I OSK 730/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-03-23

Skład orzekający: Jan Kacprzak, Barbara Adamiak, Maria Werpachowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podmiot prowadzący parking strzeżony, na który skierowano pojazd usunięty z drogi, może dochodzić od Skarbu Państwa wynagrodzenia za dozór i zwrotu kosztów za okres poprzedzający przejście pojazdu na własność Skarbu Państwa, w sytuacji gdy właściciel nie odebrał pojazdu?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że podmiot prowadzący parking strzeżony, na który skierowano pojazd usunięty z drogi, ma prawo dochodzić od Skarbu Państwa wynagrodzenia za dozór oraz zwrotu kosztów za cały okres wykonywania dozoru nad pojazdem, w tym za okres poprzedzający przejście pojazdu na własność Skarbu Państwa. Podstawą takiego rozstrzygnięcia jest art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z § 3 pkt 1 lit. c/ rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. Sąd podkreślił, że usuwanie pojazdów i postępowanie z nimi jest zadaniem publicznym o charakterze administracyjnoprawnym, a jednostki wyznaczone do prowadzenia parkingów wykonują zadania z zakresu administracji, co uzasadnia stosunek prawny o charakterze administracyjnym z organem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku M. R. i W. R. o zwrot wydatków i wynagrodzenie za dozór motocykla marki WSK, który został przejęty na rzecz Skarbu Państwa. Naczelnik Urzędu Skarbowego przyznał zwrot wydatków i wynagrodzenie za określony okres i stawki, które następnie utrzymał w mocy Dyrektor Izby Skarbowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę skarżących, podzielając stanowisko organów. Skarżący wnieśli skargę kasacyjną, kwestionując sposób ustalenia okresu dozorowania oraz wysokość wynagrodzenia.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego, zasądzając od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Kacprzak Sędziowie: sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.) sędzia WSA del. Maria Werpachowska Protokolant st. inspektor sądowy Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. R. i W. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 21 stycznia 2010 r. sygn. akt III SA/Lu 502/09 w sprawie ze skargi M. R. i W. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wydatków za dozór pojazdu przejętego na rzecz Skarbu Państwa 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Zamościu z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...]; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie na rzecz M. R. i W. R. solidarnie kwotę 514 (pięćset czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania za obie instancje. Postanowieniem z dnia [...] czerwca (omyłkowo wskazano datę [...] czerwca w uzasadnieniu) 2009 r. (Nr [...]) Naczelnik Urzędu Skarbowego w Zamościu przyznał zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru przez okres [...] dni oraz wynagrodzenie za dozór motocykla marki WSK w łącznej kwocie 5020,21 zł. Organ przyjął stawkę dobową w kwocie 3,95 za rok 2003 (57 jednostek dobowych), 3,66 zł za rok 2004 (366 jednostek dobowych), 4,88 zł za rok 2005 (365 jednostek dobowych), 3,66 zł za rok 2006 (365 jednostek dobowych) i 3,60 zł za rok 2007 (94 jednostek dobowych). Liczbę dni dozoru organ ustalił mając na uwadze, że w dniu 4 listopada 2003 r. pojazd stał się własnością Skarbu Państwa, w dniu 6 listopada 2003 r. złożono powiadomienie o upływie sześciomiesięcznego okresu parkowania, zaś w dniu [...] kwietnia 2007 r. wydano pojazd z parkingu. Po rozpatrzeniu zażalenia M. i W. R., Dyrektor Izby Skarbowej w Lublinie postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r. (Nr [...]) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 21 stycznia 2010 r. sygn. akt III SA/Lu 502/99, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. R. i W. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wydatków za dozór pojazdu przyjętego na rzecz Skarbu Państwa, oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Zamościu wydał w dniu [...] listopada 2008 r. decyzję, w której stwierdził, że motocykl WSK przeszedł na własność Skarbu Państwa w dniu 4 listopada 2003 r. (k. 8 akt adm.) Przedmiotowy pojazd usunięto z drogi w dniu 3 maja 2003 r. Pozostawał on pod dozorem skarżących do dnia [...] kwietnia 2007 r. Tego dnia skarżący wydali pojazd. Okoliczności te są bezsporne. Prowadzony spór dotyczy okresu dozorowania oraz wysokości należnego skarżącym wynagrodzenia z tego tytułu. Organ przyjmuje, że pojazd był dozorowany przez okres 1247 dni, liczony od czasu upływu sześciomiesięcznego terminu od chwili usunięcia pojazdu z drogi. Skarżący uważają, że w grę powinien wchodzić okres od dnia usunięcia pojazdu z drogi do momentu odbioru pojazdu z parkingu. Stanowisko skarżących jest nieusprawiedliwione. Sąd podzielił szeroko rozbudowaną argumentację organu, że początkowym okresem ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów parkowania jest data upływu sześciomiesięcznego terminu od dnia usunięcia motocykla z drogi. Wyjaśniając drugą sporną kwestię, dotyczącą należności za dozorowanie przedmiotowego motocykla, Sąd stwierdził, że rzeczą organu było ustalić i przyznać stronie stosowne wynagrodzenie. Zgodnie z art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny przyznaje, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Między stroną skarżącą a organem egzekucyjnym istniał zatem stosunek dozorca – organ egzekucyjny. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie określa kryteriów ustalania wysokości wynagrodzenia za dozór. Sąd zgodził się z organami administracji, które wskazują, że należy w tym zakresie posiłkować się art. 836 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym, jeżeli wysokość wynagrodzenia za przechowanie nie jest określona w umowie albo w taryfie – przechowawcy należy się wynagrodzenie przyjęte w danych stosunkach. Tym samym zadaniem organów było ustalenie odpowiedniego wynagrodzenia za dozorowanie przedmiotowego pojazdu we wskazanym okresie, przy uwzględnieniu faktu, że skoro wysokość wynagrodzenia za przechowanie nie została określona w umowie, to dozorcy należy się wynagrodzenie w danych stosunkach przyjęte. Na wysokość tego wynagrodzenia mają wpływ następujące okoliczności: – czas przechowywania, – właściwości i wartość rzeczy przechowywanej, – wymagane starania przy strzeżeniu rzeczy, – ceny rynkowe notowane przy tego rodzaju usługach przez podmioty prowadzące tego rodzaju działalność. W ocenie Sądu, organy wywiązały się ze swego zadania prawidłowo, zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do uznania, że zachowały one obiektywizm i należycie ustaliły istotne okoliczności w sprawie. Skoro strona skarżąca nie podała kosztów utrzymania parkingu, organ miał prawo we własnym zakresie przeprowadzić postępowanie dowodowe. Wykazało ono, że stawka dobowa za dozór pojazdu powinna wynosić: – w roku 2003 – 3, 95 zł; – w roku 2004 – 3,66 zł; – w roku 2005 – 4,88 zł; – w roku 2006 – 3,66 zł; – w roku 2007 – 3,60 zł. Podstawę wyliczeń – jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia – stanowiły dane uzyskane od innych przedsiębiorców świadczących usługi parkingowe. Średniodobowe stawki za parkowanie pojazdów wysokości 5,54 zł – ustalone przy zastosowaniu metody porównawczej – zostały zweryfikowane w oparciu o dane uzyskane od innych organów likwidacyjnych. Jest to podejście prawidłowe, jako zmierzające do ustalenia wynagrodzenia za usługę "przyjętego w danych stosunkach" zgodnie z art. 836 § 1 Kodeksu cywilnego. W tych okolicznościach brak jest podstaw do kwestionowania dobowej stawki za dozór przedmiotowego pojazdu. W sytuacji kiedy organ dokonał rzetelnej analizy poziomu stawek stosowanych przez przedsiębiorców zajmujących się usługami parkingowymi i nie zaakceptował stawki (13,66 zł) podanej przez wnioskodawcę, zarzut naruszenia konstytucyjnej zasady wolności działalności gospodarczej nie może być skuteczny. Podobnie należy ocenić zarzut naruszenia art. 7 K.p.a., że organ nie uwzględnił słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony. Sąd podkreślił, że należy mieć na uwadze również to, że wartość przechowywanego pojazdu – porzuconego i uszkodzonego, do którego nikt nie rościł sobie pretensji – zmniejszyła ryzyko gospodarcze dozorcy związane z odpowiedzialnością za utratę, pogorszenie lub zniszczenie dozorowanego przedmiotu. Sąd stwierdził, że przy określaniu wynagrodzenia, o którym mowa w art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, należy uwzględnić zakres obowiązków dozorcy, okoliczności towarzyszące przechowaniu, warunki sprawowania pieczy oraz wielkość składowanego przedmiotu i powierzchnię niezbędną do jego składowania w sposób zapewniający jego właściwości. Dlatego zarzut naruszenia art. 20 i art. 31 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, poprzez zmuszanie skarżących do pozostawania dozorcą pojazdu, nie zasługiwał na uwzględnienie. Sąd także podkreślił, ze skarżący nie przedstawił zestawienia koniecznych wydatków, ani dokumentów ich dotyczących związanych z prowadzeniem parkingu. Strona postępowania administracyjnego nie może czuć się zwolniona od współdziałania z organem w realizacji obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, zwłaszcza jeżeli nieudokumentowania określonej czynności faktycznej może prowadzić do niekorzystnych dla niej rezultatów. Organ nie miał bowiem nieograniczonego obowiązku poszukiwania faktów potwierdzających wysokość kosztów wykonanego dozoru jeżeli sam zainteresowany zignorował wezwanie organu w tym zakresie. Z powyższych względów, Sąd uznał, że organy ustalając wysokość wynagrodzenia za dozór w oparciu o art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, trafnie zastosowały ten przepis, a swoje stanowisko uzasadniły w sposób wyczerpujący i zrozumiały, bez naruszenia przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do zarzutu, że skarżący nie mają już możliwości dochodzenia należności z tytułu wynagrodzenia i dozoru pojazdu w sprawie cywilnej. Sąd podkreślił, że niedopuszczalność drogi sądowej w przedmiocie zapłaty należności za przechowywanie pojazdu, którego własność przeszła na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 130a ust. 10 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, zachodząca także w przypadku dochodzenia tego rodzaju należności za okres poprzedzający przejście pojazdu na własność Skarbu Państwa, nie oznacza, iż zaskarżone postanowienie jest rozstrzygnięciem wadliwym. Dyrektor Izby Skarbowej dostrzega bowiem problem wyłaniający na tle przyjętego przez Sąd Najwyższy zapatrywania prawnego wyrażonego w postanowieniu 18 listopada 2008 r. sygn. akt II CSK 284/08 oraz w postanowieniu z dnia 11 lutego 2009 r. sygn. akt V CSK 332/08. W pierwszym postanowieniu SN stwierdził, że sprawa dotycząca roszczeń o wynagrodzenie za przechowywanie pojazdów na podstawie art. 130a – Prawo o ruchu drogowym, nie jest sprawa cywilną, a zatem droga sądowa w rozumieniu art. 2 K.p.c. jest niedopuszczalna. W drugim zaś wyjaśnił, że stosunek prawny, którego przedmiotem jest parkowanie usuniętego z drogi pojazdu jest – także w okresie poprzedzającym przejście pojazdu z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa – typowym stosunkiem administracyjnym powstałym na skutek władczych działań organów administracyjnych. Zagadnienia tego nie przemilczano, czego wyraźnie dowodzi treść uzasadnienia postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej. Organ wskazał, że wybór drogi dochodzenia roszczeń należy wyłącznie do skarżących i ze strony Naczelnika Urzędu Skarbowego w Zamościu nie padły w tym zakresie żadne sugestie. Skoro zarzuty skargi są bezzasadne, a zaskarżone postanowienie prawa nie narusza, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd oddalił skargę. M. R. i W. R. wnieśli od wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości. Skargę kasacyjną oparli na zarzutach: 1) naruszeniu przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez przedstawienie stanu faktycznego niezgodnie ze stanem rzeczywistym w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organ art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegający na pominięciu faktu, że wraz z powiadomieniem o nieodebraniu pojazdu z parkingu przesłali do organu informację o taryfie stosowanej na prowadzonym przez nich parkingu, która to taryfa wynosi 13,66 zł za dobę parkowania oraz wezwanie do niezwłocznego odebrania pojazdu, w sytuacji, gdy organ nie zgadza się na ww. taryfę za parkowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegający na przedstawieniu stanu faktycznego niezgodnie ze stanem rzeczywistym w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ww. ustawy przez oddalenie skargi mimo naruszenia art. 100 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegający na zaniechaniu przez organ wzięcia motocykla WSK bez numeru rejestracyjnego pod dozór organu egzekucyjnego w sytuacji, gdy w/w pojazd nie mógł być pozostawiony w miejscu zajęcia, tj. na parkingu prowadzonym przez Skarżących; 3) naruszeniu przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 ustawy – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez przedstawienie stanu faktycznego niezgodnie ze stanem rzeczywistym w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ww. ustawy przez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organ skarżony art. 65, 66 i 9 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegający na zaniechaniu przez organ przesłania wniosku Skarżących o przyznanie wynagrodzenia za dozór motocykla WSK bez numeru rejestracyjnego w części dotyczącej okresu sześciu miesięcy liczonych od dnia usunięcia pojazdu do dnia przejęcia na własność Skarbu Państwa do organu właściwego oraz na zaniechaniu poinformowania Skarżących o wymogu złożenia odrębnego podania w tym zakresie do właściwego organu; 4) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 20 i 31 ust. 1 i 2 Konstytucji poprzez przyjęcie, iż zmuszenie Skarżących do pozostania dozorcami motocykla WSK bez numeru rejestracyjnego i narzucenie Skarżącym niekorzystnych dla nich warunków wynagrodzenia za pełniony dozór nie narusza konstytucyjnej zasady wolności gospodarczej. Ponadto zarzucali: 5) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mogące mieć wpływ na treść decyzji organu, tj. art. 264 § 1 K.p.a. przez jego niezastosowanie i nieorzeczenie o kosztach postępowania administracyjnego, którymi są koszty objęte żądaniem Skarżących, bowiem są one związane z przejęciem pojazdu na rzecz Skarbu Państwa mającego miejsce przed postępowaniem likwidacyjnym, wobec czego nie dotyczą ich przepisy postępowania egzekucyjnego ale winny mieć zastosowanie przepisy o kosztach określone w kodeksie postępowania administracyjnego, 6) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 1991 r. Nr 36, poz. 161 ze zm.) jako podstawy orzekania o przyznaniu lub odmowie przyznania Skarżącym wynagrodzenia za dozór oraz zwrotu kosztów dozoru motocykla WSK, podczas gdy należało zastosować art. 264 § 1 K.p.a gdyż Skarżący przez okres pierwszych 6 miesięcy od usunięcia pojazdu z drogi, byli dozorcami pojazdu w trakcie postępowania administracyjnego i o wynagrodzeniu im należnym organ powinien orzekać w myśl zasad właściwych dla procedury administracyjnej a nie postępowania egzekucyjnego w administracji. Na tych podstawach wnosili o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie, 2) zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywodzono, że nie jest zasadne stanowisko przyjęte w zaskarżonym wyroku co do nieuwzględnienia okresu pierwszych sześciu miesięcy od momentu usunięcia pojazdu z drogi. Wykonali czynności usunięcia pojazdu na zlecenie Skarbu Państwa, a nie na zlecenie właściciela pojazdu. Powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazali, że w tym zakresie droga cywilna jest niedopuszczalna. Zasadność zarzutu została potwierdzona przedstawieniem przez Naczelny Sąd Administracyjny budzącego poważne wątpliwości zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów w sprawie sygn. akt I OSK 542/09. Wywodzili też o niezasadności urynkowienia stawki, którą zastosował organ administracyjny na zasadzie art. 836 Kodeksu cywilnego, przyjmując, że należy się wynagrodzenie w danych stosunkach przyjęte. Wywodzili, że jeżeli organ nie przyjął stawki przez nich zaproponowanej, to winien zastosować istniejąca stawkę urzędową. Zgodnie z art. 130a ust. 6 ustawy o ruchu drogowym wysokość opłat, o których mowa w ust. 5c, ustala rada powiatu. Wobec powyższego podstawy do obliczenia należności stanowić powinna uchwała Rady Miejskiej w Zamościu w sprawie ustalenia wysokości opłat za parkowanie i usuwanie pojazdu z dróg Miasta Zamościa oraz częściowo za okres 2007 r. uchwala Rady Miejskiej w Zamościu Nr [...] z [...] sierpnia 2007 r. Wywodzili, że na podstawie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przysługuje na żądanie zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Zatem kwota winna składać się z dwóch komponentów, a nie stanowić jedynie wynagrodzenia za dozór. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionej podstawie naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędne zastosowanie art. 102 § 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 29 listopada 2010 r. sygn. akt I OPS 1/10 przyjął: "Jeżeli właściciel pojazdu usuniętego z drogi w przypadkach, w których mowa w art. 130a ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) nie odebrał pojazdu w określonym terminie jednostce wyznaczonej do prowadzenia parkingu strzeżonego (jednostce wyznaczonej do usuwania pojazdów) może być przyznane wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru nad pojazdem oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia pojazdu z drogi, na podstawie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) w związku z § 3 pkt 1 lit. c/ rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 50, poz. 449). W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w dotychczasowym orzecznictwie utrwalił się pogląd, że ustalenie wydatków związanych z dozorem oraz wynagrodzenie za dozór pojazdu, który przeszedł na własność Skarbu Państwa na podstawie art. 130a ust. 10 ustawy o ruchu drogowym następuje na drodze postanowienia administracyjnego. Terminem początkowym ponoszenia przez Skarb Państwa wyżej wymienionych należności jest dzień, w którym upłynął 6-miesięczny okres liczony od dnia usunięcia pojazdu z drogi. Od tej bowiem daty Skarb Państwa staje się właścicielem pojazdu i wchodzi w prawa i obowiązki dotychczasowego właściciela. Oznacza to, że podmiot prowadzący parking, którego dozorem objęty był pojazd jest uprawniony do otrzymywania na żądanie od Skarbu Państwa zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór za okres od dnia, w którym Skarb Państwa stał się właścicielem pojazdu. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "Istotną wątpliwość budzi natomiast zagadnienie czy Skarb Państwa jest zobowiązany do zapłaty wyżej wymienionych należności także za okres poprzedzający, gdy nie był jeszcze właścicielem pojazdu z mocy prawa, w sytuacji, gdy właściciel nie odebrał pojazdu. Nie można bowiem uznać za zgodną z wyrażoną w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadę państwa prawnego sytuację, w której podmiot prowadzący parking wyznaczony przez starostę zostanie pozbawiony należności za dozór pojazdu przez okres 6 miesięcy tylko z tego względu, że pojazd nie został odebrany przez właściciela i nie przeszedł na rzez Skarbu Państwa. Rozstrzygnięcie tej kwestii wymaga określenia, jaki stosunek prawny łączy Skarb Państwa z podmiotem prowadzącym parking". Analizując orzecznictwo Sądu Najwyższego Naczelny Sąd Administracyjny przyjął stanowisko, że "Istota regulacji dotyczącej usuwania pojazdów z drogi i dalszego postępowania z tymi pojazdami wynika z tego, że jest to wykonywanie zadania publicznego o charakterze administracyjnoprawnym, które jest wykonywane przez organy administracji publicznej, ale w części także przy pomocy (z udziałem) podmiotów z poza administracji publicznej, którymi są jednostki wyznaczone do usunięcia pojazdów z drogi lub prowadzenia parkingów dla takich pojazdów. Skoro zatem zadanie to jest wykonywane przez jednostki wyznaczone przez organy administracji publicznej, to również te jednostki wykonują zdania z zakresu administracji, a wobec tego łączy te jednostki także z organem administracji publicznej stosunek prawny o charakterze administracyjnym oparty na założeniu, że otrzymują one wynagrodzenie i zwrot kosztów za wykonywanie nałożonych na nie obowiązków. Jakkolwiek co do zasady, należne wynagrodzenie i zwrot kosztów obciąża właściciela pojazdu to jednak w sytuacji gdy właściciel nie odbierze pojazdu i nie uiści tych należności, nie można pozbawić jednostki wykonującej zlecone jej zadanie publiczne należnego wynagrodzenia i zwrotu poniesionych kosztów". Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że skoro § 3 pkt 1 lit. c/ rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przepisy działu II rozdział 6 ustawy dotyczące przechowywania, oszacowania i sprzedaży nieruchomości stosuje się do ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa na podstawie objęcia w posiadanie rzeczy niczyjej, to właśnie ten przepis jest podstawą zastosowania art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w sytuacji, o której mowa w art. 130a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym". Naczelny Sąd Administracyjny w zakresie wysokości wynagrodzenia wskazał, że "Dozorca występując do organu egzekucyjnego o zwrot wydatków i wynagrodzenia za dozór może przedstawić pokwitowanie i rachunki w związku z poniesionymi wydatkami oraz wskazać trudy związane ze sprawowaniem dozoru. Przy określeniu wynagrodzenia, o którym mowa w art. 102 § 2 należy więc uwzględnić zakres obowiązków dozorcy (przechowawcy) i okoliczności towarzyszące przechowaniu, warunki sprawowania pieczy nad zajęta nieruchomością oraz wielkość składowanego przedmiotu i powierzchnię niezbędną do jego składowania w sposób zapewniający jego właściwości. Wskazane wcześniej okoliczności dotyczące opłat powinna uwzględnić rada powiatu, która zgodnie z art. 130a ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy ustala wysokość opłat za usunięcie i parkowanie pojazdu. Opłaty te mają zastosowanie także wtedy gdy właściciel nie odebrał pojazdu w określonym terminie. Można bowiem uznać, że już od chwili usunięcia z drogi pojazdu porzuconego z zamiarem wyzbycia się wyznaczona jednostka zaczyna sprawowanie nad nim dozoru, a warunkiem właściwego sprawowania tego dozoru jest przemieszczenie pojazdu na parking strzeżony". Z tego względu, że skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionej podstawie naruszenia przepisów prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 200 i art. 203 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło