użytkowania tej instalacji jeżeli prowadzący instalację złoży wniosek o ustalenie terminu uzyskania pozwolenia zintegrowanego, czyli terminu na usunięcie naruszenia (art. 367 ust. 2 P.o.ś.). Zamiarem ustawodawcy przy tworzeniu art. 17 ustawy nowelizującej było przedłużenie w indywidualnych przypadkach terminu na uzyskanie pozwolenia zintegrowanego, nie dłużej niż do 30.10.2007 r. Interpretowany przepis ustawy nowelizującej miał więc pełnić podobne funkcje do § 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z 26.09.2003 r. w sprawie późniejszych terminów do uzyskania pozwolenia zintegrowanego (Dz.U. Nr 177, poz. 1736 ze zm.; zwane dalej rozporządzeniem z 26.09.2003 r.) dla instalacji, dla których pozwolenie na budowę zostało wydane przed dniem 1.10.2001 r. a których użytkowanie rozpoczęto nie później niż do dnia 30.06.2003 r. Zarówno § 1 rozporządzenia z 26.09.2003 r. jak i art. 17 ustawy nowelizującej zakresem swej hipotezy obejmowały instalacje, której właścicielem jest skarżący Zakład. Należy zaznaczyć, iż z dobrodziejstw rozwiązania art. 17 ust. 1 ustawy nowelizującej mogli korzystać właściciele instalacji, których użytkowanie rozpoczęto przed 30.10.2000 r. (art. 17 ust. 2 ustawy nowelizującej) i którzy złożyli taki wniosek.
Błąd orzekających w sprawie organów polegał na niedostrzeżeniu ewidentnego związku pomiędzy art. 17 ust. 1 ustawy nowelizującej oraz art. 276 ust. 1 P.o.ś. Skutkiem tego związku jest ekskulpowanie od opłat podwyższonych właścicieli instalacji posiadających decyzję warunkowo dopuszczającą do użytkowania instalacji bez wymaganego pozwolenia zintegrowanego. Należy przypomnieć, iż art. 276 ust. 1 P.o.ś. uzależnia powstanie odpowiedzialności sankcjonowanej opłatą podwyższoną od korzystania ze środowiska bez pozwolenia lub innej decyzji. Termin "inna decyzja" nie został przez ustawodawcę uściślony. Wyjaśnienia, jaka decyzja jest "inną decyzją" w rozumieniu art. 276 ust. 1 P.o.ś. wymaga sięgnięcia do pozostałych przepisów tej ustawy, a w szczególności tych, które umożliwiają korzystanie ze środowiska i nie zostały nazwane przez ustawodawcę pozwoleniem. "Inną decyzją" jest taka decyzja administracyjna, która podobnie do pozwolenia na korzystanie ze środowiska, pozwala prowadzącemu instalację na legalne korzystanie ze środowiska, choćby korzystanie to obwarowane było warunkami lub terminem usunięcia nieprawidłowości. Tym cechom odpowiada decyzja wydawana na podstawie art. 367 ust. 2 P.o.ś.
Stanowisko SKO, iż pomiędzy decyzją nakładającą obowiązek pokrycia opłaty podwyższonej a decyzją wyrażającą zgodę na użytkowanie instalacji nie zachodzą związki jest oczywiście błędne. Nie sposób nie dostrzec, że podobnie jak w przypadku pozwolenia zintegrowanego oraz decyzji z art. 367 ust. 2 P.o.ś. zachodzi swoista tożsamość skutków. Wymienione decyzję uprawniają do legalnego korzystania ze środowiska poprzez użytkowanie instalacji. W przypadku decyzji wydawanej na zasadzie art. 367 ust. 2 P.o.ś. jest to co prawda korzystanie ograniczone terminem, ale korzystanie zgodne z prawem. Wolę ustawodawcy na terminowe korzystanie ze środowiska potwierdza art. 17 ust. 1 ustawy nowelizującej, który oznaczonym podmiotom dawał "szanse" na zalegalizowanie działalności prowadzonej jeszcze przed uchwaleniem P.o.ś. Zaznaczonym podobieństwom nie przeszkadza to, że art. 367 ust. 2 P.o.ś. został umiejscowiony w innym Tytule P.o.ś. niż przepis zawierający materialnoprawne podstawy do nakładania opłaty podwyższonej. Argumentacja Kolegium nie byłaby błędną, jeżeli art. 276 ust. 1 P.o.ś. pojęcie "innej decyzji" łączyłby gramatycznie z decyzją wydawaną na podstawie przepisów Tytułu V P.o.ś. Takiego powiązania nie sposób dostrzec, co uprawnia twierdzenie, że "inną decyzją" jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...].04.2007 r., o nr [...].
Pobieranie opłaty podwyższonej przeczyłoby racjonalności ustawodawcy, który wyraża ograniczoną w czasie zgodę na użytkowanie instalacji pomimo braku pozwolenia zintegrowanego. Przy braku wyraźnej i odmiennej wypowiedzi ustawodawcy nie można zakładać, że z jednej strony akceptuje się sytuację, w której użytkowanie instalacji następuje bez pozwolenia, z drugiej zaś nakłada za ten czyn sankcje w postaci opłaty podwyższonej.
Przeprowadzone wywody prowadzą do wniosku, iż Marszałek Województwa nie był uprawniony do wymierzenia S. M. i R. M. właścicielom Zakładu "C." s.c. opłaty podwyższonej z tytułu korzystania ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia zintegrowanego za I i II półrocze 2007 r. Wynikający z art. 17 ust. 1 ustawy nowelizującej nakaz stosowania art. 367 ust. 2-4 P.o.ś. do instalacji prowadzonej przez stronę skarżącą oznaczał, że organ inspekcji ochrony środowiska nie mógł zakazać użytkowania instalacji eksploatowanej bez pozwolenia zintegrowanego. Decyzja wydawana przy użyciu art. 367 ust. 2 P.o.ś. uprawniała do czasowego korzystania z instalacji pomimo, że jej właściciele nie posiadali wymaganego przez prawo pozwolenia zintegrowanego. Decyzja Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...].04.2007 r. [...] legalizowała korzystanie ze środowiska przez Zakład do dnia 30.10.2007 r. SKO oraz Marszałek Województwa dokonali błędnej wykładni art. 276 ust. 1 P.o.ś., co w rezultacie przełożyło się na wydanie zaskarżonych decyzji.
Organ prowadząc ponownie postępowanie uwzględni wskazania Sądu rozstrzygając w przedmiotowych sprawach.
Wobec tych okoliczności, uchylenie zaskarżonych decyzji znajduje oparcie w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Z uwagi na przymiot ich wykonalności, zastosowano wobec skarżących ochronę tymczasową na podstawie art. 152 p.p.s.a. Przyjęte w sentencji rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego wypływa z art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło