III SA/Kr 1014/09
WyrokWSA w Krakowie2010-01-21
Skład orzekający: Krystyna Kutzner, Tadeusz Wołek, Dorota Dąbek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy policjantowi, który jest współwłaścicielem lokalu mieszkalnego, ale jego powierzchnia jest mniejsza niż przysługujące mu normy zaludnienia, przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego?Ratio decidendi
Policjantowi, który jest współwłaścicielem lokalu mieszkalnego, ale jego powierzchnia jest mniejsza niż przysługujące mu normy zaludnienia, przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Prawo do równoważnika pieniężnego należy interpretować jako brak lokalu odpowiadającego normom powierzchni mieszkalnej, a nie jedynie brak jakiegokolwiek lokalu mieszkalnego.Stan faktyczny
Sierżant sztabowy W. G. złożył wniosek o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, argumentując, że zajmowany przez niego i jego rodzinę lokal o powierzchni 32,73 m² nie spełnia przysługujących mu norm zaludnienia (min. 7-10 m² na osobę). Organy Policji odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że posiadanie przez policjanta spółdzielczego własnościowego lokalu mieszkalnego wyklucza jego uprawnienie do równoważnika, niezależnie od powierzchni lokalu. Policjant wniósł skargę do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Tadeusz Wołek WSA Dorota Dąbek (spr.) Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 19 sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji
wyroku WSA w Krakowie z dnia 21 stycznia 2010 roku
W dniu 6 lipca 2009r. sierżant sztabowy W. G. złożył w Komendzie Miejskiej Policji oświadczenie mieszkaniowe do ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres od 12 maja 2009r. oraz jego wysokości. W dołączonym do oświadczenia piśmie W. G. wyjaśnił, że od 12 maja 2009r. zajmuje wraz z żoną i dwoma synami mieszkanie własnościowe spółdzielcze w K. na os. A., którego jest głównym właścicielem. Powierzchnia użytkowa zajmowanego mieszkania wynosi 32,73 m², zaś powierzchnia pokoi wynosi ok. 20,47 m². Na osobę przypada więc ok. 5,12 m² co, zdaniem W. G., nie spełnia norm mieszkaniowych przysługujących policjantowi, albowiem zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005r. na osobę ma przypadać min. 7-10 m². Tym samym W. G. stwierdził, iż spełnia wymogi do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu w rozumieniu art. 92 ustawy o Policji oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. nr 100, poz. 918 z późn. zm.). Ponadto W. G. oświadczył, iż nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami lub teściami i nie posiada prawa własności do żadnego innego lokalu mieszkalnego.
W dniu [...] 2009r. Komendant Miejski Policji wydał decyzję Nr [...], w której odmówił W. G. przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Z kolei w myśl § 1 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. nr 100, poz. 918 z późn. zm.), równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się policjantowi w służbie stałej jeżeli w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji nie posiadają spółdzielczego lokalu mieszkalnego, w tym lokatorskiego lub własnościowego, oraz spółdzielczego lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy najmu. Organ podkreślił przy tym, że w niniejszej sprawie bez znaczenia pozostaje okoliczność, iż powierzchnia mieszkalna zajmowanego lokalu mieszkalnego nie spełnia przysługujących policjantowi norm, albowiem przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002r. nie wiążą prawa policjanta do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego z przysługującymi mu normami zaludnienia. Mając na względzie powyższy stan prawny Komendant Miejski Policji uznał, że W. G. nie spełnia warunków do przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Od powyższej decyzji W. G. wniósł odwołanie, w którym ponownie opisał swoją sytuację osobistą i majątkową. Podniósł również, że zajmowany przez niego lokal mieszkalny nie spełnia norm mieszkaniowych przysługujących policjantowi, co oznacza, iż nie posiada on lokalu mieszkalnego w rozumieniu przepisów ustawy o Policji i rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. nr 100, poz. 918 z późn. zm.). Tym samym, zdaniem odwołującego się, jest on uprawniony do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu w rozumieniu powyższych przepisów.
Decyzją z dnia 19 sierpnia 2009r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), art. 92 ust. 1 oraz art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz. U. z 2007r. nr 43, poz. 277 z późn. zm.) w związku z § 1 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2002r. nr 100, poz. 918 z późn. zm.), Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2009r. Nr [...].
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wyjaśnił, że W. G. jest funkcjonariuszem w służbie stałej, a służbę w Policji pełni od dnia 25 lipca 2003r. Wspólnie z rodziną zamieszkuje w spółdzielczym własnościowym lokalu mieszkalnym na os. A. w K., którego jest współwłaścicielem wraz z żoną, na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej. Równocześnie, na podstawie decyzji nr [...] Komendanta Powiatowego Policji, a ostatnio decyzji nr [...] Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2007r. W. G. pobiera równoważnik za remont lokalu mieszkalnego od 2006r. włącznie, w wysokości przysługującej zgodnie z posiadanymi dwiema normami zaludnienia (po jednej dla policjanta i jego żony).
Rozpatrując sprawę pod względem merytorycznym organ odwoławczy stwierdził, że prawo do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego stanowi jeden z elementów konstrukcji prawnej kształtujących uprawnienia mieszkaniowe funkcjonariuszy Policji. Przepisy rozdziału 8 ustawy o Policji poświęcone zostały poszczególnym uprawnieniom mieszkaniowym funkcjonariuszy. Przede wszystkim art. 88 tej ustawy statuuje ogólną zasadę, zgodnie z którą policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Organ zauważył przy tym, iż przesłanki uzyskania tych świadczeń (mających zawsze sens tylko w przypadku, gdy osoba uprawniona nie ma zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w miejscu pełnienia służby) już z gruntu zostały określone niejednakowo.
W szczególności postanowienia art. 88 ustawy o Policji w związku z przepisami § 2 ust. 1, 2, 3 i 4 oraz § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. z 2005r. nr 105, poz. 884 z późn. zm.), wprowadzają wymóg przydzielenia policjantowi lokalu mieszkalnego w rozmiarze przysługujących mu norm zaludnienia. Zgodnie z § 3 tego rozporządzenia norma zaludnienia przysługująca policjantowi wynosi od 7 do 10 m2 powierzchni mieszkalnej. Z kolei zgodnie z § 2 tego rozporządzenia, lokal mieszkalny przydziela się policjantowi według norm zaludnienia – dla policjanta posiadającego rodzinę – po jednej normie zaludnienia dla policjanta i każdego członka jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji. Tym samym, zdaniem organu II instancji, W. G. przysługuje lokal mieszkalny o powierzchni odpowiadającej 4 normom zaludnienia (czyli od 28 do 40 m powierzchni mieszkalnej).
Jednak w opinii organu odwoławczego, takiego wymogu ustawodawca nie wprowadził w odniesieniu do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, którego wysokość, stosownie do postanowień § 2 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. nr 100, poz. 918 z późn. zm.), jest stała dla określonych kategorii funkcjonariuszy (posiadających rodzinę lub nie). Z tego też względu świadczenie z tego tytułu należy traktować co do zasady jako zastępcze i tymczasowe zabezpieczenie najpilniejszych potrzeb mieszkaniowych, do czasu realizacji resortowego prawa do lokalu mieszkalnego w formie przydziału lub udzielenia pomocy finansowej na jego uzyskanie.
Komendant Wojewódzki Policji uznał za bezzasadny podniesiony w odwołaniu zarzut błędnej interpretacji przez organ I instancji przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002r. Zdaniem organu II instancji nie ulega wątpliwości, że policjant w dniu 23 maja 2005r. na podstawie umowy sprzedaży uzyskał lokal mieszkalny na os. A. w K., którego powierzchnia mieszkalna była zgodna z przysługującymi wówczas funkcjonariuszowi dwiema normami zaludnienia. Tym samym organ odwoławczy uznał, że W. G. uzyskując w/w lokal mieszkalny, położony w miejscu pełnienia służby oraz spełniający przysługujące normy zaludnienia, utracił prawo do służbowego lokalu mieszkalnego wynikające z art. 88 ustawy o Policji i tym samym nie ma prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w tym samym miejscu służby.
Zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. nr 100, poz. 918 z późn. zm.), równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się policjantowi w służbie stałej jeżeli w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej on sam lub członkowie jego rodziny, nie posiadają spółdzielczego lokalu mieszkalnego, w tym lokatorskiego lub własnościowego, oraz spółdzielczego lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy najmu. Natomiast odwołujący się nadal posiada prawo do zajmowanego lokalu, którego jest współwłaścicielem.
Po przeanalizowaniu całości materiałów, Komendant Wojewódzki Policji stwierdził, że okoliczność iż powierzchnia mieszkalna zajmowanego lokalu mieszkalnego jest niezgodna z przysługującymi W. G. czterema normami zaludnienia, nie ma żadnego znaczenia w przedmiotowej sprawie. W omawianej sprawie należy bowiem zastosować jedynie przytoczony już przepis § 1 ust 1 pkt 2 w/w rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002r. Jak bowiem wynika z wykładni językowej tego przepisu, rozporządzenie z dnia 28 czerwca 2002r. nie wiąże prawa policjanta do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego z przysługującymi mu normami zaludnienia. Takie uregulowanie tego zagadnienia skutkuje m.in. tym, że posiadanie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego przez policjanta lub członka jego rodziny w rozumieniu art. 89 ustawy o Policji, wyklucza policjanta z kręgu uprawnionych do równoważnika za brak lokalu. Tym samym zdaniem Komendanta Wojewódzkiego Policji, organ I instancji prawidłowo zinterpretował przepisy prawa i zastosował je w praktyce, a przytoczone fakty stanowią negatywne przesłanki do przyznania W. G. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Z powyższą decyzją nie zgodził się W. G. i pismem z dnia 3 września 2009r. wniósł na nią skargę, w której podniósł te same argumenty co w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Ponadto skarżący podniósł, że Naczelny Sąd Administracyjny w wielu wyrokach, gdzie rozpatrywane były sprawy o zbliżonym stanie faktycznym i prawnym do jego przypadku (np. w wyroku z dnia 23 lipca 1999r., sygn. akt I SA 866/98) ustalił, że policjant nie posiada lokalu mieszkalnego w rozumieniu art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji, jeżeli posiadany przez niego lub jego współmałżonka lokal nie odpowiada co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. Zdaniem skarżącego wykładnia systemowa pozwala na przyjęcie takiej interpretacji tego przepisu, iż policjant może otrzymać lokal mieszkalny na podstawie decyzji o przydziale, a zatem może otrzymać równoważnik pieniężny za brak posiadania lokalu mieszkalnego odpowiadającego normom powierzchni mieszkalnej.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o oddalenie skargi. Organ stwierdził, że zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego nie przysługuje funkcjonariuszowi jeżeli w miejscu pełnienia służby posiada spółdzielcze własnościowe prawa do lokalu. Nie ma tu znaczenia, czy posiadany lokal odpowiada normom zaludnienia, czy też nie. Co więcej przepis art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz. U. z 2007r. nr 43, poz. 277 z późn. zm.) statuując prawo policjanta do przedmiotowego świadczenia nie wprowadza wymogu posiadania lokalu odpowiadającego przysługującym normom zaludnienia. Tym samym nie ma też żadnego wpływu na rozstrzygnięcie, że posiadany przez skarżącego lokal mieszkalny nie odpowiada przysługującym mu normom zaludnienia. Zdaniem organu fakt ten niewątpliwie musiałby być natomiast brany pod uwagę przez organy mieszkaniowe Policji w sytuacji ewentualnego dokonywania przydziału lokalu z zasobów mieszkaniowych Komendanta Miejskiego Policji, czy też przy przyznaniu w odpowiedniej wysokości równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kognicja sądów administracyjnych obejmuje zatem co do zasady badanie zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa, w oparciu o należycie ustalony stan faktyczny. Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przeprowadzona w niniejszej sprawie sądowa kontrola wydanych decyzji wykazała, iż zaskarżone decyzje nie odpowiadają przepisom prawa, co spowodowało uchylenie obydwu rozstrzygnięć przez Sąd.
Oceniając legalność zaskarżonej decyzji, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji, Sąd podzielił pogląd zaprezentowany w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 roku (sygn. akt I OPS 7/09). Wprawdzie uchwała ta została podjęta na tle ustawy o Służbie Granicznej, nie ma zatem w niniejszej sprawie charakteru formalnie wiążącego, należy jednak podkreślić, że biorąc pod uwagę zbieżność regulacji ustawy o Służbie Granicznej ze stanowiącą podstawę prawną w niniejszej sprawie ustawą o Policji, uchwała ta rozstrzyga zagadnienia w istocie tożsame z tym, które stanowi przedmiot sporu w niniejszej sprawie. W przedmiotowej uchwale stwierdzono mianowicie, że równoważnik pieniężny, na podstawie art. 96 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej (Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997 ze zm.), przysługuje funkcjonariuszowi Straży Granicznej, którego małżonek jest współwłaścicielem domu jednorodzinnego, jeżeli zajmowana przez funkcjonariusza część domu (mieszkanie) nie odpowiada co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej według norm zaludnienia określonych w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 czerwca 2002 roku. Pomimo zatem, że wskazana uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczy zasadności przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu funkcjonariuszowi Straży Granicznej, to z uwagi na tożsamość przepisów regulujących kwestie przyznawania równoważnika, tezy w niej zawarte znajdują pełne zastosowanie także w niniejszej sprawie, dotyczącej zakresu uprawnień funkcjonariusza policji do równoważnika pieniężnego za brak lokalu.
Podstawę materialnoprawną wydanych w niniejszej sprawie decyzji administracyjnych stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (Dz. U. z 2007 roku, Nr 43, poz. 277 ze zm.) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 roku w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 918 ze zm.).
W myśl art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Jest to prawo do lokalu o określonej powierzchni, uwzględniającej normy zaludnienia lokali mieszkalnych, określone na podstawie art. 97 ust. 1 ustawy, w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Natomiast przepis art. 92 ust. 1 ustawy o Policji stanowi, że policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej.
Przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia MSWiA wymienia negatywne przesłanki, których istnienie wyklucza możliwość przyznania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Punkt 5 § 1 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy o Policji w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej nie zajmują lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub domu jednorodzinnego albo spółdzielczego własnościowego lokalu mieszkalnego będącego przedmiotem spadku, jeżeli udział w spadku odpowiada co najmniej dwóm normom zaludnienia.
W świetle powyższej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 roku należy uznać, że użyty w treści art. 92 ust. 1 ustawy o Policji zwrot "brak lokalu mieszkalnego" należy interpretować jako brak lokalu mieszkalnego odpowiadającego normom powierzchni mieszkalnej przysługującej policjantowi z uwzględnieniem członków jego rodziny. W sytuacji zatem, gdy posiadany przez policjanta lokal jest mniejszy od przysługujących mu norm zaludnienia, winien on otrzymać równoważnik z tytułu braku odpowiedniego lokalu mieszkalnego. Rozwiązania przyjęte w ustawie o Policji, w szczególności wymóg uwzględniania normy zaludnienia, determinują także interpretację przepisów aktu wykonawczego tj. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych.
W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie równoważnik pieniężny za brak lokalu jest świadczeniem zastępczym przyznawanym policjantom do czasu zrealizowania prawa do lokalu przez jego przydział lub przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu. Uprawnienie funkcjonariusza do otrzymania lokalu jest powiązane z przesłanką niezaspokojenia potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza z uwagi na nieposiadanie lokalu w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Funkcjonariuszowi nie przyznaje się równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu mieszkalnego, jeżeli nie przysługuje mu prawo do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego w drodze decyzji administracyjnej ze względu na wystąpienie jednej z przesłanek negatywnych przewidzianych w przytoczonym art. 95 ust. 1 ustawy. Przepisy ustawy o policji przewidują, że nie przydziela się lokalu mieszkalnego, a więc nie przysługuje prawo do lokalu w razie zaistnienia określonych przesłanek. Funkcjonariusz nie ma prawa do przydziału lokalu, jeżeli w miejscowości, w której pełni służbę lub miejscowości pobliskiej, posiada lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej (art. 95 ust. 1 pkt 2) albo gdy taki lokal posiada małżonek funkcjonariusza (art. 95 ust. 1 pkt 3). Oznacza to, że w sytuacji gdy funkcjonariusz albo jego małżonek nie posiadają takiego lokalu, mają prawo do przydziału lokalu mieszkalnego, a gdy lokal mieszkalny nie zostanie przydzielony, funkcjonariuszowi przysługuje równoważnik pieniężny, gdyż nie posiada lokalu mieszkalnego, w rozumieniu art. 88 ustawy o Policji. Posiadanie lokalu mieszkalnego, o którym mowa w przytoczonych przepisach nie jest powiązane z określonym tytułem prawnym do tego lokalu, a więc może to być lokal, którego właścicielem lub współwłaścicielem jest funkcjonariusz lub jego małżonek. Istotne jest jednak to, czy posiadany lokal ma odpowiednią powierzchnię mieszkalną przysługującą funkcjonariuszowi, a więc czy posiadanie takiego lokalu oznacza zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej. Bycie właścicielem lokalu jako przesłanka wyłączająca prawo do przydzielenia lokalu mieszkalnego, a w konsekwencji wyłączająca prawo do równoważnika pieniężnego, ma miejsce wówczas, gdy funkcjonariusz posiada lokal odpowiadający przysługującej mu powierzchni mieszkalnej.
Dokonana przez organy administracyjne w niniejszej sprawie wykładnia przepisów nie może zatem być uznana za prawidłową. W sposób nieuzasadniony różnicuje bowiem sytuację funkcjonariusza, który nie posiada żadnego lokalu i któremu przysługuje prawo do przydziału lokalu mieszkalnego lub środków na jego uzyskanie lub równoważnika pieniężnego oraz funkcjonariusza, który posiada lokal o powierzchni mniejszej niż wynikające z przepisów prawa normy i któremu ustawa również przyznaje uprawnienie do uzyskania przydziału lokalu (a zatem uznać należy, że jego potrzeby mieszkaniowe pozostają niezaspokojone), jednakże pozbawia go możliwości uzyskania świadczenia w postaci równoważnika pieniężnego
Należy zatem uznać, że zapadłe w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia organów I i II instancji wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego tj. art. 92 ustawy o Policji, które miało wpływ na wynik sprawy. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło