VII SA/Wa 1599/09
WyrokWSA w Warszawie2010-01-21
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Halina Kuśmirek, Jolanta Zdanowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej oznaczenia adresata, utrzymując w mocy pozostałe rozstrzygnięcie, w sytuacji gdy inwestor nie dysponował prawem do nieruchomości na cele budowlane?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nieprawidłowo zastosował art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, uchylając decyzję organu pierwszej instancji jedynie w części dotyczącej oznaczenia adresata i w tym zakresie orzekając, zamiast zastosować art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, gdyż błąd w oznaczeniu adresata był jedynie omyłką pisarską, a nie brakiem podstawy prawnej. Ponadto, organ odwoławczy nie rozważył braku możliwości legalizacji obiektu na wszystkich działkach, w tym na działce, do której inwestor nie posiadał prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki sieci cieplnej wybudowanej przez S. S.A. na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, która została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego. Inwestor rozpoczął budowę przed uprawomocnieniem się decyzji, co zostało uznane za samowolę budowlaną. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji nakazującą rozbiórkę w części dotyczącej oznaczenia adresata, utrzymując w mocy pozostałe rozstrzygnięcie, mimo braku zgody właściciela jednej z działek na dysponowanie nią na cele budowlane. Sąd administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego z powodu naruszenia przepisów Kpa.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2009r. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego S. S.A. kwotę 750 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia NSA Halina Kuśmirek, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.), Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi S. S.A. z siedzibą w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego S. S.A. z siedzibą w W. kwotę 750 zł (siedemset pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
VII SA/WA 1599/09
UZASADNIENIE
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2006r.-na podstawie art.48 ust.1 w zw .z art.48 ust.4 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo Budowlane(t.j.Dz.U.Nr 207 z 2003r. poz.2016 ze zm.) po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej sieci cieplnej, wybudowanej w liniach rozgraniczających ul. [...] na odcinku od ul. [...] do ul. [...] (magistrala sc .[ etap i zad.2) w [...], nakazał inwestorowi –[...] SA, dokonanie rozbiórki tejże sieci cieplnej, na odcinku obejmującym działki nr ew. [...] z obrębu [...].
W uzasadnieniu organ podał, że decyzją z dnia [...] marca 2000r. (nr [...]) Starosta Powiatu [...] zatwierdził projekt budowlany zamienny i pozwolił na realizację wyżej wskazanej inwestycji. W postępowaniu odwoławczym, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2000r. ( nr [...]) utrzymał ww. decyzję Starosty [...].
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 listopada 2003r. (sygn.akt IV SA 1495/02) uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2000r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] marca 2000r.,podnosząc, że skoro w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę właścicielem działki nr [...], w wyniku zasiedzenia, był S. P., to zgoda gminy na dysponowanie przedmiotową działką na cele budowlane, nie mogła rodzić skutków prawnych wymaganych przepisami Prawa budowlanego. Mając powyższe na uwadze, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2004r. stwierdził nieważność wyżej wskazanych decyzji z dnia [...] lipca 2000r. oraz z dnia [...] marca 2000r.
Wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2005r.(sygn.akt VIISA/Wa 603/04) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę inwestora na powyższą decyzję.
Rozpoznając sprawę ponownie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] stwierdził, że przedmiotowa inwestycja rozpoczęta została w trakcie trwania postępowania odwoławczego, zatem w warunkach samowoli budowlanej.
W związku z powyższym organ podjął postępowanie legalizacyjne i postanowieniem z dnia 17 maja 2006r. na podst.art.48 ust.2 w/w ustawy nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia dokumentów wymienionych w art.48 ust.2, jak również oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z uwagi na fakt, że w dniu 24 lipca 2006r.inwestor dostarczył nieaktualną dokumentację z 1998r.,organ I instancji decyzją z dn.[...] sierpnia 2006r. nakazał rozbiórkę przedmiotowej inwestycji.
Po rozpatrzeniu odwołania inwestora od powyższej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] listopada 2006r.(nr [...]) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie administracyjne prowadzone przed organem I instancji w trybie art.48 ww. ustawy Prawo budowlane. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, iż bezsporne jest w sprawie, że inwestor rozpoczął budowę przed uprawomocnieniem się decyzji o pozwoleniu na budowę Starosty [...] z dnia [...] marca 2000r. Jednak zastosowanie trybu przewidzianego w art.48 ww. ustawy dotyczy tylko obiektów budowlanych lub ich części, będących w budowie lub wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia .Natomiast przedmiotowa inwestycja została wybudowana na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego, a w takim przypadku inwestorowi nie można postawić zarzutu, że dopuścił się samowoli budowlanej w rozumieniu art.48.Należy natomiast wszcząć postępowanie naprawcze z art.50,51 Prawa budowlanego .W wyniku skargi sądowej S. P. Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpatrzeniu sprawy wyrokiem z dnia 26 marca 2007r. sygn.VIISA/Wa 64/07 uchylił decyzję organu wojewódzkiego. W uzasadnieniu wyroku sądowego wskazano, że w myśl art.28 Prawa budowlanego wszelkie roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu a zatem przystąpienie do budowy bez uzyskania w ogółe pozwolenia jak i przed uzyskaniem przymiotu ostateczności przez decyzję wydaną w I instancji, kwalifikowane jest przez prawo jako działanie w warunkach samowoli budowlanej bowiem narusza jednoznaczny w swej treści art.28 Prawa budowlanego. Tym samym jak stwierdził Sąd – inwestor rozpoczynając roboty budowlane przy budowie przedmiotowej sieci cieplnej przed uprawomocnieniem się decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] marca 2000r. działał w warunkach samowoli budowlanej z art. 48 w/w ustawy. Organ odwoławczy musi więc uwzględnić przytoczoną argumentację i przeprowadzić ponowne postępowanie. W wyniku powyższego wyroku [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2007r. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2006r. nakazującą inwestorowi rozbiórkę sieci, ze wskazaniem konieczności uzupełnienia dokumentów odnośnie tytułu własności nieruchomości. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] marca 2009r. nakazał inwestorowi – [...] SA dokonanie rozbiórki przedmiotowej sieci cieplnej wybudowanej na odcinku obejmującym w części działki nr [...] z obrębu [...].Organ wskazał iż rozpatrywał sprawę w trybie art.48 Prawa budowlanego i powołał oświadczenie S. P. z dnia [...] marca 2009r.,który jako właściciel działki nr [...] nigdy nie wyraził zgody na dysponowanie przez [...] jego działką. Tym samym – jak wskazał organ – inwestor nie może wylegitymować się prawem do dysponowania nieruchomością a więc żądania od niego innych jeszcze dokumentów jest zbędne, bowiem organ nadzoru obowiązany jest zastosować art.48 ust.1 Prawa budowlanego. Rozpatrujący sprawę w postępowaniu odwoławczym [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr.[...] z dnia [...] czerwca 2009r. wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt.2 Kpa uchylił decyzję organu I instancji w części określającej adresata przedmiotowego obowiązku i w tym zakresie orzekł: "nakazuję [...] SA z siedzibą w [...]", utrzymując w mocy w pozostałym zakresie decyzję I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że zasadnie nakazano rozbiórkę sieci cieplnej wybudowanej na wskazanym odcinku, zważywszy brak zgody do dysponowania działką nr [...] przez inwestora. Postępowanie obu instancji jak i postępowanie sądowe prowadzone było z udziałem [...] SA, a że decyzja winna zawierać precyzyjne oznaczenie podmiotu stosowne do danych z rejestru, zaś przedmiotowa decyzja określa ten podmiot nieprecyzyjnie, należało uchylić ją w tym zakresie i orzec w tej części co do istoty sprawy. Skargę sądową na powyższą decyzję wniósł inwestor, domagając się stwierdzenia nieważności obu decyzji względnie ich uchylenia. Skarżący zarzucił naruszenie przepisu art.138 § 1 pkt.2 Kpa polegające na zmianie w osnowie decyzji II instancji oznaczenia strony oraz przekroczenie zakresu tego przepisu poprzez utrzymanie w mocy decyzji I instancji, względnie naruszenie art.138 § 1 pkt.1 Kpa polegające na wydaniu decyzji II instancji bez podstawy prawnej w zakresie utrzymania w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej. Nadto skarżący zarzucił naruszenie art.156 § 1 pkt.1 Kpa, gdyż rozstrzygnięcia obu instancji zapadły w stosunku do przedmiotu nieistniejącego, bowiem sieć cieplna została wybudowana na odcinku obejmującym działki nr [...] i [...] z obrębu [...] oraz działki nr [...] z obrębu [...], nie zaś jak wskazują decyzje ‘’na odcinku obejmującym w części działki nr [...] z obrębu [...]."Skarżący podniósł też naruszenie art.48 ust.2 Prawa budowlanego przez brak uwzględnienia okoliczności, że sieć posadowiona w pasie drogowym ul. [...] wymaga uprzedniego uzyskania decyzji wyrażającej zgodę na zajęcie pasa drogowego. Ponadto strona skarżąca zarzuciła że organ odwoławczy rozpoznając sprawę nie posiadał w aktach ani odwołania inwestora z dnia [...] marca 2009r. ani pisma inwestora z dnia 19 czerwca 2009r. zawierającego istotne zarzuty dla rozstrzygnięcia sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie .
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Objęte kontrolą sądową decyzje w przedmiocie nakazu rozbiórki sieci ciepłowniczej mają u podstawy art.48 ust.1 Prawa budowlanego z 1994r.
O tym trybie postępowania administracyjnego przesądził wydany już w tej sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 marca 2007r. sygn.VIISA/Wa 64/07.Zgodnie z wytycznymi wyroku wydana została decyzja organu I instancji z dnia [...] marca 2009r.,która decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2009r.została uchylona tylko w części określającej adresata i w tym zakresie orzekł organ II instancji. W pozostałej części decyzja organu powiatowego została utrzymana w mocy. Z treści decyzji organu odwoławczego wynika że organ nie dysponował odwołaniem skarżącego z dnia [...] marca 2009r. na co wskazuje sama treść decyzji w której brak przytoczenia argumentów i zarzutów odwołania i treść notatki urzędowej z dnia 20 lipca 2009r. zawartej w aktach, iż takiego odwołania w tym dniu nie było. Fakt braku tegoż odwołania w aktach sprawy w chwili obecnej powoduje niemożność skontrolowania przez Sąd prawidłowości stanowiska organu. Nieprawidłowa jest też podstawa prawna decyzji II instancji, gdyż praktycznie utrzymuje w mocy rozstrzygnięcie I instancji w mocy i powinna być wydana na podstawie art.138 § 1 pkt1 Kpa, bowiem określenia adresata w rozstrzygnięciu I instancji jest uchybieniem organu w staranności zapisu nazwy, niemniej jednak w ocenie Sądu w tej konkretnej sprawie nie jest to adresat nieznany(nieistniejący) a niedokładność zapisu mogła być skorygowana jako omyłka (skrót [...] używany jest potocznie i był też używany w pismach inwestora).Niewątpliwie budzić musi zastrzeżenia okoliczność, że decyzja określa położenie sieci cieplnej na terenie kilku działek ,przy czym jedną z nich (dz.[...]) inwestor nie dysponował, bowiem jest ona własnością S. P. .Z treści decyzji wnosić należy brak możliwości legalizacji obiektu również na terenie pozostałych działek, przy czym organ nie przedstawia w tym zakresie żadnych rozważań.
Powyższe uchybienia stanowiące naruszenie art.138 § 1 Kpa w zw. z art.7 i 77 § 1 Kpa i mogące mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia są podstawą uchylenia decyzji organu II instancji w oparciu o art.145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi(Dz.U.153,poz.1270).Orzekając ponownie organ odwoławczy weźmie powyższe pod uwagę i po starannym rozważeniu powyższych kwestii podejmie rozstrzygnięcie w sprawie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło