III SA/Kr 873/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner (spr.) Sędziowie WSA Tadeusz Wołek WSA Dorota Dąbek Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 19 czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie skargę oddala Komendant Powiatowy Policji, działając na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 3 a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku - Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) , decyzją z dnia [...] 2009 r. nr [...] skierował na badania lekarskie skarżącego M. P., posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kategorii B z powodu uczestnictwa w wypadku drogowym, następstwem którego była śmierć innej osoby. W odwołaniu od powyższego skierowania skarżący wniósł o jego uchylenie i wyjaśnił, że w dniu 21.06.08 r. w miejscowości A. doszło do zderzenia dwóch pojazdów, tj. Renault Master, którym kierował skarżący i samochodu VW Golf, który zajechał mu drogę doprowadzając do wypadku, w wyniku którego kierująca tym pojazdem kobieta zmarła. Skarżący natomiast nie odniósł żadnych obrażeń, po badaniu lekarskim na miejscu zdarzenia nie został zabrany do szpitala. Skarżący podniósł, iż wypadek miał miejsce 21.06.2008 r., a na badania został skierowany dopiero 20.04.2009. r. Zdaniem skarżącego skierowanie na badania lekarskie zaraz po wypadku miałoby sens i logiczne wytłumaczenie. Od czerwca 2008 r. skarżący codziennie dojeżdża do pracy samochodem kilkadziesiąt kilometrów, a zatem czas i kilka tysięcy przejechanych kilometrów potwierdzają, iż wypadek z dnia 21.06.2008 r. nie miał żadnego wpływu na jego stan zdrowia. Ponadto skarżący zarzucił, że jest to już trzecia z rzędu decyzja o skierowaniu na badania lekarskie . Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia 19 czerwca 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie i stwierdził , że wobec skarżącego było prowadzone postępowanie karne o przestępstwo z art. 177 § 2 kk. , w toku którego zebrano dowody potwierdzające , że skarżący w dniu 21 czerwca 2008 roku w miejscowości A. kierując samochodem m-ki Renault o nr rej. [...] uczestniczył w wypadku drogowym, którego następstwem była śmierć innej osoby. Ujawnienie faktu uczestniczenia w wypadku drogowym w następstwie, którego jest śmierć innej osoby, bezwarunkowo obligowało Komendanta Powiatowego Policji do skierowania skarżącego na badania lekarskie określone w art. 122 ust. 1 pkt. 3 lit. a oraz art. 123 ww. ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt. 3 lit. a - tej ustawy , badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany przez organ kontroli ruchu drogowego , jeżeli uczestniczył w wypadku drogowym, którego następstwem jest śmierć innej osoby lub ciężki uszczerbek na zdrowiu. Szczegółowe warunki i tryb kierowania na tego rodzaju badania określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U.z 2004 Nr 2 , poz.15) oraz ww. ustawa - Prawo o ruchu drogowym. Odnosząc się do wcześniej wydanych decyzji w sprawie skierowania na badania lekarskie , organ odwoławczy podniósł , że zostały one uchylone z powodu ich wadliwości . Spowodowane tym naruszenie terminu określonego w § 2 ust. 2 ww. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 07 stycznia 2004 r., nie skutkuje sankcją nieważności zaskarżonej w tym postępowaniu decyzji , gdyż wskazany termin do skierowania na badania lekarskie jest terminem instrukcyjnym. Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie , w której skarżący powtórzył dotychczasową argumentację i dodatkowo zarzucił , że Komendant Wojewódzki Policji utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, oparł się na nieprawdziwych ustaleniach faktycznych z pominięciem obowiązującego prawa. Fakt uczestniczenia w wypadku drogowym przez skarżącego był stwierdzony od razu na miejscu zdarzenia, a nie dopiero w wyniku prowadzonego postępowania karnego. Zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. a oraz art 123 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. (Dz. U. 04.2.15) w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia w którym nastąpił wypadek komendant powinien wydać skierowanie, czyli zgodnie z prawem skierowanie na badania powinno być wydane najpóźniej do 21.07.2008 r. W ocenie skarżącego obowiązujące przepisy nie przewidują, aby po tym terminie z powodu uczestniczenia w wypadku drogowym, w którym poniosła śmierć osoba, można było skierować skarżącego na badania lekarskie. Badania takie miały sens zaraz po wypadku, gdyż to wtedy trzeba było od razu ustalić stan zdrowia skarżącego oraz to, czy w jakikolwiek sposób mógł on mieć wpływ na wypadek w dniu 21.06.2008 r. Po upływie roku czasu nie da się ustalić, jaki był stan zdrowia skarżącego w dniu wypadku. Skierowanie na badania lekarskie po upływie 301 dni po wypadku, zdaniem skarżącego, jest niezgodne z prawem . W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie dodając, że organy Policji przy wydawaniu decyzji w przedmiocie skierowań na badania lekarskie, kierowały się stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażonym w wyroku z dnia 3 marca 2007r. sygn. I OSK 197/07, w którym Sąd ten stwierdził , że termin określony w §2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1.04.2005r. jest terminem instrukcyjnym, z naruszeniem którego ustawa nie wiąże żadnych skutków prawnych. Upływ terminu 30 dni nie powoduje zatem, że przestaje istnieć podstawa prawna skierowania, którą jest art. 122 ust. 1 pkt.3 Prawo o ruchu drogowym, a naruszeniu terminów instrukcyjnych nie można przypisać sankcji nieważności. Ponadto , skoro skierowanie jest decyzją administracyjną to termin załatwienia takiej sprawy określony został w art. 35 Kodeksu postępowania administracyjnego, który jako ustawa ma pierwszeństwo przed aktami wykonawczymi. Do przekroczenia terminu instrukcyjnego przez organy Policji w tego rodzaju sprawach dochodzi natomiast w przypadkach, gdy w ich ocenie zasadne jest wstrzymanie się z decyzją do czasu ustalenia w postępowaniu karnym okoliczności wypadku drogowego. Organ Policji podniósł, że w rozpatrywanej sprawie czynności organu I instancji przed wydaniem skierowania z dnia 20 kwietnia 2009 r. dotknięte były uchybieniami, których wyeliminowanie doprowadziło do długotrwałości postępowania, nie mającego jednak wpływu na ważność decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 2002 r. Nr 153, poz.1270). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa. Zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt. 3 lit. a ww. ustawy - Prawo o ruchu drogowym, badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli uczestniczy w wypadku drogowym, w następstwie którego jest śmierć innej osoby lub ciężki uszczerbek na jej zdrowiu. W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny nie budzi wątpliwości. W dniu 21 czerwca 2008 r. skarżący uczestniczył w wypadku drogowym, następstwem którego była śmierć innej osoby tj. I. L. Z tego powodu przeciwko skarżącemu było prowadzone przez Prokuraturę Rejonową postępowanie karne zakończone aktem oskarżenia z dnia 24 grudnia 2008 r. o przestępstwo z art. 177 §2 Kodeksu karnego. Zresztą sam skarżący stwierdził w skardze, iż "nie trzeba było żadnego postępowania, aby stwierdzić, że brał on udział w wypadku drogowym". W związku z powyższym nie ma żadnych wątpliwości , że spełniona została przesłanka wynikająca z przytoczonego wyżej art.122 ust.1 pkt.3 lit.a ww. ustawy obligująca organ Policji do skierowania skarżącego na badania lekarskie. Przepis ten nie pozostawia organom Policji możliwości odstąpienia od skierowania na przedmiotowe badania, jeżeli kierujący pojazdem uczestniczył w wypadku drogowym, w następstwie którego była śmierć innej osoby lub ciężki uszczerbek na jej zdrowiu. Jeżeli chodzi o zarzut, iż naruszony został przepis § 2 ust. 2 ww. Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami , to nie zasługuje on na uwzględnienie, a w konsekwencji nie może odnieść zamierzonego skutku w postaci uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia z niżej podanych powodów . Rozporządzenie to zostało wydane na podstawie art. 123 ww. ustawy - Prawo o ruchu drogowym. § 2 ust.2 tego aktu stanowi, że kierującemu pojazdem, o którym mowa w art. 122 ust.1 pkt 3 ustawy, skierowanie na badanie lekarskie wydaje komendant powiatowy Policji w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia, w którym nastąpił wypadek drogowy, albo od dnia, w którym kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu. Rację ma więc skarżący, iż skierowanie na badania lekarskie powinno było zostać wydane do dnia 21 lipca 2008 r., a wydane zostało ze znacznym przekroczeniem terminu tj. dnia 20 kwietnia 2009 r. W rozpoznawanej sprawie rozważenia wymaga jednak , czy fakt, iż decyzja o skierowaniu na badania lekarskie wydana została po upływie terminu wskazanego w rozporządzeniu wpływa na jej ważność. Kluczowe znaczenie dla tej kwestii ma to , czy termin ten jest terminem instrukcyjnym i jego przekroczenie nie stanowi przeszkody do wydania skierowania, a skarżący ma obowiązek poddać się badaniu , nawet jeśli skierowanie otrzymał po znacznym upływie czasu od wypadku stanowiącego podstawę skierowania, czy też jest nieprzekraczalnym terminem prawa materialnego i skierowanie kierowcy na badanie po upływie 30 dni od wypadku nie jest możliwe. Ustalenie powyższej kwestii w sposób jednoznaczny pozwoli stwierdzić, czy Komendant Powiatowy Policji mógł wydać decyzję o skierowaniu na badania lekarskie po upływie 30 dni od czasu zaistnienia zdarzenia stanowiącego podstawę skierowania. Ustawa - Prawo o ruchu drogowym nie zakreśla terminu do wydania decyzji o skierowaniu na badanie lekarskie. Termin ten został określony w ww. rozporządzeniu Ministra Zdrowia, należy zatem uznać, że jest to termin instrukcyjny. Wobec powyższego skoro termin 30 dniowy do wydania decyzji o skierowaniu nie jest terminem ustawowym, to choć przekroczenie go jest z całą pewnością uchybieniem, nie powoduje jednak wygaśnięcia prawa do wydania takiego skierowania. Powszechnie przyjmuje się, iż terminami instrukcyjnymi są terminy przewidziane dla niektórych czynności organu administracji publicznej. Zachowanie tego terminu nie jest warunkiem skuteczności czynności postępowania, a uchybienie terminowi instrukcyjnemu nie daje stronom uprawnień do kwestionowania czynności organu. (Jaśkowska Małgorzata, Wróbel Andrzej Komentarz do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.00.98.1071), [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III.) Podstawą prawną do wydania decyzji o skierowaniu na badanie lekarskie, jest przepis art. 122 ust.1 pkt 3 ww. ustawy , która to podstawa nie wygasła po upływie 30 dni od wypadku. W tym stanie prawnym nie można uznać, aby decyzja o skierowaniu na badania lekarskie wydana została bez podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego . Sąd uznał, iż termin określony w rozporządzeniu Ministra Zdrowia, choć bez wątpienia naruszony w rozpoznawanej sprawie , z uwagi na swój instrukcyjny charakter nie miał w pływy na ważność decyzji o wydaniu skierowania na badania. (tak też Naczelny Sąd Administracyjny wyrok z dnia 3 marca 2007 r. sygn. akt. I OSK 197/07). Na marginesie wspomnieć jedynie należy, iż fakt, że skarżący codziennie dojeżdża do pracy i od czasu wypadku przejechał kilka tysięcy kilometrów nie ma żadnego znaczenia w sprawie. Przepis art. 122 ust.1 pkt 3 ustawy, przewiduje obligatoryjnie poddanie badaniu lekarskiemu osoby jeżeli, uczestniczyła ona w wypadku drogowym, w następstwie którego jest śmierć innej osoby, bez uwzględniania wpływu jaki ewentualnie mógł mieć wypadek na zdolność do kierowania pojazdami. W rozpatrywanej sprawie brak jest wystarczających podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonych rozstrzygnięć. W tym stanie rzeczy, Sąd działając na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 , orzekł jak w sentencji.