III SA/Kr 532/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner (spr.) Sędziowie WSA Tadeusz Wołek WSA Dorota Dąbek Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi W. P., A. P., M. P. i G. P. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 8 kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego skargę oddala Komendant Miejski Policji, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, działając na podstawie : - art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 2000 r. Dz. U. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) - w związku z art. 90 ust. 1, art. 95 ust. 3 pkt 3 i ust. 4 oraz art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (tekst jednolity z 2007 r. Dz. U. Nr 43, poz. 277, z późn. zm.) oraz - § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 roku w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. z 2005 roku Nr 105, poz. 884 z późn. zm.), - - decyzją z dnia [...] 2009 roku nr [...] o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wezwał skarżących W. P., M. P., G. P. oraz M. P. do opróżnienia z osób i rzeczy lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. A. w K. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ Policji podniósł, że wskazany wyżej lokal na podstawie przydziału kwatery stałej - mieszkania służbowego nr [...] z dnia [...] 1968 roku Kwatermistrza Komendy MO, uzyskał W. P. Do wspólnego zamieszkiwania w tym lokalu zostali uprawnieni: żona – J. P. oraz synowie – W. (chodziło o W. ), R. i L. P. Przedmiotowy lokal mieszkalny należy do kategorii lokali , o których mowa w art. 90 ust. 1 ustawy o Policji . Przepis ten stanowi, że na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, uzyskane w wyniku ich działalności inwestycyjnej albo od terenowych organów rządowej administracji ogólnej, stanowiące własność gminy lub zakładów pracy, a także zwolnione przez osoby, które decyzje o przydziale uzyskały z jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Wyżej wskazany lokal znajduje się w budynku stanowiącym własność Gminy i pozostaje w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji, co zostało potwierdzone w piśmie z dnia 7 lipca 2008 roku Dyrektora Wydziału Mieszkalnictwa Urzędu Miasta. W dniu [...] 1992 roku W. P. zmarł. Przedmiotowy lokal mieszkalny decyzją nr [...] z dnia [...] 1993 roku Zastępcy Komendanta Wojewódzkiego Policji, został przydzielony żonie zmarłego – J. P. Do zamieszkania z najemczynią nikt nie został uprawniony. W dniu [...] 1994 roku J. P. zmarła. W dniu 5 kwietnia 1994 roku do Komendy Wojewódzkiej Policji wpłynęło pismo W. P. - syna wyżej wymienionej, z prośbą o przydzielenie zajmowanego lokalu mieszkalnego przy ul. A. w K., po śmierci matki – J. P. Zastępca Komendanta Wojewódzkiego Policji pismem z dnia 20 kwietnia 1994 r poinformował skarżącego W. P., że nie wyraża zgody na przekazanie przedmiotowego lokalu " do dyspozycji Wydziału Lokali i Budynków Urzędu Miasta". Powyższe stanowisko zostało podtrzymane przez Komendę Miejską Policji w piśmie z dnia 16 grudnia 2003 roku , w którym stwierdzono, że ww. nie jest uprawniony do renty rodzinnej po zmarłej J. P. i brak jest podstaw prawnych do przydzielenia W. P. tego lokalu. Komendant Miejski Policji, w uzasadnieniu swej decyzji podniósł również, że w trakcie prowadzonego postępowania ustalono, że na przedmiotowym lokalu mieszkalnym ciążą zaległości czynszowe i okołoczynszowe, które na dzień 31 lipca 2008 roku wynosiły 37.615,84 zł i pomimo wezwania do uregulowania całości należności nie zostały spłacone. Organ Policji stwierdził, że skarżący tj. W. P., jego żona M. P. oraz synowie G. P. i M. P. są osobami nieuprawnionymi w resorcie spraw wewnętrznych i administracji. Zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 roku o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu (...) emeryci i renciści policyjni mają prawo do zajmowania lokali mieszkalnych pozostających w dyspozycji organów Policji. Prawo to przysługuje ponadto członkom ich rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej oraz po zmarłych emerytach lub rencistach. W związku z powyższym w dniu 6 grudnia 2007 roku Komendant Miejski Policji, na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 ww. ustawy o Policji, wszczął postępowanie administracyjne w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego przy ul. A. w K. Zgodnie z art. 95 ust. 3 ww. ustawy, decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się (...) w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego. Zgodnie z § 14 ust. 2 ww. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 roku w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów, w stosunku do osób zajmujących lokal bez tytułu prawnego, decyzje w sprawach opróżnienia lokali mieszkalnych podejmuje będący dysponentem lokali kierownik jednostki organizacyjnej Policji, w którego dyspozycji pozostają te lokale - w tej sprawie - Komendant Miejski Policji. W dalszej części uzasadnienia swej decyzji organ Policji wskazał na art. 95 ust. 4 ww. ustawy o Policji, zgodnie z którym decyzję o opróżnieniu lokalu wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w tym lokalu. W związku z powyższym zajmowanie lokalu mieszkalnego przy ul. A. w K. przez W. P., jego żonę M. P. oraz synów G. P. i M. P., jako osoby nieuprawnione w resorcie spraw wewnętrznych, skutkowało wydaniem decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego bez prawa do innego lokalu mieszkalnego. Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli skarżący tj. W. P., M. P., G. P. oraz A. P. - wszyscy reprezentowani przez radcę prawnego A. R. Przedmiotowej decyzji zarzucono: 1. rażące naruszenie przepisów prawa, a to art. 61 § 4 kpa., polegające na braku zastosowania przedmiotowego uregulowania w odniesieniu do skarżącej A. P., M. P. oraz G. P.; 2. naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 10 kpa poprzez brak zapewnienia skarżącej A. P. czynnego udziału w postępowaniu oraz brak umożliwienia przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; 3. naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 97 § 1 ust. 4 kpa poprzez brak jego zastosowania i zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie do czasu ustalenia, czy skarżącym przysługuje tytuł prawny do przedmiotowego lokalu; 4. naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 40 § 1 i § 2 kpa poprzez brak doręczenia zaskarżonej decyzji wszystkim stronom postępowania; 5. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 95 ust. 4 ww. ustawy o Policji poprzez brak jego zastosowania i brak wydania decyzji w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w lokalu; 6. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 95 ust. 3 pkt 3 ww. ustawy Policji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie; 7. błąd w ustaleniach faktycznych polegających na przyjęciu, iż skarżący zajmują przedmiotowy lokal bez tytułu prawnego; 8. błąd w ustaleniach faktycznych polegających na przyjęciu, iż na lokalu zamieszkiwanym przez skarżących ciążą zaległości czynszowe i okołoczynszowe wynoszące na dzień 31 lipca 2008 r. 37.615,84 złotych. Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji oraz nakazanie organowi pierwszej instancji zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie zgodnie z art. 97 § 1 ust. 4 kpa do czasu rozstrzygnięcia przez właściwy sąd powszechny, czy skarżący wstąpili w stosunek najmu zajmowanego przez nich lokalu w oparciu o uregulowania zawarte w art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2005 r Nr 31, poz.266 ze zm.) lub na podstawie innych przepisów prawa. Skarżący zarzucili, że zaskarżona decyzja Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2009 r. została wydana z rażącym naruszeniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego polegającym na braku zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego wszystkich osób będących stronami w sprawie, gdyż czynności tej nie dokonano wobec skarżącej M. P., G. P. i A. P., którzy są osobami stale zamieszkałymi w przedmiotowym lokalu i stronami w przedmiotowej sprawie. W ocenie skarżących naruszenie opisane powyżej stanowi przesłankę do wydania przez organ odwoławczy orzeczenia kasacyjnego na podstawie art. 138 § 2 kpa , bowiem wymaga ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, z uwzględnieniem faktu, iż w przedmiotowym lokalu zamieszkuje również skarżąca A. P., oraz umożliwienia tym skarżącym złożenia w przedmiotowej sprawie odpowiednich wyjaśnień oraz zapewnieniem im czynnego udziału w postępowaniu, a przed wydaniem decyzji umożliwienie wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań zgodnie z zasadą ogólną postępowania administracyjnego zawartą w art. 10 kpa. Skarżąca A. P. pomimo, że zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, nie była adresatem zaskarżonej decyzji, a zgodnie z art. 95 ust. 4 ww. ustawy o Policji decyzję o opróżnieniu lokalu wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w lokalu . Skarżący zarzucili naruszenie art. 40 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez to, że pełnomocnikowi W. P. i M. P. doręczono jedynie jeden egzemplarz decyzji, pomimo iż pełnomocnik reprezentował w postępowaniu dwie strony. Wynika z tego, iż nie dokonano skutecznego doręczenia decyzji jednej ze stron reprezentowanych przez pełnomocnika radcę prawnego A. R. Kodeks postępowania administracyjnego wymaga bowiem, aby pisma doręczano każdej ze stron lub ich pełnomocnikowi, czego nie można zdaniem skarżących rozumieć w ten sposób, iż skoro jeden pełnomocnik reprezentuje dwie strony, to skuteczne jest doręczenie mu tylko jednego pisma. Zdaniem skarżących w sytuacji, gdy pełnomocnik reprezentuje dwie strony, to należy doręczyć mu dwie decyzje, tak aby mogła otrzymać ją każda z reprezentowanych przez pełnomocnika stron. W ocenie skarżących zaskarżona decyzja została wydana także na podstawie błędnych ustaleń faktycznych i w oparciu o błędną podstawę prawną. Nie jest bowiem prawdą, iż skarżący zajmują lokal mieszkalny numer [...] położony w K. przy ul. A. bez tytułu prawnego. Przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organ I instancji nie uwzględnił bowiem faktu, iż skarżący M. P. i W. P. są najemcami przedmiotowego lokalu, a w stosunek najmu lokalu wstąpili z mocy prawa w oparciu o art. 30 ust. 1 ww. ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Przepis ten stanowi, iż osoba zajmująca lokal bez tytułu prawnego do dnia wejścia w życie ustawy co nastąpiło z dniem jej ogłoszenia, to jest w dniu 10 lipca 2001 r. - przez okres nie krótszy niż 10 lat. wstępuje z mocy prawa w stosunek najmu tego lokalu po upływie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, jeżeli właściciel nie wniesie w tym okresie powództwa o nakazanie tej osobie przez sąd opróżnienia lokalu lub jeżeli w tym samym terminie nie wniesiono powództwa o ustalenie nieistnienia stosunku najmu. Wynika z powyższego, iż skarżący W. P. oraz M. P. wstąpili w stosunek najmu przedmiotowego lokalu w dniu 10 lipca 2002 r. Nie budzi bowiem w niniejszej sprawie wątpliwości fakt, iż korzystali oni z przedmiotowego lokalu bez tytułu prawnego w okresie 10 lat przed 10 lipca 2001 r. Skarżący W. P. i M. P. nie są i nigdy nie byli funkcjonariuszami Policji oraz nie posiadali uprawnień do policyjnej renty rodzinnej i nie są członkami rodziny W. P. w rozumieniu art. 89 ustawy Ponadto skarżący zarzucili, że organy Policji naruszyły art. 97 § 1 ust. 4 kpa, gdyż mimo obowiązku zawieszenia postępowania w sytuacji, w której rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, organy te nie uczyniły tego. W przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcia wymaga kwestia tego, czy skarżący W. P. i M. P. zajmują lokal mieszkalny numer [...] przy ul. A. w K. bez tytułu prawnego, czy też jak wskazano powyżej, posiadają oni tytuł prawny do przedmiotowego lokalu. Brak wyjaśnienia powyższej kwestii, a także brak zawieszenia postępowania w celu wyjaśnienia tej kwestii stanowi kolejną przesłankę dla uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Skarżący nie zgodzili się z twierdzeniem Komendanta Miejskiego Policji, iż na lokalu zamieszkiwanym przez skarżących ciążą zaległości czynszowe i okołoczynszowe wynoszące na dzień 31 lipca 2008 r. 37 615,84 złotych. Organ pierwszej instancji nie określił, co rozumie pod pojęciem należności okołoczynszowych i nie wskazano sumy, która miałaby się składać na ewentualne zadłużenie wynikające z tych należności. Skarżący zakwestionowali wysokość wskazanej kwoty, która według nich została wyliczona nieprawidłowo. Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia 8 kwietnia 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy podniósł, że art. 95 ustawy o Policji stwarza podstawy do wydawania decyzji administracyjnych o opróżnieniu lokalu mieszkalnego zajmowanego przez policjantów, emerytów i rencistów policyjnych, a także osoby nieuprawnione. Lokal mieszkalny, znajdujący się w K., przy ul. A. w K. przydzielony W. P., należy do kategorii mieszkań, o których mowa w art. 90 ustawy o Policji. Krąg osób uprawnionych do lokalu mieszkalnego, pozostającego w dyspozycji organów Policji jest zawężony i wyczerpująco wymieniony w art. 89 ww. ustawy o Policji oraz w ww. ustawie o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. Art. 29 ust. 1 i 2 dają prawo do zajmowania takich mieszkań emerytom i rencistom policyjnym oraz członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej oraz po zmarłych emerytach lub rencistach. Skarżący nie są i nigdy nie byli funkcjonariuszami Policji, nie posiadają uprawnień do policyjnej renty rodzinnej i nie są członkami rodziny zmarłego W. P. w rozumieniu art. 89 ustawy o Policji. Skarżący W. P. jest synem zmarłego W. P., niemniej jednak ukończył już 25 lat życia, nie może więc zostać uznany za członka rodziny zmarłego w rozumieniu ww. art. 89 ustawy o Policji. Organ odwoławczy za całkowicie bezzasadne uznał zarzuty odwołania o błędnym zastosowaniu przez organ I instancji przepisów art. 92 ust. 3 pkt 3 ww. ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem, "decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się także w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego." Zajmowany przez W. P. z rodziną lokal mieszkalny nadal znajduje się w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji. Według art. 3 ust. 2 ww. ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego, przepisy tej ustawy stosuje się do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów (...), jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej. Regulacje prawne dotyczące policyjnych (milicyjnych) mieszkań funkcyjnych stanowią rozwiązania szczególne wobec zasad ogólnych prawa lokalowego. Stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 7 w związku art. 64 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 stycznia 1959 r. Prawo lokalowe (tekst jednolity Dz. U. z 1962 r. nr 47, poz. 227, z późn. zmianami), mieszkania przeznaczone na zakwaterowanie funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej, nie podlegały publicznej gospodarce lokalowej, realizowanej na danym terenie przez jednostki władzy publicznej szczebla podstawowego. Konsekwencją tego stanu rzeczy był z jednej strony fakt, iż nie one przydzielały takie lokale, a z drugiej nie stosowanie Prawa lokalowego oraz Kodeksu cywilnego do spraw dotyczących takich mieszkań, (które zostały przekazane do właściwości organów spraw wewnętrznych, działających w tym przypadku jako organy administracyjne). Wobec powyższego, ustawodawca zobowiązany został do określenia w aktach wykonawczych rodzajów lokali, które podlegałyby przydziałowi dla celów służbowych jednostek Milicji Obywatelskiej w całym kraju. Dopiero w tym kontekście - odrębności źródeł prawa - resortowych uregulowań mieszkaniowych oraz koniecznością zakwaterowania funkcjonariuszy - należy rozważyć status prawny tych mieszkań, jak również tryb ich przekazywania, przydzielania oraz opróżniania. Zdaniem organu II instancji, przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy, należy wspomnieć, iż obecnie, na określenie uprawnień jednostek Policji do zasiedlania takich mieszkań, zarówno wspomniana już wyżej ustawa o Policji w art. 90 ust. 1, jak również szczegółowo regulujące omawianą materię przepisy ww. rozporządzenia MSWiA z dnia 18 maja 2005 r. w § 1 ust. 1 (pośrednio - poprzez odesłanie) oraz w § 14 ust. 1, posługują się terminem "dyspozycyjności", jednak nie istnieje legalna definicja tego pojęcia. W świetle rozwiązań przyjętych w art. 90 ust. 1 aktualnie obowiązującej ustawy o Policji, zgodnie z którymi zwolniony przez funkcjonariusza lokal mieszkalny podlega kolejnemu przydziałowi, uprawnienie takie nie wygasa wraz z ustaniem konkretnego stosunku najmu, lecz właściwa jednostka Policji posiada kompetencje dalszego jego wykorzystania na służbowe zakwaterowanie wskazanych przez nią funkcjonariuszy. Komendant wojewódzki Policji za całkowicie bezzasadne uznał żądanie skarżących nakazania przez organ odwoławczy zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 ust. 4 kpa, w celu uprzedniego rozstrzygnięcia o wstąpieniu w stosunek najmu lokalu przez skarżących na podstawie ustawy o ochronie praw lokatorów. Komendant podkreślił , iż w ramach postępowania administracyjnego prowadzonego przez organ I instancji niedopuszczalna jest ingerencja organu II instancji polegająca na wskazaniu działań koniecznych do wykonania, okoliczności niezbędnych do ustalenia , czy przedstawiania źródeł dowodowych. To organ I instancji jako właściwy do rozpoznania sprawy jest zobowiązany wszechstronnie przeprowadzić wszystkie dowody w danej sprawie. Organ odwoławczy stwierdził, że skarżący nie posiadają żadnych uprawnień do świadczeń z MSWiA, żadna ze stron postępowania nie posiada samoistnego prawa do lokalu, gdyż nigdy nie była jego głównym najemcą. Skarżący W. P. miał jedynie prawo do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu w charakterze członka rodziny. Bez znaczenia w rozpatrywanej sprawie jest fakt, iż skarżący są zameldowani i stale zamieszkują w przedmiotowym lokalu . Czym innym jest jednak posiadanie samoistnego prawa do lokalu skutkujące posiadaniem uprawnienia do bycia głównym najemcą lokalu, a czym innym posiadanie prawa pochodnego, polegającego na uprawnieniu do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu w charakterze członka rodziny. Sprawy przydziałów lokali pozostających w dyspozycji jednostek podległych ministrowi właściwemu ds. wewnętrznych zostały wyłączone spod działania Prawa lokalowego oraz Kodeksu cywilnego i przekazane wyłącznie do właściwości organów spraw wewnętrznych, działających w tym przypadku jako organy administracyjne. Zgodnie z § 14 ust. 2 ww. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów, w stosunku do osób zajmujących lokal bez tytułu prawnego, decyzje w sprawach opróżnienia lokali mieszkalnych podejmuje będący dysponentem lokali kierownik jednostki organizacyjnej Policji, w którego dyspozycji pozostają te lokale - w tej sprawie Komendant Miejski Policji. Zarzut o nie doręczeniu skarżącym M. P., G. P. i małoletniej A. P. zawiadomienia o wszczęciu postępowania, organ odwoławczy uznał za bezzasadny, gdyż M. P. skutecznie odwołała się od poprzedniej decyzji o opróżnieniu lokalu i została uznana za stronę postępowania. Tak więc, w ocenie tego organu, bezcelowe byłoby doręczanie jej zawiadomienia o wszczęciu postępowania, w którym w wyniku decyzji organu II instancji została uznana za stronę. O dalszych czynnościach podjętych w powtórzonym postępowaniu informowano M. P. prawidłowo. Odnosząc się do zarzutu o nieuwzględnienie jako stron postępowania G. P. i małoletniej A. P. i uniemożliwienie im czynnego uczestnictwa w postępowaniu, Komendant Wojewódzki Policji uznał za nieuzasadniony. Zgodnie z art. 30 § 1 kpa - zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych stron ocenia się według przepisów prawa cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Jednocześnie, zgodnie z art. 30 § 2 kpa, "osoby fizyczne nie posiadające zdolności do czynności prawnych działają przez swych ustawowych przedstawicieli". Z kolei zgodnie z art. 11 kodeksu cywilnego, "pełną zdolność do czynności prawnych nabywa się z chwilą uzyskania pełnoletniości". W dniu wszczęcia postępowania administracyjnego (tj. w dniu 6 grudnia 2007 r.), zarówno G. P. (ur. [...] 1990 r.) jak również jego siostra A. P. (ur. [...] 2000 r.), nie mieli ukończonych 18 lat, a zatem nie posiadali pełnej zdolności do czynności prawnych. G. P. posiadał jedynie ograniczoną zdolność do czynności prawnych, a małoletnia A. P., z uwagi na nieukończenie 13 lat, w ogóle tej zdolności nie posiadała. W imieniu obu tych stron działali ich ustawowi przedstawiciele - rodzice W. P. i M. P. Po uzyskaniu pełnoletniości G. P. został uznany za stronę postępowania i mógł brać udział w czynnościach dokonywanych przez organ I instancji. Z tych samych powodów uznać należy, że zarzut stron o wydaniu zaskarżonej decyzji nie wobec wszystkich stron postępowania, również jest bezzasadny. Organ I instancji uwzględnił bowiem w decyzji wszystkie strony posiadające pełną zdolność do czynności prawnych. Jeżeli chodzi o zarzut o nie doręczenia zaskarżonej decyzji wszystkim stronom postępowania. organ Policji stwierdził, że zgodnie z art. 40 § 2 kpa, "jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi". Organ I instancji działał w postępowaniu zgodnie z tym przepisem, gdyż doręczył zaskarżoną decyzję G. P. i M. P. oraz A. R., ustanowionemu pełnomocnikowi stron: W. P. i M. P. Całkowicie nieracjonalne jest żądanie stron doręczania pełnomocnikowi liczby egzemplarzy decyzji odpowiadającej liczbie reprezentowanych stron. Jeżeli strona decyduje się przekazać swoje uprawnienia i obowiązki pełnomocnikowi, organ jest takim oświadczeniem woli związany i o wszystkich czynnościach jest zobowiązany informować wyłącznie pełnomocnika. Odnosząc się do zarzutu błędnego ustalenia kwoty zadłużenia, organ odwoławczy wyjaśnił, że kwota ta została wyliczona przez Zarząd Budynków Komunalnych Urzędu Miasta, a jej wysokość przekazano organowi I instancji pismem z dnia 11 sierpnia 2008 r. Zgodnie z tym pismem, na dzień 31 lipca 2008 r. stan zadłużenia wynosił 37.615,84 zł. Na powyższą kwotę składały się zaległości z tytułu opłat czynszowych w wysokości 27.579,37 zł, odsetki od nieterminowych wpłat w wysokości 8.446,09 zł, odsetki od kwot zasądzonych w wysokości 1.528,28 oraz koszty upomnień w wysokości 61,80 zł. Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie , w której skarżący powtórzyli zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej i wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości oraz nakazanie organowi pierwszej instancji zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie zgodnie z art. 97 § l ust. 4 k.p.a. do czasu rozstrzygnięcia przez właściwy sąd powszechny, czy skarżący wstąpili w stosunek najmu zajmowanego przez nich lokalu w oparciu o uregulowania zawarte w art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego; Zdaniem skarżących nie można zgodzić się z argumentacją przytoczoną przez Komendanta Wojewódzkiego Policji jakoby nieuwzględnienie udziału skarżącej A. P. w postępowaniu administracyjnym było uzasadnione faktem, iż skarżąca jest małoletnia. Przede wszystkim skarżący podnieśli, iż ani w treści art. 28 kpa., art. 10 kpa, ani też w treści art. 64 kpa. nie ma żadnej wzmianki o tym, iż uregulowania powyższe nie znajdują zastosowania do osób małoletnich. Należy zatem przyznać, iż osoby małoletnie także mają prawo uczestniczyć w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony, oczywiście z uwzględnieniem faktu, iż ich interesy reprezentują w takich sytuacjach przedstawiciele ustawowi. W ocenie skarżących nie można zgodzić się z twierdzeniami zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jakoby sam fakt, iż stronami postępowania byli przedstawiciele ustawowi skarżącej A. P. jest jednoznaczny z tym, iż skarżąca A. P. nie powinna była zostać odrębnie zawiadomiona o wszczęciu w stosunku do niej postępowania administracyjnego i nie powinna być traktowana jako strona postępowania. Skarżąca A. P. jako strona postępowania powinna być odrębnie zawiadomiona za pośrednictwem jej przedstawicieli ustawowych o wszczęciu przedmiotowego postępowania, powinno jej się umożliwić zapoznanie z aktami sprawy oraz wypowiedzenie się w sprawie za pośrednictwem przedstawicieli ustawowych, o czym także powinna zostać zawiadomiona odrębnym pismem, a nade wszystko powinna zostać uwzględniona przy wydawaniu decyzji w przedmiotowej sprawie. Skarżący wskazują bowiem, iż zgodnie uregulowaniami zawartymi w art. 95 ust. 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, decyzję o opróżnieniu lokalu wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w tym lokalu. Brak wydania decyzji w stosunku do skarżącej A. P. świadczy o tym, iż organ administracyjny nie uwzględnił jej jako strony postępowania. Zakładając nawet, iż da się usprawiedliwić zaniechania proceduralne polegające na braku zawiadomienia skarżącej A. P. o wszczęciu postępowania oraz braku poinformowania jej o możliwości wypowiedzenia się w sprawie przy założeniu, iż w postępowaniu brali udział jej przedstawiciele ustawowi jako odrębne, samodzielne strony postępowania, to zdaniem skarżących nie ma najmniejszego usprawiedliwienia fakt nie uwzględnienia skarżącej A. P. w wydanej w sprawie decyzji. Skarżący nie zgodzili się z zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji twierdzeniami, że w decyzji uwzględnia się tylko i wyłącznie strony posiadające pełną zdolność do czynności prawnych. Działanie takie stanowi rażące naruszenie prawa skarżącej A. P. do udziału w charakterze strony w przedmiotowym postępowaniu, co w sposób oczywisty spełnia przesłanki do żądania wznowienia postępowania, a także stanowi rażące naruszenie art. 95 ust. 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, nakazującego wydanie decyzji w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w tym lokalu. Wydanie decyzji w sprawie opróżnienia lokalu z pominięciem zamieszkującej w lokalu skarżącej A. P., należy uznać za wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący powtórzyli zarzut , iż doszło do naruszenia art. 10 kpa w stosunku do skarżącej M. P. oraz art. 61 § 4 kpa, w odniesieniu do skarżących M. P. oraz G. P. oraz art.97 § 1 ust. 4 kpa poprzez brak jego zastosowania i zawieszenia postępowania w mniejszej sprawie do czasu ustalenia, czy skarżącym przysługuje tytuł prawny do przedmiotowego lokalu. Przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organ I instancji nie uwzględnił faktu, iż skarżący są najemcami przedmiotowego lokalu, a w stosunek najmu lokalu wstąpili z mocy prawa w oparciu o uregulowania zawarte w art. 30 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Przyjmując bowiem, iż skarżący są najemcami przedmiotowego lokalu to należy wskazać, iż nie znajduje w stosunku do nich zastosowania uregulowanie pozwalające na wydanie decyzji nakazującej opróżnienie lokalu w stosunku do osób zajmujących lokal bez tytułu prawnego do niego, a co za tym idzie, zaskarżoną decyzję należy traktować jako wydaną bez podstawy prawnej. Skarżący nie zgadzają się także ze stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jakoby uregulowania zawarte w art. 30 ust. 1 ww. ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, nie znajdowały zastosowania do przedmiotowego lokalu, jako do lokalu znajdującego się w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów. Skarżący wskazują, iż z art. 3 ust. 2 tej ustawy wynika, że do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów przepisy przedmiotowej ustawy stosuje się, jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej. Wyłączeniu podlegają tylko i wyłącznie te regulacje, które zostały w sposób odmienny uregulowane w przepisach odrębnych lub co do których wyłączono ich stosowanie wprost. Skarżący podnoszą, iż w przepisach odrębnych dotyczących lokali znajdujących się w dyspozycji organów Policji brak uregulowań wyłączających zastosowanie art. 30 ust. 1 wskazanej powyżej ustawy. Wynika z tego, iż powyższe uregulowanie znajduje zastosowanie w stosunku do przedmiotowego lokalu, a co za tym idzie należy uznać, iż skarżący W. P., M. P. oraz G. P. wstąpili w stosunek najmu z mocy prawa z dniem 11 lipca 2002 r. Skarżący zarzucili, iż błędnie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż na lokalu zamieszkiwanym przez nich skarżących ciążą zaległości czynszowe i okołoczynszowe wynoszące na dzień 31 lipca 2008 r. 37.615,84 złotych. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje : Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2002 r Nr 153, poz.1270) . Z kolei art. 134 § 1 w/w ustawy stanowi , że sąd nie jest związany granicami skargi. Oznacza to, że Sąd ma prawo, a nawet obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa , a także wszystkie przepisy , które powinny znaleźć zastosowanie w rozpatrywanej sprawie niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze i dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji , nawet , gdy dany zarzut nie został podniesiony ( wyrok WSA w Warszawie , z dnia 25.02.2004 r , syg. akt III S.A. 1456/02 , Lex nr 113588 ). W rozpatrywanej sprawie w pierwszej kolejności należy ustalić , jaki jest status prawny spornego lokalu. Jak wynika z akt sprawy, lokal mieszkalny przy ul. A. w K. znajduje się w budynku stanowiącym własność Gminy i pozostawał do dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji. Powyższą okoliczność potwierdza pismo Dyrektora Wydziału Mieszkalnictwa Urzędu Miasta z dnia 07.07.2008 r nr [...]. Lokal ten należy do szczególnej kategorii mieszkań, o której mowa w art. 90 ww. ustawy o Policji i do których zastosowanie mają przepisy tej ustawy oraz przepisy wykonawcze do niej i wydane na jej podstawie tj. ww. rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów. Podnieść należy, że przepisy te mają charakter przepisów szczególnych wyłączających stosowanie przepisów o charakterze ogólnym. Wbrew twierdzeniom skarżących i zarzutom skargi, do lokali pozostających w dyspozycji jednostek podległych ministrowi właściwemu ds. wewnętrznych nie mają zastosowania przepisy ww. ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, które mają charakter ogólny. Sporny lokal jest wyłączony spod działania tej ustawy i Kodeksu cywilnego. Sąd w całości podzielił stanowisko organów Policji, tak co do statusu prawnego spornego lokalu, jak i przepisów, które mają do niego zastosowanie uznając zarzuty skargi w tym zakresie za nieuzasadnione . Okolicznością bezsporną w sprawie jest, że skarżący nie uzyskali przydziału na przedmiotowy lokal; przydział taki posiadali W. P., a po jego śmierci – J. P. – rodzice skarżącego W. P. W tej sytuacji należy wyjaśnić, czy skarżący są uprawnieni do lokalu pozostającego w dyspozycji organów Policji. Osoby uprawnione do takiego lokalu zostały wyczerpująco wymienione w art. 89 ww. ustawy o Policji oraz w ww. ustawie o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu , Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. Zgodnie z art. 29 ust.1 i 2 tej ustawy, prawo do lokalu mieszkalnego przysługuje m.in. członkom rodzin uprawnionym do renty policyjnej oraz po zmarłych emerytach i rencistach. Skarżący nie posiadają uprawnień do policyjnej renty rodzinnej, nie są członkami rodziny zmarłego W. P. w rozumieniu art. 89 ustawy o Policji , wreszcie nigdy nie byli i nie są funkcjonariuszami Policji – te okoliczności w sprawie są również niesporne. W zakresie wyżej opisanym Sąd również podzielił stanowisko organów Policji, że skarżący nie byli uprawnieni do spornego lokalu i w przypadku śmierci policjanta , który uzyskał przydział do lokalu pozostającego w dyspozycji organów Policji , prawo do dysponowania tym lokalem nadal przysługuje właściwym organom Policji i jest ono niezależne od prawa własności takiego lokalu. Mając na uwadze powyższe okoliczności, w ocenie Sądu, za nieuzasadniony należy uznać zarzut naruszenia art. 97 § 4 kpa poprzez nie zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie do czasu ustalenia , czy skarżącym przysługuje tytuł prawny do zajmowanego lokalu oraz zarzut błędnego ustalenia faktycznego, że skarżący zajmują ten lokal bez tytułu prawnego. Jak wcześniej podniesiono, do spornego lokalu nie miały zastosowania przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Uznając , że sporny lokal będący w dyspozycji organów Policji jest zajmowany przez skarżących , którzy nie są uprawnieni do jego zajmowania , należy rozważyć kwestię zasadności wszczęcia i prowadzenia procedury o opróżnienie przedmiotowego lokalu. Oczywistym jest, że brak uprawnień do zajmowania lokalu uzasadniło wszczęcie procedury administracyjnej o jego opróżnienie. Dokonując kontroli przeprowadzonego w tym zakresie postępowania Sąd stwierdził, że doszło do naruszenia prawa w zakresie opisanym w zarzutach skargi, a dotyczącym: zawiadomienia o wszczęciu postępowania wszystkich stron postępowania ( art. 61 § 4 kpa ), zawiadomienia każdej z nich o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz o prawie zgłaszania żądań (art. 10 kpa) , a także w zakresie skierowania decyzji do wszystkich stron tego postępowania (art. 107 § 1 kpa) i doręczenia jej pełnomocnikowi w tylu egzemplarzach , ile jest stron ( art. 40 § 1 i § 2 kpa ) . Naruszenie wskazanych przepisów nie mogło jednak skutkować uchyleniem zaskarżonych rozstrzygnięć, gdyż nie każde naruszenie prawa powoduje wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji. Zgodnie z art.145 § 1 pkt. c ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdził naruszenie przepisów postępowania , które mogło mieć i s t o t n y wpływ na wynik sprawy. Pełnomocnik skarżącej wskazując na naruszenie przepisów postępowania nie wykazał , aby mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu , mimo popełnionych przez organy Policji uchybień w zakresie wyżej opisanym , nie mogły one mieć istotnego wpływu na wynik sprawy w tym znaczeniu , że gdyby nie doszło do naruszenia wskazanych przepisów, organ Policji rozstrzygnąłby tę sprawę decyzją o innej treści . Nie bez znaczenia dla takiej oceny stwierdzonych naruszeń przepisów postępowania jest fakt, że skarżących reprezentował ten sam profesjonalny pełnomocnik, a interesy wszystkich stron toczącego się postępowania były identyczne, oparte na tej samej podstawie faktycznej i prawnej . Decyzja o opróżnieniu spornego lokalu w stosunku do każdej ze stron postępowania musiałaby być identyczna tak co do sentencji, jak i motywów jej wydania. Żadna ze stron nie jest bowiem uprawniona do uzyskania przydziału przedmiotowego lokalu. Podnieść również należy, że w toku postępowania pełnomocnik skarżących był aktywny i brał czynny udział w tym postępowaniu . Odnosząc się natomiast do zarzutu nie uwzględnienia w zaskarżonej decyzji małoletniej A. P., co narusza art. 95 ust. 4 ustawy o Policji , stwierdzić należy , że zgodnie z art. 26 § 1 Kodeksu cywilnego miejscem zamieszkania dziecka jest miejsce zamieszkania rodziców , a zatem decyzja komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2009 r wzywająca W. P. i M. P. – rodziców małoletniej A., do opróżnienia spornego lokalu " z osób i rzeczy" z natury swej musiała odnieść skutek także w stosunku do małoletniej córki skarżących. Sąd podziela jednak stanowisko skarżących, że decyzja o opróżnieniu lokalu powinna być skierowana również do małoletniej A. P. W kwestii zaległości czynszowych i okołoczynszowych Sąd zauważa, że jakkolwiek w uzasadnieniu decyzji obu instancji znajduje się informacja na ten temat , to jednak nie było to przedmiotem zaskarżonej decyzji i w związku z tym uchyla się spod kontroli sądowoadministracyjnej. Skarga nie może być uwzględniona, ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organów Policji nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art.145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) – tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego , które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego należało orzec jak w sentencji.